Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από πρόσφατη γενετική μελέτη η οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: το ανδρικό χρωμόσωμα Υ και τα τυπικά ανδρικά γονίδια που αυτό περιέχει παρουσιάζουν μια σαφή εξελικτική τάση να εξασθενούν προοδευτικά και ίσως κάποτε -όχι βέβαια στο άμεσο αλλά στο απώτερο μέλλον- εξαλειφθούν ολοσχερώς.
Σε αυτό το ανησυχητικό συμπέρασμα κατέληξε μια αμερικανική έρευνα στον τομέα της εξελικτικής γενετικής που πραγματοποίησαν η Kateryna Makova και η Melissa Wilson, δύο ερευνήτριες του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια. Η εντυπωσιακή έρευνά τους δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο «Plos Genetics» και ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις μεταξύ των ειδικών. Η στρατηγική που υιοθέτησε η ερευνητική ομάδα της Makova ήταν να αναλύσει γενετικά και να αντιπαραβάλει την εξέλιξη των φυλετικών χρωμοσωμάτων σε τρεις τάξεις θηλαστικών: μαρσιποφόρα όπως τα καγκουρό, μονοτρήματα (monotremata) όπως ο ορνιθόρυγχος που είναι θηλαστικό αλλά γεννά αυγά, και πλακουντοφόρα όπως ο άνθρωπος.
Συγκρίνοντας το DNA των φυλετικών χρωμοσωμάτων αυτών των τριών τάξεων θηλαστικών, οι ερευνητές κατάφεραν να ανασυγκροτήσουν την εξέλιξη των ανθρώπινων φυλετικών χρωμοσωμάτων (Χ και Υ). Διαπίστωσαν λοιπόν ότι αυτά τα δύο χρωμοσώματα διαφοροποιήθηκαν αρχικά από ένα ζευγάρι μη φυλετικών χρωμοσωμάτων. Κατόπιν τα δύο διαφορετικά φυλετικά χρωμοσώματα ακολούθησαν διαφορετικούς εξελικτικούς ρυθμούς: τα κοινά σε άνδρες και γυναίκες χρωμοσώματα Χ εξελίχθηκαν ομαλά χωρίς μεγάλες διακυμάνσεις. Αντίθετα, το ανδρικό ζεύγος ΧΥ, και ειδικότερα το χρωμόσωμα Υ, ακολούθησε μια παλαβή εξελικτική πορεία, μια εντυπωσιακή επιτάχυνση για την οποία δεν υπάρχει ακόμη κάποια ικανοποιητική εξήγηση.
Τι σημαίνει όμως ότι το εικοστό τρίτο ζεύγος χρωμοσωμάτων ΧΧ των θηλυκών ακολούθησε στην πορεία της εξέλιξης σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης, όπως συνέβη και με τα υπόλοιπα είκοσι δύο μη φυλετικά χρωμοσώματα, ενώ το ανδρικό χρωμόσωμα Υ ακολούθησε επιταχυνόμενους ρυθμούς; Η απροσδόκητη απάντηση είναι ότι το Υ σταδιακά άρχισε να χάνει γονίδια! Με αποτέλεσμα το χρωμόσωμα που καθορίζει το ανδρικό φύλο να διαθέτει σήμερα μόνο 200 γονίδια, σε σύγκριση με το πληθωρικό Χ που διαθέτει 1.100 γονίδια, και απ' ό,τι φαίνεται θα συνεχίσει να χάνει και άλλα με το πέρασμα του χρόνου.
Ερευνα αποκαλύπτει τον προοδευτικό μαρασμό του χρωμοσώματος Υ, φορέα των ανδρικών γονιδίων
Κάποτε το αποκαλούσαν το «ισχυρό φύλο», σήμερα όμως το ανδρικό φύλο φαίνεται πως είναι πιο ασθενές από κάθε άλλη ιστορική περίοδο: απομυθοποιημένο κοινωνικά, αποδυναμωμένο εργασιακά και οικογενειακά, φαίνεται πλέον πως αποδεκατίζεται και βιολογικά.
Οπως γράφουν στο σχετικό άρθρο τους η Makova και η Wilson: «Πιστεύουμε ότι υπάρχει η δυνατότητα πλήρους εξάλειψης του χρωμοσώματος Υ». Διευκρινίζουν όμως ότι: «Επειδή ορισμένα γονίδια του Υ είναι πολύ σημαντικά, πιστεύουμε ότι δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το ανδρικό χρωμόσωμα θα εξαλειφθεί ολοκληρωτικά. Αν όμως αυτό συμβεί κάποτε, ενδέχεται κάποιο άλλο ζευγάρι από τα 22 μη φυλετικά χρωμοσώματα να αρχίσει να διαφοροποιείται ώστε να δημιουργήσει ένα νέο ζευγάρι ανδρικών χρωμοσωμάτων».
Το επόμενο βήμα της ερευνητικής ομάδας της Makova είναι να χρησιμοποιήσει τα πολυάριθμα δεδομένα που έχει συλλέξει για να δημιουργήσει ένα υπολογιστικό πρόγραμμα ικανό να περιγράφει την προοδευτική υποβάθμιση του ανδρικού χρωμοσώματος και ίσως να υπολογίσει την ακριβή ημερομηνία εξάλειψής του. Ενα ακόμη ύπουλο χτύπημα στη σεξιστική αυταρέσκεια του άλλοτε «ισχυρού φύλου», μετά την πρόσφατη «αποτρόπαιη» είδηση ότι είναι εφικτή πλέον η δημιουργία τεχνητών σπερματοζωαρίων.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 1/8/2009
Σάββατο 1 Αυγούστου 2009
Παράνομος και ο... νόμος για τη λήψη DNA
ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΚΑΜΕΡΕΣ, ΝΕΟ ΡΑΠΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
Εκτός... νόμου τίθεται και το δεύτερο νομοθέτημα της κυβέρνησης για τη λήψη δειγμάτων DNA.
Τέσσερις ημέρες μετά τη γνωμοδότηση-κόλαφο για την αντισυνταγματική επιβολή της 24ωρης λειτουργίας των καμερών, η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων καταφέρει νέο πλήγμα στις ρυθμίσεις που θεσπίζουν ισόβια βάση δεδομένων DNA, ακόμη και ατόμων που έχουν αθωωθεί!
Αποφαίνεται ότι παραβιάζουν το Σύνταγμα, καταργούν το τεκμήριο της αθωότητας και είναι αντίθετες με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αφήνοντας, έτσι, χωρίς κανένα νομιμοποιητικό έρεισμα την πολιτική Μαρκογιαννάκη.
Στην 36σέλιδη γνωμοδότηση τονίζεται ότι η υποχρεωτική συλλογή γενετικού υλικού από υπόπτους, ακόμη και για την τέλεση πλημμελημάτων, δεν συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας. Και αυτό διότι διευρύνεται ιδιαίτερα ο κατάλογος των αδικημάτων για την εξιχνίαση των οποίων επιτρέπεται η λήψη και ανάλυση γενετικού υλικού. Πρόκειται για όλα τα κακουργήματα και σχεδόν όλα τα πλημμελήματα του Ποινικού Κώδικα.
Και για αθωωθέντες
Το μέγεθος της κυβερνητικής αυθαιρεσίας αναδεικνύεται και από την πρόβλεψη για τη δημιουργία αρχείου γενετικών αποτυπωμάτων που θα τηρούνται μέχρι τον θάνατο του υπόπτου, ανεξαρτήτως εάν αθωώθηκε, καταδικάστηκε, είναι παιδί ή ενήλικος. Μόνο η βρετανική κυβέρνηση υιοθέτησε τέτοια σκληρά μέτρα, που όμως απορρίφθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
«Η γενικότητα της ρύθμισης», αναφέρουν τα μέλη της Αρχής, «σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών κριτηρίων για την αποθήκευση των γενετικών αποτυπωμάτων, προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας και στην υποχρέωση αυξημένης προστασίας που υπέχει η πολιτεία έναντι των ανηλίκων και των καταδικασθέντων για επανένταξή τους. Ως προς τους αθωωθέντες, καταλύεται το τεκμήριο της αθωότητας».
Από διωκτικές αρχές
Καταδικάζουν, επίσης, τη ρύθμιση διότι δεν παρέχει θεσμικές εγγυήσεις ως προς τη λήψη δείγματος DNA, που πλέον δεν θα γίνεται με απόφαση του δικαστικού συμβουλίου, αλλά από τις διωκτικές αρχές, αλλά και ως προς την εποπτεία της Τράπεζας DNA που θα την έχει εισαγγελικός λειτουργός, ο οποίος όμως δεν διαθέτει ειδικές γνώσεις. Η Αρχή υπογραμμίζει ότι τυχόν αφαίρεση της εποπτείας του αρχείου από αυτήν θα προσέκρουε στο άρθρο 9Α του Συντάγματος και στην απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης (2008/615 /ΔΕΥ).
Προτείνει δε τα εξής:
- Να προβλεφθεί ότι η γενετική ανάλυση επιτρέπεται εφ' όσον η ταυτοποίηση του προσώπου δεν προκύπτει από άλλα αποδεικτικά μέσα.
- Να περιοριστεί ο κατάλογος των εγκλημάτων για τα οποία επιτρέπεται η λήψη και ανάλυση γενετικού υλικού μόνο στα κακουργήματα. Η άλλη λύση είναι να οριστεί ότι θα τηρούνται στο αρχείο τα γενετικά αποτυπώματα μόνο όσων κατηγορούνται για εγκλήματα ιδιαίτερης βαρύτητας (π.χ. κακουργήματα) ή και για εγκλήματα που στρέφονται κατά συγκεκριμένων έννομων αγαθών (π.χ. κατά της γενετήσιας ελευθερίας).
«Να διαγράφονται»
- Να διαγράφονται από το αρχείο τα γενετικά αποτυπώματα των προσώπων που αθωώθηκαν αμετάκλητα, να τηρούνται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την έκτιση της ποινής για όσους καταδικάστηκαν αμετάκλητα και να μην τηρούνται καθόλου τα γενετικά αποτυπώματα των ανηλίκων έως 13 ετών.
- Να καθοριστούν οι προϋποθέσεις για την τήρηση των ταυτοποιητών γενετικών αποτυπωμάτων, ώστε να μην χρησιμοποιούνται για την εξιχνίαση άλλων εγκλημάτων πέραν όσων προβλέπονται στην τροπολογία.
- Να προβλεφθούν στον νόμο οι δημόσιες αρχές που θα έχουν πρόσβαση στο αρχείο, η υποχρέωση ενημέρωσης των πολιτών ότι τα αποτυπώματά τους θα αποθηκευθούν στο αρχείο, οι διαδικασίες διαγραφής και κλειδώματος των δεδομένων όταν αυτά δεν διαγράφονται, τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας του αρχείου.
- Να οριστεί ρητά ότι η λήψη γενετικού υλικού αποφασίζεται από το δικαστικό συμβούλιο ή τουλάχιστον από τον εισαγγελέα με ειδική διάταξη.
- Να προβλεφθεί η εποπτεία του αρχείου από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. *
Παξινός: Συνεχής συρρίκνωση των ατομικών δικαιωμάτων
Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Δημήτρης Παξινός σε δήλωσή του προς την «Ε» αναφέρει:
«Ο Δικηγορικός Σύλλογος πρέπει να είναι ένα βήμα πιο μπροστά σ' ό,τι αφορά στην προάσπιση τών από το Σύνταγμα κατοχυρωμένων ατομικών δικαιωμάτων, ασχέτως συγκυριών και σκοπιμοτήτων. Χωρίς φόβο και πάθος, αποβλέποντας στο μέλλον, με γνώμονα το κοινό καλό, όπως αυτό προσδιορίζεται με βάση τους υφιστάμενους κανόνες δικαίου και τους παραδεδεγμένους κανόνες κοινής λογικής.
Η ψηφισθείσα αυτή τροπολογία ουδεμία πρόνοια λαμβάνει ώστε η λήψη των δειγμάτων DNA να γίνεται υπό συνθήκες και προϋποθέσεις σεβασμού της προσωπικότητας του υπόχρεου.
Η σοβαρότερη αντίρρησή μας, πέραν της αντίθεσής μας στην τήρηση αρχείου, είναι η γενίκευση της λήψης υλικού DNA για οποιοδήποτε αδίκημα, ακόμη και για πλημμελήματα καθαρά τυπικού χαρακτήρα. Η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει στον νομοθέτη να περιορίσει τη λήψη υλικού DNA μόνο σε σοβαρά κακουργήματα, όπως ανθρωποκτονία, οργανωμένο έγκλημα, ναρκωτικά κ.λπ., καθώς και σε εκείνα τα αδικήματα που εκ της φύσεώς τους η λήψη, σύγκριση και αξιοποίηση του γενετικού υλικού είναι αναγκαία για τη διαπίστωση του δράστη ερευνουμένης τελεσθείσας πράξεως για την οποία ήδη έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, στοιχούμενος και προς την προαναφερθείσα αρχή της αναλογικότητας του Συντάγματος και της προστασίας και σεβασμού της προσωπικότητας του ατόμου.
Το κλίμα της εποχής, λόγω αύξησης της εγκληματικότητας και του φόβου των πολιτών, ασφαλώς «προσφέρεται» για λήψη μέτρων αυστηρών, με αντίστοιχη όμως συνεχή συρρίκνωση των ατομικών δικαιωμάτων.
Ομως, η ενίσχυση των ατομικών δικαιωμάτων ενδυναμώνει την αυτοπεποίθηση και το δημοκρατικό φρόνημα κάθε πολίτη στην ορθή αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και αυτό είναι το βέλτιστο».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 1/8/2009
Εκτός... νόμου τίθεται και το δεύτερο νομοθέτημα της κυβέρνησης για τη λήψη δειγμάτων DNA.
Τέσσερις ημέρες μετά τη γνωμοδότηση-κόλαφο για την αντισυνταγματική επιβολή της 24ωρης λειτουργίας των καμερών, η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων καταφέρει νέο πλήγμα στις ρυθμίσεις που θεσπίζουν ισόβια βάση δεδομένων DNA, ακόμη και ατόμων που έχουν αθωωθεί!
Αποφαίνεται ότι παραβιάζουν το Σύνταγμα, καταργούν το τεκμήριο της αθωότητας και είναι αντίθετες με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αφήνοντας, έτσι, χωρίς κανένα νομιμοποιητικό έρεισμα την πολιτική Μαρκογιαννάκη.
Στην 36σέλιδη γνωμοδότηση τονίζεται ότι η υποχρεωτική συλλογή γενετικού υλικού από υπόπτους, ακόμη και για την τέλεση πλημμελημάτων, δεν συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας. Και αυτό διότι διευρύνεται ιδιαίτερα ο κατάλογος των αδικημάτων για την εξιχνίαση των οποίων επιτρέπεται η λήψη και ανάλυση γενετικού υλικού. Πρόκειται για όλα τα κακουργήματα και σχεδόν όλα τα πλημμελήματα του Ποινικού Κώδικα.
Και για αθωωθέντες
Το μέγεθος της κυβερνητικής αυθαιρεσίας αναδεικνύεται και από την πρόβλεψη για τη δημιουργία αρχείου γενετικών αποτυπωμάτων που θα τηρούνται μέχρι τον θάνατο του υπόπτου, ανεξαρτήτως εάν αθωώθηκε, καταδικάστηκε, είναι παιδί ή ενήλικος. Μόνο η βρετανική κυβέρνηση υιοθέτησε τέτοια σκληρά μέτρα, που όμως απορρίφθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
«Η γενικότητα της ρύθμισης», αναφέρουν τα μέλη της Αρχής, «σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών κριτηρίων για την αποθήκευση των γενετικών αποτυπωμάτων, προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας και στην υποχρέωση αυξημένης προστασίας που υπέχει η πολιτεία έναντι των ανηλίκων και των καταδικασθέντων για επανένταξή τους. Ως προς τους αθωωθέντες, καταλύεται το τεκμήριο της αθωότητας».
Από διωκτικές αρχές
Καταδικάζουν, επίσης, τη ρύθμιση διότι δεν παρέχει θεσμικές εγγυήσεις ως προς τη λήψη δείγματος DNA, που πλέον δεν θα γίνεται με απόφαση του δικαστικού συμβουλίου, αλλά από τις διωκτικές αρχές, αλλά και ως προς την εποπτεία της Τράπεζας DNA που θα την έχει εισαγγελικός λειτουργός, ο οποίος όμως δεν διαθέτει ειδικές γνώσεις. Η Αρχή υπογραμμίζει ότι τυχόν αφαίρεση της εποπτείας του αρχείου από αυτήν θα προσέκρουε στο άρθρο 9Α του Συντάγματος και στην απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης (2008/615 /ΔΕΥ).
Προτείνει δε τα εξής:
- Να προβλεφθεί ότι η γενετική ανάλυση επιτρέπεται εφ' όσον η ταυτοποίηση του προσώπου δεν προκύπτει από άλλα αποδεικτικά μέσα.
- Να περιοριστεί ο κατάλογος των εγκλημάτων για τα οποία επιτρέπεται η λήψη και ανάλυση γενετικού υλικού μόνο στα κακουργήματα. Η άλλη λύση είναι να οριστεί ότι θα τηρούνται στο αρχείο τα γενετικά αποτυπώματα μόνο όσων κατηγορούνται για εγκλήματα ιδιαίτερης βαρύτητας (π.χ. κακουργήματα) ή και για εγκλήματα που στρέφονται κατά συγκεκριμένων έννομων αγαθών (π.χ. κατά της γενετήσιας ελευθερίας).
«Να διαγράφονται»
- Να διαγράφονται από το αρχείο τα γενετικά αποτυπώματα των προσώπων που αθωώθηκαν αμετάκλητα, να τηρούνται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την έκτιση της ποινής για όσους καταδικάστηκαν αμετάκλητα και να μην τηρούνται καθόλου τα γενετικά αποτυπώματα των ανηλίκων έως 13 ετών.
- Να καθοριστούν οι προϋποθέσεις για την τήρηση των ταυτοποιητών γενετικών αποτυπωμάτων, ώστε να μην χρησιμοποιούνται για την εξιχνίαση άλλων εγκλημάτων πέραν όσων προβλέπονται στην τροπολογία.
- Να προβλεφθούν στον νόμο οι δημόσιες αρχές που θα έχουν πρόσβαση στο αρχείο, η υποχρέωση ενημέρωσης των πολιτών ότι τα αποτυπώματά τους θα αποθηκευθούν στο αρχείο, οι διαδικασίες διαγραφής και κλειδώματος των δεδομένων όταν αυτά δεν διαγράφονται, τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας του αρχείου.
- Να οριστεί ρητά ότι η λήψη γενετικού υλικού αποφασίζεται από το δικαστικό συμβούλιο ή τουλάχιστον από τον εισαγγελέα με ειδική διάταξη.
- Να προβλεφθεί η εποπτεία του αρχείου από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. *
Παξινός: Συνεχής συρρίκνωση των ατομικών δικαιωμάτων
Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Δημήτρης Παξινός σε δήλωσή του προς την «Ε» αναφέρει:
«Ο Δικηγορικός Σύλλογος πρέπει να είναι ένα βήμα πιο μπροστά σ' ό,τι αφορά στην προάσπιση τών από το Σύνταγμα κατοχυρωμένων ατομικών δικαιωμάτων, ασχέτως συγκυριών και σκοπιμοτήτων. Χωρίς φόβο και πάθος, αποβλέποντας στο μέλλον, με γνώμονα το κοινό καλό, όπως αυτό προσδιορίζεται με βάση τους υφιστάμενους κανόνες δικαίου και τους παραδεδεγμένους κανόνες κοινής λογικής.
Η ψηφισθείσα αυτή τροπολογία ουδεμία πρόνοια λαμβάνει ώστε η λήψη των δειγμάτων DNA να γίνεται υπό συνθήκες και προϋποθέσεις σεβασμού της προσωπικότητας του υπόχρεου.
Η σοβαρότερη αντίρρησή μας, πέραν της αντίθεσής μας στην τήρηση αρχείου, είναι η γενίκευση της λήψης υλικού DNA για οποιοδήποτε αδίκημα, ακόμη και για πλημμελήματα καθαρά τυπικού χαρακτήρα. Η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει στον νομοθέτη να περιορίσει τη λήψη υλικού DNA μόνο σε σοβαρά κακουργήματα, όπως ανθρωποκτονία, οργανωμένο έγκλημα, ναρκωτικά κ.λπ., καθώς και σε εκείνα τα αδικήματα που εκ της φύσεώς τους η λήψη, σύγκριση και αξιοποίηση του γενετικού υλικού είναι αναγκαία για τη διαπίστωση του δράστη ερευνουμένης τελεσθείσας πράξεως για την οποία ήδη έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, στοιχούμενος και προς την προαναφερθείσα αρχή της αναλογικότητας του Συντάγματος και της προστασίας και σεβασμού της προσωπικότητας του ατόμου.
Το κλίμα της εποχής, λόγω αύξησης της εγκληματικότητας και του φόβου των πολιτών, ασφαλώς «προσφέρεται» για λήψη μέτρων αυστηρών, με αντίστοιχη όμως συνεχή συρρίκνωση των ατομικών δικαιωμάτων.
Ομως, η ενίσχυση των ατομικών δικαιωμάτων ενδυναμώνει την αυτοπεποίθηση και το δημοκρατικό φρόνημα κάθε πολίτη στην ορθή αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και αυτό είναι το βέλτιστο».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 1/8/2009
Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009
Η ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ, ΤΟ INDYMEDIA ΚΑΙ Η ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ
Το άλλο πανεπιστημιακό άσυλο
Το καλοκαίρι είναι κατά κανόνα μια περίοδος ύφεσης των φοιτητικών κινητοποιήσεων και, κατ' επέκταση, της δημόσιας συζήτησης για το πανεπιστημιακό άσυλο.
Χάρη στην πρόσφατη «επιτυχία» της ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές, όμως, η φετινή περίοδος των διακοπών φαίνεται πως θ' αποτελέσει, τελικά, την εξαίρεση.
Τούτη τη φορά, ωστόσο, η συζήτηση περί ασύλου δεν προκαλείται από τη μετατροπή των πανεπιστημιακών χώρων σε καταφύγιο (ή ορμητήριο) διαδηλωτών που συγκρούονται με την αστυνομία. Αντικείμενό της αποτελεί, αντίθετα, η προσπάθεια επανοριοθέτησης του σκληρού πυρήνα του ασύλου, που μέχρι σήμερα θεωρούνταν δεδομένος ακόμη κι από τους υποστηρικτές της εισόδου των ΜΑΤ στα ΑΕΙ: της προσφυγής στους πανεπιστημιακούς χώρους για την απόλυτη προστασία της ελευθερίας του λόγου και ακύρωση κάθε απόπειρας ποινικοποίησης των αιρετικών απόψεων και αναλύσεων.
Αναφερόμαστε, φυσικά, στην εκστρατεία που βρίσκεται σε εξέλιξη για το κλείσιμο του δικτυακού τόπου αντιπληροφόρησης Athens Indymedia, με πρώτο βήμα το αίτημα εκδίωξης του υπολογιστή που τον εξυπηρετεί (server) από το «άσυλο» του ΕΜΠ.
Το περασμένο Σάββατο περιγράψαμε συνοπτικά την κοινοβουλευτική πτυχή της καμπάνιας: τις διαδοχικές σχετικές ερωτήσεις του ΛΑΟΣ στη Βουλή και την ταχύτατη συμμόρφωση προς αυτές, τόσο του υφυπουργού Παιδείας Σπύρου Ταλιαδούρου όσο και του «ιδιωτικοποιημένου» ΟΤΕ. Με δεδομένη τη σοβαρότητα του ζητήματος και τα κρίσιμα πολιτικά διακυβεύματα, καλό είναι ωστόσο ν' ασχοληθούμε κάπως αναλυτικότερα με την ουσία της υπόθεσης.
*Το Athens Indymedia αποτελεί τμήμα του ομώνυμου διεθνούς δικτύου αντιπληροφόρησης που πρωτοδημιουργήθηκε τον Νοέμβριο του 1999 στο Σιάτλ, από ακτιβιστές του κινήματος ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, για τη μεταξύ τους ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών.
*Κάθε επιμέρους Indymedia λειτουργεί αυτόνομα, με αυτοτελή εσωτερική λειτουργία και δικό του πολιτικό προσανατολισμό (στο ευρύτερο συνήθως ρεύμα της ελευθεριακής αριστεράς).
Το Athens Indymedia
Κοινό χαρακτηριστικό είναι η παράλληλη λειτουργία μιας συντακτικής ομάδας (που επιμελείται τη βασική δομή του σάιτ) και της ανεξέλεγκτης «συνεισφοράς» ειδήσεων, μεταφράσεων, φωτογραφιών, βίντεο, σχολίων κ.λπ. από τους χρήστες, η ανωνυμία των οποίων είναι τεχνικά εξασφαλισμένη.
*Διακηρυγμένο στόχο συνιστά η κατάργηση του διαχωρισμού μεταξύ «πομπού» και «δέκτη» της ενημέρωσης.
*Οσο για την αντιπληροφόρηση, ως τέτοια χαρακτηρίζεται από το αθηναϊκό σάιτ η «διάδοση της πληροφορίας από την οπτική όλων εκείνων που αγωνίζονται, που η φωνή τους και οι διεκδικήσεις τους δεν πρόκειται ποτέ να ακουστούν από τα καθεστωτικά μέσα, μεταδίδοντας μια πραγματικότητα έτσι όπως την έχουν βιώσει μέσα από τους κοινωνικούς και πολιτικούς τους αγώνες».
*Το Athens Indymedia λειτούργησε πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2001, με πρωτοβουλία μιας εικοσαριάς ακτιβιστών της ριζοσπαστικής αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου που είχαν έρθει σε επαφή με την αντίστοιχη διεθνή πρακτική κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων της Πράγας και της Γένοβας. Οπως όλες οι συλλογικότητες του χώρου, γνώρισε κι αυτό εσωτερικές τριβές, με σημαντικότερη αυτήν που οδήγησε το 2007 στη δημιουργία του παράλληλου τόπου Indy.gr.
*Η απόδοση του εγχειρήματος υπήρξε μάλλον άνιση, σε άμεση κατά κανόνα συνάρτηση προς το εκάστοτε επίπεδο ανάπτυξης των κοινωνικών κινημάτων. Η μεγαλύτερη επιτυχία του Indymedia αφορά την παροχή άμεσης κι άπλετης ενημέρωσης γι' αυτά τα ίδια κινήματα (εργατικό, αντιαυταρχικό, αντιρατσιστικό) και ιδίως για τις πτυχές τους που τα επίσημα ΜΜΕ συνήθως αγνοούν, συσκοτίζουν ή παραποιούν.
*Πολύτιμη υπήρξε επίσης η πληροφόρηση για τη σκοτεινή πλευρά της δράσης των διωκτικών υπηρεσιών, από την καθημερινή αστυνομική βία (στα Εξάρχεια ή αλλού) ώς το «αντιτρομοκρατικό» καλοκαίρι του 2002 και το συνεχιζόμενο ανθρωποκυνηγητό κατά των «λαθρομεταναστών». Οι ακριβείς συνθήκες του φόνου του Αλέξη Γρηγορόπουλου μεταδόθηκαν π.χ. από το Indymedia και όχι από τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς, που αρχικά αναπαρήγαγαν άκριτα την επίσημη αστυνομική εκδοχή περί «μαζικής επίθεσης αναρχικών» κατά των πιστολέρο αστυνομικών. Το ίδιο έγινε και με τις φωτογραφίες από τις συνθήκες κράτησης συλληφθέντων μεταναστών στην Ελασσόνα, αποκάλυψη που οδήγησε σε διαθεσιμότητα του διοικητή της τοπικής συνοριοφυλακής («Ε», 29.8.08).
*Για τις απεργίες, τις διώξεις συνδικαλιστών και τις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης, το Indymedia αποτελεί βασική πηγή πληροφοριών, όπως και το καθημερινό «ημερολόγιό» του για κάθε λογής εναλλακτικές πολιτικές, ενημερωτικές ή πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα.
*Στο επίπεδο της «κεντρικής» πολιτικής, εσωτερικής και διεθνούς, δεν διαφέρει αντίθετα από τα υπόλοιπα μπλογκ, καθώς περιορίζεται μοιραία στην αναπαραγωγή (και το σχολιασμό) ειδήσεων από τα «κανονικά» ΜΜΕ.
*Στο ίδιο επίπεδο κινούνται και οι «ηλεκτρονικές συζητήσεις» του, με αναπαραγωγή όλων των χαρακτηριστικών του είδους, θετικών (αμεσότητα) ή αρνητικών (ανωνυμογραφία - πλαστοπροσωπία).
«Το ΚΕΠΙΚ της αναρχίας»
Μια πρώτη εκστρατεία κατά του Athens Indymedia σημειώθηκε από τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ το φθινόπωρο του 2002, στο πλαίσιο της συντονισμένης «αντιτρομοκρατικής» καμπάνιας που συνόδευσε την εξάρθρωση της 17Ν. Η απόκλιση του σάιτ απ' την υστερική τρομολαγνία των ημερών οδήγησε σε κραυγές για το κλείσιμό του, ιδίως μετά τη μαζική διαδήλωση της 1ης Οκτωβρίου.
Την ίδια ακριβώς περίοδο σημειώθηκε και η απόπειρα αστυνομικής «διείσδυσης» στις γραμμές του: υποκρινόμενος έναν άσχετο θαυμαστή που «ήθελε να προτείνει κάποιες ιδέες», ο επικεφαλής της δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. Μάνος Σφακιανάκης επιχείρησε να έρθει σε επαφή με τα μέλη της συντακτικής ομάδας. Δυστυχώς, ο (όχι και τόσο έμπειρος, τότε) αστυνομικός ξέχασε να «σβήσει» τα «ίχνη» της πραγματικής ταυτότητάς του απ' τα ψευδώνυμα e-mail που έστειλε, οπότε τον πήραν είδηση κι έφαγε το αναμενόμενο διαδικτυακό «ξεφώνημα».
Η τωρινή καμπάνια ξεκίνησε αμέσως μετά το φόνο του Γρηγορόπουλου: Στις 8 Δεκεμβρίου, ενώ όλη η Ελλάδα συγκλονιζόταν από τις μαχητικές διαδηλώσεις ενάντια στην αστυνομική βία και την κυβέρνηση, το ακροδεξιό σάιτ του «Πατριωτικού Συλλόγου Θερμοπύλαι» αποκάλυψε ότι ο σέρβερ του Indymedia φιλοξενείται στο σύστημα του ΕΜΠ. Την επομένη έκανε την εμφάνισή του ο «εξειδικευμένος» δικτυακός τόπος «Λουκέτο τώρα στο Indymedia!» (Stop-Indymedia) και ακολούθησε ομώνυμο γκρουπ συζήτησης στο Facebook. Στις 10.12, ο «Θερμοπύλαι» δημοσίευσε ονόματα, τηλέφωνα και e-mail καθηγητών και υπαλλήλων του ΕΜΠ, καλώντας το κοινό να «διαμαρτυρηθεί» και ν' απαιτήσει το κλείσιμο «της ιστοσελίδας των αναρχικών». Η σκυτάλη παραδόθηκε κατόπιν στους βουλευτές του ΛΑΟΣ.
*Η άμεση σχέση του λογοκριτικού εγχειρήματος με την αστυνομική καταστολή της νεανικής εξέγερσης είναι προφανής. «Οι διαχειριστές και οι χρήστες [sic] του Athens Indymedia έχουν παραβεί τις προβλεπόμενες από το ελληνικό Σύνταγμα διατάξεις περί υποδαύλισης βίας και επεισοδίων κατά των συμπολιτών τους», ισχυρίζεται χαρακτηριστικά η ιδρυτική διακήρυξη του Stop-Indymedia, ενώ το ξενόγλωσσο κείμενο του ίδιου σάιτ (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά και... σερβικά) διακηρύσσει πως «οι ελληνικές ταραχές του περασμένου Δεκεμβρίου έδειξαν το πραγματικό πρόσωπο της άκρας Αριστεράς, ένα πρόσωπο βίας, τρομοκρατίας και βανδαλισμού».
*Ως βοηθητικά επιχειρήματα επιστρατεύονται ο «αντεθνικός χαρακτήρας» του εχθρού (που «επιθυμεί την πλήρη κατάργηση των ενόπλων δυνάμεων επειδή κάποιοι σύντροφοί τους είναι φυγόστρατοι και κότες» και «υποστηρίζει την ύπαρξη δήθεν "εθνοτικών μειονοτήτων" στην Ελλάδα»), καθώς και το «συμμαχικό» βαρύ πυροβολικό: το Indymedia, διαβάζουμε, «έχει κατηγορηθεί στις ΗΠΑ, την Ιταλία και τη Βρετανία για υπόθαλψη τρομοκρατικών ενεργειών και Αντισημιτισμό»!
*Μια οφθαλμοφανής υπηρεσιακή λογική διαπερνά, τέλος, τη σχετική επιχειρηματολογία. Δεν είναι μόνο ο Παναγιώτης Δούμας που παραθέτει ως ακαταμάχητο τεκμήριο την πληροφορία ότι «το Indymedia για την ηγεσία της αστυνομίας αποτελεί το ΚΕΠΙΚ [Κέντρο Επικοινωνιών] της αναρχίας και της τρομοκρατίας στην Ελλάδα» («Ελεύθερος Κόσμος», 5.7.09). Εξίσου εύγλωττη είναι και η υποδοχή της κίνησης Ταλιαδούρου από το Stop-Indymedia:
«Για να θεωρήσει σωστό ο Υφυπουργός Παιδείας να ζητήσει εξηγήσεις απ' τον Πρύτανη, τότε υπάρχει κάποιος λόγος, νομικός ή συνταγματικός. Εκτός κι αν αμφισβητούν ορισμένοι τις προθέσεις του ίδιου του Υπουργού» (10.2).
Απ' τη «διείσδυση» στο «δίκτυο»
Ο ακροδεξιός χαρακτήρας της όλης κίνησης είναι αναμφισβήτητος. Τα γραφεία του «Π.Σ. Θερμοπύλαι» εγκαινιάστηκαν το 2004 από τον Κώστα Πλεύρη, ο οποίος ήταν ομιλητής στις 7 από τις 46 εκδηλώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί εκεί. (Ακολουθούν ο Βορίδης με 4 παρουσίες και ο Αδωνις με 3, ενώ από μια φορά εμφανίστηκαν ο υιός Πλεύρης, ο Γεωργαλάς, ο Καραθάνος, ο Καλεντερίδης, ο Θύμιος Παπανικολάου κι ο εκπρόσωπος Τύπου του Μεϊμαράκη, Νίκος Χιδίρογλου.)
*Οπως αποκάλυψε στην ηλεκτρονική έκδοση της «Ε» ο συνάδελφος Μπάμπης Πολυχρονιάδης (6.2.09), η διεύθυνση και το τηλέφωνο του «Π.Σ. Θερμοπύλαι» ταυτίζονται με αυτά του ΛΑΟΣ Περιστερίου, το δε Stop-Indymedia γράφεται από τον ίδιο άνθρωπο με το «Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Κώλου», ένα εμετικό «χιουμοριστικό» σάιτ, αποκαλυπτικό για το πνευματικό επίπεδο του χώρου.
*Χαρακτηριστική για τους πολιτικοϊδεολογικούς προσανατολισμούς των διωκτών του Indymedia είναι η (αυτο)παρουσίαση της τελευταίας ομιλίας του Πλεύρη (31.5.09): «Στην ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα του συλλόγου», διαβάζουμε, ο ομιλητής «χειμαρρώδεις [sic] όπως πάντα, καθήλωσε το ακροατήριο», διακηρύσσοντας ότι «ο Ελληνικός λαός θα κληθεί κάποτε να διαλέξει μια Ελλάδα χωρίς Δημοκρατία ή μια Δημοκρατία χωρίς Ελλάδα». Και, φυσικά, «καταχειροκροτήθηκε από το κοινό».
*Εκτός από λάτρεις μιας «Ελλάδας χωρίς Δημοκρατία», οι διώκτες του Indymedia διακρίνονται επίσης για την ίδια «υπόθαλψη της βίας» που χρεώνουν στο στόχο τους. Ιστοσελίδες που διαφημίζει το Stop-Indymedia ξεχειλίζουν π.χ. από προτροπές για φυσική εξολόθρευση των «ανθελλήνων προδοτών» ή των «αριστερών φασιστών» κ.ο.κ.
*Ανέκδοτο θυμίζει, τέλος, η αναπαραγωγή και προβολή κάποιων ακραίων ή προβοκατόρικων κειμένων (π.χ. επιδοκιμασιών των φόνων αστυνομικών) που ανώνυμοι χρήστες «έσπρωξαν» στο Indymedia, αλλά «κόπηκαν» ταχύτατα από τους διαχειριστές του. Το «ΚΕΠΙΚ της αναρχίας» κατηγορείται έτσι για κείμενα αναρτημένα όχι στο ίδιο αλλά στα σάιτ που ζητούν το κλείσιμό του!
Η «αξιοποίηση» της ανωνυμογραφίας του Indymedia από την ακροδεξιά, για τους δικούς της σκοτεινούς λόγους, είναι άλλωστε μια παλιά ιστορία. Απόδειξη, το ιστορικό «ξεκατίνιασμα» μεταξύ (και) ηγετικών στελεχών του «χώρου», που ξεκίνησε σε σελίδα διαλόγου του Indymedia το 2003 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα (http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=149283).
*Σημείο τομής για τη (μερική) εγκατάλειψη του αντιεξουσιαστικού σάιτ απ' τους ακροδεξιούς θαμώνες του φαίνεται πως αποτέλεσε η πρόσφατη ανάπτυξη της «μπλογκόσφαιρας». Ο πρόεδρος της νεολαίας ΛΑΟΣ καμάρωνε π.χ. πρόσφατα στην κομματική «Α1» (27.9.08) πως ο «τομέας δημιουργικού» της οργάνωσής του «συντονίζει ένα δίκτυο μπλόγκερς που κάνει την "Ελευθεροτυπία" και άλλα "φίλια" μέσα να παραμιλούν για την παρουσία των "κακών" στο ελληνικό διαδίκτυο».
Φυσικά,το κόμμα του Καρατζαφέρη δεν πρωτοτυπεί καθόλου στην επιστράτευση αυτών των «αυθόρμητων» μορφών «προσωπικής έκφρασης» για τη διοχέτευση της γκρίζας προπαγάνδας του. Το ίδιο κάνουν και φορείς του επίσημου κράτους. Θυμίζουμε, απλά, την συνάντηση της Ντόρας Μπακογιάννη με μια ομάδα μπλόγκερ στο ΥΠΕΞ, για την αποτελεσματικότερη προβολή των «εθνικών μας θέσεων» (16.4.08).
Το άσυλο στο στόχαστρο
Ας ξαναγυρίσουμε, όμως, στο Indymedia. Η νομικίστικη επικέντρωση των διωκτών του στην «εξωακαδημαϊκή» χρήση του δικτύου του ΕΜΠ δεν μπορεί να κρύψει το βαθιά πολιτικό περιεχόμενο της αντιπαράθεσης. Από το ίδιο δίκτυο εξυπηρετούνται εξάλλου και οι δικτυακοί τόποι φοιτητικών παρατάξεων ή άλλων φορέων, χωρίς να ενοχληθεί κανείς μέχρι σήμερα.
*Κατά κοινή ομολογία, η παρουσία του σάιτ μέσω ΕΜΠ δεν αποσκοπεί στην αποφυγή του οικονομικού κόστους (κάπου 80 ευρώ το μήνα, ποσό γελοίο για δικτυακό τόπο με χιλιάδες σταθερούς χρήστες και δεκάδες χιλιάδες επισκέψεις την ημέρα), αλλά στην αυξημένη προστασία που εξασφαλίζει στον σέρβερ το πανεπιστημιακό άσυλο.
*«Ας πληρώσει το Indymedia έναν εξυπηρετητή, ώστε να μπορούν να το κλείσουν οι αρχές και να μην κρύβονται πίσω από τον πρύτανη και το "άσυλο" του Πολυτεχνείου», ξεκαθαρίζει π.χ. χωρίς περιστροφές το σάιτ του «Θερμοπύλαι» (8.2.09). «Η ύπαρξη του ασύλου επιτρέπει την ατιμωρησία ακόμη και όταν γίνονται εγκληματικές ενέργειες, όπως η παροχή προσωπικών δεδομένων», εξηγεί απ' την πλευρά του ο Πολατίδης (12.7). Παρόμοια συλλογιστική αναπτύσσει και το ομόφρον Greek Alert (9.7.09), σε σχετικό κείμενό του που αναπαράγεται αυθημερόν στον ιστότοπο του «Ρεσάλτο».
*Μετά το «ΚΕΠΙΚ των αναρχικών», έχουν, άλλωστε, σειρά κι άλλοι δικτυακοί τόποι, ανεπιθύμητοι στους αυτόκλητους προασπιστές του έθνους και της (πόσο δημοκρατικής;) «νομιμότητας».
Αμέσως μετά τα πρώτα εξώδικα του ΟΤΕ, ο Π.Σ. «Θερμοπύλαι» αποφαινόταν π.χ. πως είναι «γεμάτα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα με παράνομους εξυπηρετητές (servers) αναρχοαριστερών ιστοσελίδων» (12.7). Παραθέτει μάλιστα τα ονόματα, e-mail και τηλέφωνα των αρμόδιων καθηγητών και υπαλλήλων, για τον παντοειδή -προφανώς- «σωφρονισμό» τους (8.7).
Ο δε Πολατίδης του ΛΑΟΣ δήλωνε ευθαρσώς στον «Ελεύθερο Κόσμο» (12.7) πως «όλες οι ιστοσελίδες» που (κατ' αυτόν) «παραβαίνουν τους όρους της συμβάσεως» μεταξύ ΟΤΕ και Εθνικού Δικτύου Ερευνας και Τεχνολογίας «πρέπει να απομακρυνθούν» και να μην υπάρξουν «νομικά τερτίπια» για την επαναφορά τους.
*Τελικός στόχος, διευκρινίζει η χουντική εφημερίδα που φιλοξένησε τη συνέντευξη, είναι η εξάλειψη «της μιαρής παρουσίας των άπλυτων και του αριστερού παρακράτους μέσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα». Εν ανάγκη, όπως θα 'λεγε κι ο πρώτος φίρερ του χώρου, σε μια «Ελλάδα χωρίς Δημοκρατία»...
Εβραιοκομμουνιστικές συνωμοσίες»
Μια από τις πιο διαδεδομένες κατηγορίες που απευθύνουν κατά του Athens Indymedia οι διώκτες του αφορά την υποτιθέμενη χρηματοδότησή του από το Ιδρυμα Σόρος. «Πίσω από το Indymedia γνωρίζουμε ότι βρίσκεται ο κ. Τζορτζ Σόρος», υποστήριξε π.χ. με κάθε σοβαρότητα ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Ηλίας Πολατίδης στη Βουλή (9/4/09).
Πώς προέκυψε όλη αυτή η μυθολογία; Δύο είναι τα «στοιχεία» που επιστρατεύονται από τη σχετική παραφιλολογία:
*Η... άρνηση του Indymedia της Αργεντινής, το φθινόπωρο του 2002, να δεχτεί μια προσφορά υπολογιστών από το «Ινστιτούτο Ανοιχτής Κοινωνίας» του Σόρος. Η άρνηση αυτή προκάλεσε ένα σύντομο διάλογο στο εσωτερικό του διεθνούς δικτύου, με κυρίαρχες τις εχθρικές τοποθετήσεις απέναντι σε τέτοιου είδους «φιλανθρωπίες». Τόσο το αθηναϊκό Indymedia όσο κι αυτό της Θεσσαλονίκης (που λειτουργούσε ώς το 2005) τάχθηκαν σταθερά και δημοσίως εναντίον οποιασδήποτε επαφής του δικτύου με το Ιδρυμα Σόρος.
*Η δεύτερη πηγή (και προσφιλέστερη, λόγω ιδεολογικής συγγένειας) είναι ένα άρθρο του αμερικανικού θινκ τανκ «Ακρίβεια στα ΜΜΕ» (Accuracy in Media ή ΑΙΜ) δημοσιευμένο τον Οκτώβριο του 2004, με τον εντυπωσιακό τίτλο «Η κρυφή ατζέντα του Σόρος: ναρκωτικά, χρήματα, τα ΜΜΕ και η πολιτική εξουσία». Εκεί αναφέρεται χωρίς την παραμικρή τεκμηρίωση- ότι «το Ινστιτούτο Ανοιχτής Κοινωνίας έχει συνεισφέρει 70.000 στο ακροαριστερό Ανεξάρτητο Κέντρο Τύπου ή Indymedia, γνωστό ως μια "ανεξάρτητη κολλεκτίβα συλλογής ειδήσεων", οι σέρβερ του οποίου κατασχέθηκαν από μια ομοσπονδιακή υπηρεσία στις 7 Οκτωβρίου. Η ενέργεια φαίνεται πως συνδεόταν με έρευνα για τη διεθνή τρομοκρατία, τις απαγωγές ή το ξέπλυμα χρήματος».
Δεν είμαστε, φυσικά, σε θέση να γνωρίζουμε αν κάποιο αμερικανικό Indymedia εισέπραξε όντως αυτό το ποσό. Το σίγουρο είναι πως η συγκεκριμένη πηγή μόνο «έγκυρη» δεν είναι. Αποτελεί ένα κατακίτρινο «λόμπι τύπου» της αμερικανικής «νέας (ακρο)δεξιάς», στρατευμένο στην καταπολέμηση κάθε αριστερής (ή έστω φιλελεύθερης) επιρροής στα ΜΜΕ.
Η ΑΙΜ ιδρύθηκε το 1969, όταν ο αμερικανικός τύπος είχε στραφεί κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, για να τον επαναφέρει στην «εθνικά ορθή» τροχιά. Το σάιτ της (http://www.aim.org/) είναι αποκαλυπτικό: τα (σημερινά) αμερικανικά ΜΜΕ κατηγορούνται π.χ. για «νοοτροπία αγέλης αγριόσκυλων κατά της φυλακής τρομοκρατών του Γκουαντάναμο» (3/8/06), διακηρύσσεται δε πως «δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ βασανίζουν οποιονδήποτε» (4/7/06). Αν εμείς θεωρούμε τον Σόρος δίαυλο προώθησης του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, η ΑΙΜ τον κατηγορεί για υπονόμευση της αντιτρομοκρατικής πολιτικής των ΗΠΑ. Και το φαιδρό προεκλογικό άρθρο του 2004, προσπαθούσε απλά να μεταφέρει τη συζήτηση στη χρηματοδότηση των Δημοκρατικών από τον «εθνικά επικίνδυνο» Σόρος. Στις 18.2.08, τέλος, η ΑΙΜ «αποκάλυψε» τις κομμουνιστικές διασυνδέσεις του ...Ομπάμα, ένας νεανικός φίλος του οποίου (το 1971-79) είχε κατηγορηθεί (το 1951) από την Επιτροπή Μακάρθι ως μέλος του ΚΚ!
Θα περίμενε κανείς, αυτή η χοντροκομμένη προπαγάνδα να αντιμετωπιστεί με τη δέουσα ειρωνεία. Αμ δε! Η ουγγροεβραϊκή καταγωγή του Σόρος φαίνεται πως αρκεί, ως «αποδεικτικό στοιχείο» στις όχθες του Ατλαντικού για την υποτιθέμενη διεθνή «συνωμοσία» κατά των «πατριωτών» απανταχού της υδρογείου.
«Η πρώτη πόλη που έκαψαν οι κουκουλοφόροι της παγκόσμιας διακυβέρνησης και του Indymedia, ήταν το Seattle το 1999», μας πληροφορεί χαρακτηριστικά στο μπλογκ του ο παλαίμαχος δημοσιογράφος Σπύρος Χατζάρας, πριν μας διαβεβαιώσει πως ο ίδιος «ιδιωτικός στρατός της Sheri Herndon, του Open Society Institute, του Ford Foundation, του Glaser Foundation, και του Tides Foundation επιτέθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 2008». Για να καταλήξει (19/7/09), στη συγκλονιστική αποκάλυψη πως «οι Εβραιοαριστεροί του Σόρος [είναι οι] πρωταγωνιστές του επαγγελματικού αντιρατσισμού» εν Ελλάδι.
Το προφίλ του ενός επίδοξου λογοκριτή
Τι είδους άνθρωποι είναι αυτοί που απαιτούν το κλείσιμο του αθηναϊκού Indymedia;
Ας απομακρυνθούμε λίγο απ' τα επώνυμα στελέχη της εγχώριας ακροδεξιάς και του ευρύτερου «πατριωτικού χώρου», κι ας αναζητήσουμε το προφίλ του χαμηλόβαθμου δυναμικού αυτού του σύγχρονου λογοκριτικού κινήματος. Στο ίδιο, μάλιστα, πεδίο του «κυβερνοχώρου» όπου κυκλοφορούν και οι θαμώνες του επάρατου «ΚΕΠΙΚ της αναρχίας».
Το γκρουπ «Λουκέτο τώρα στο Indymedia!» που έχει ανοίξει στο Facebook, ως παρακλάδι της ομώνυμης ιστοσελίδας, διαθέτει συνολικά 29 «υπεύθυνους». Σχεδόν όλοι χρησιμοποιούν ψευδώνυμα, τα στοιχεία όμως που δίνουν για τους εαυτούς τους μιλούν από μόνα τους. Εξίσου ενδιαφέροντα συμπεράσματα θα μπορούσαν να βγουν και από τη μελέτη των ταυτοτήτων των 2.707 απλών «μελών» του γκρουπ, ένα τέτοιο εγχείρημα ξεπερνά ωστόσο κατά πολύ τα πλαίσια του παρόντος άρθρου:
*«Διευθυντής» του γκρουπ είναι κάποιος «Βασίλης Μακεδόνας», που δηλώνει «υποστηρικτής» διασημοτήτων όπως ο Νίκος Γκάλης κι ο αγιορείτης Γέρων Παΐσιος. Ως υπαρχηγοί του φέρονται ο «Ελλην Πολίτης» και κάποιος «Μιχάλης Γεωργάκης», με ενδιαφέροντα που κινούνται από τη ζωοφιλία μέχρι το «Playboy». Από τους τρεις υπόλοιπους «διαχειριστές», οι δυο («Μέγας Διαχειριστής» και «Βασίλειος Μακεδόνας» - διαφορετικό πρόσωπο, υποθέτουμε, απ' τον προαναφερθέντα «Βασίλη») αποφεύγουν να δώσουν το παραμικρό στίγμα για την προσωπικότητα ή τα ενδιαφέροντά τους. Ορατά είναι τα χαρακτηριστικά μόνο του τρίτου, που υπογράφει ως «Ελληνικό DNA»: «υποστηρικτής» κι αυτός του Γέροντα Παϊσίου και ταυτόχρονα της Μόνικα Μπελούτσι, λαϊκών αοιδών (Γονίδης, Σφακιανάκης, Τερζής), της ιστοσελίδας «Σαλονίκη και Γουστάρω» και «φίλος» της φοιτητικής οργάνωσης του ΛΑΟΣ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
*Για πολιτικότερες εκδοχές, πρέπει να περάσουμε στους απλούς «υπεύθυνους» (ή «officers»). Ο «Μολών Λαβέ» έχει αντί φωτογραφίας του το σήμα της «Χρυσής Αυγής», ενώ ο «Ellinas Greek Antifasistas» σαν μοναδικό στοιχείο δίνει τη φιλία του με τον «Ελληνικό DNA». Ο «Ελλάς Μακεδονία» δηλώνει ΠΑΟΚτζής, ενώ ο «Περικλής Πατριώτης» παραθέτει ως «φίλους» του το «Γιώργο Παπαδόπουλο» (με φωτογραφία του δικτάτορα) κι άλλους φασίστες. Πνευματικότερες ανησυχίες προβάλλει ο «Rbn Hellas RadioAntistasi», «υποστηρικτής» του Νίτσε, του Γιούκιο Μισίμα κι ενός ναζιστικού ραδιοσταθμού.
*Το «Δεξί Εξτρέμ» πάλι, με το έμβλημα της Ν.Δ. στη θέση της φωτογραφίας του, ταλαντεύεται ανάμεσα στις ποικίλες εκδοχές του «μεσαίου χώρου»: δηλώνει «υποστηρικτής» ταυτόχρονα της Ν.Δ. και της Χρυσής Αυγής, του Μπερλουσκόνι και του Πούτιν. Παρόμοια διλήμματα αντιμετωπίζει κι ο «Εθνικιστής Κρητικός» απ' το Ρότσεστερ της Ν. Υόρκης: «υποστηρικτής» της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, δεν διστάζει να βάλει αντί για φωτογραφία του το βασικό σύνθημα της Χρυσής Αυγής («Ή Ελλάς ή Τέφρα»). Επιπλέον, έχει «φίλο» (από) τη νεολαία του ΛΑΟΣ στο Πάντειο και λατρεύει την ιστοσελίδα «Ναι ρε, γεννηθήκαμε και θα πεθάνουμε Ελληνες».
*Πιο κατασταλαγμένοι φαίνονται ο «Greek Nationalist» (που δηλώνει ευθαρσώς χρυσαυγίτης) κι ο «ΦΟΣ ΠΑΠΕΙ», που διακηρύσσει τη λατρεία του για τον Καρατζαφέρη, το ΛΑΟΣ και τα κομματικά ΜΜΕ.
*«Υποστηρικτής» του ακροδεξιού ΔΡΑΣΙΣ-ΚΕΣ, ο ελληνοκύπριος «Ζήνων Κιτιεύς» αντί για τη φάτσα του έχει βάλει τη γνωστή φωτογραφία με το νεαρό Παλαιστίνιο που πετροβολά ένα ισραηλινό τανκ. Κάπως περίεργη, βέβαια, φαντασίωση για «υπεύθυνο» ενός γκρουπ που απαιτεί την πάταξη όσων υπέπεσαν στο αδίκημα της «υποδαύλισης επεισοδίων και βανδαλισμών». Η εθνοθρησκευτική, όμως, ταυτότητα του άρματος φαίνεται πως επιτρέπει μια κάποια απόκλιση από τις αρχές της «μη βίας».
*Την παράσταση κλέβουν ωστόσο ο «Μοναχικός Λύκος (Macedonia)» και η φωτογραφία του: κουκουλοφόρος, με αυτόματο τουφέκι Μ-16 κι εκτοξευτή οπλοβομβίδων Μ-203 ανά χείρας, την ελληνική σημαία και μια «πουλάδα» για φόντο. Προφανώς η ευαίσθητη ψυχή του δεν άντεξε τη διάχυτη βία των πρόσφατων Δεκεμβριανών και βγήκε για σαφάρι στο Διαδίκτυο...
Ο «Ιός» πάει διακοπές. Ραντεβού τον Σεπτέμβρη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Μπάμπης Πολυχρονιάδης
«Οι "Θερμοπύλες", το Indymedia και η ανωνυμία του Διαδικτύου» (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=14494).
Η πρώτη αποκάλυψη της πολιτικής ταυτότητας των διωκτών του Indymedia.
«ΑΝΤΙ-Media»
(Αθήνα 2008, εκδ. «Αντισχολείο»).
Συλλογή κειμένων για τη λειτουργία των ΜΜΕ την τελευταία εικοσαετία, ιδωμένη απ' τη σκοπιά της ριζοσπαστικής κοινωνικής αντιπολίτευσης. Ενδιαφέρουσα κριτική στη «σχέση Indymedia», ιδίως όσον αφορά τις ηλεκτρονικές «συζητήσεις», με έμφαση στα προβλήματα που γεννά (και τα εμπόδια που θέτει στη μετατροπή του «επαναστατικού καφενείου» σε πραγματική δράση) η ανωνυμία των «συνομιλητών». Χαρακτηριστικό προειδοποιητικό απόσπασμα από κείμενο που πρωτοκυκλοφόρησε το 2002 και που σήμερα θα μπορούσε να αφορά το σύνολο της ανώνυμης ή ψευδώνυμης «μπλογκόσφαιρας»:
«Ποιου τη γνώμη ακούς στα Indymedia; Είναι πολιτική ομάδα, σύντροφος, μπάτσος, φασίστας, κνίτης, πλαστογράφος, ο πατέρας και η μάνα σου; Ποιος ακούει αυτά που γράφει ελαφρά τη καρδία ο κάθε ανεύθυνος και περιπλανώμενος προσκυνητής των πληροφοριών; Αυτή η ανεύθυνη έως κι επικίνδυνη αθλιότητα έχει δουλέψει ήδη και θα συνεχίσει να δουλεύει στο εσωτερικό των "πλουραλιστικών" Indymedia, ακριβώς γιατί η έλλειψη ευθύνης αποτελεί δομικό τους συστατικό» (σ.96-7).
William Colby
«30 ans de CIA» (Παρίσι 1978, εκδ. Le Livre de Poche).
Απομνημονεύματα ενός πράκτορα κι εν συνεχεία διοικητή της CIA. Συνοπτική αναφορά στο μηχανισμό διοχέτευσης, αναπαραγωγής και διασποράς ενός μίγματος «ειδήσεων» (αληθινών ή αληθοφανών) που η υπηρεσία θεωρούσε ότι θα μπορέσουν να συμβάλουν στην απόκρουση του «ερυθρού κινδύνου».
ΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 26/7/2009
Το καλοκαίρι είναι κατά κανόνα μια περίοδος ύφεσης των φοιτητικών κινητοποιήσεων και, κατ' επέκταση, της δημόσιας συζήτησης για το πανεπιστημιακό άσυλο.
Χάρη στην πρόσφατη «επιτυχία» της ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές, όμως, η φετινή περίοδος των διακοπών φαίνεται πως θ' αποτελέσει, τελικά, την εξαίρεση.
Τούτη τη φορά, ωστόσο, η συζήτηση περί ασύλου δεν προκαλείται από τη μετατροπή των πανεπιστημιακών χώρων σε καταφύγιο (ή ορμητήριο) διαδηλωτών που συγκρούονται με την αστυνομία. Αντικείμενό της αποτελεί, αντίθετα, η προσπάθεια επανοριοθέτησης του σκληρού πυρήνα του ασύλου, που μέχρι σήμερα θεωρούνταν δεδομένος ακόμη κι από τους υποστηρικτές της εισόδου των ΜΑΤ στα ΑΕΙ: της προσφυγής στους πανεπιστημιακούς χώρους για την απόλυτη προστασία της ελευθερίας του λόγου και ακύρωση κάθε απόπειρας ποινικοποίησης των αιρετικών απόψεων και αναλύσεων.
Αναφερόμαστε, φυσικά, στην εκστρατεία που βρίσκεται σε εξέλιξη για το κλείσιμο του δικτυακού τόπου αντιπληροφόρησης Athens Indymedia, με πρώτο βήμα το αίτημα εκδίωξης του υπολογιστή που τον εξυπηρετεί (server) από το «άσυλο» του ΕΜΠ.
Το περασμένο Σάββατο περιγράψαμε συνοπτικά την κοινοβουλευτική πτυχή της καμπάνιας: τις διαδοχικές σχετικές ερωτήσεις του ΛΑΟΣ στη Βουλή και την ταχύτατη συμμόρφωση προς αυτές, τόσο του υφυπουργού Παιδείας Σπύρου Ταλιαδούρου όσο και του «ιδιωτικοποιημένου» ΟΤΕ. Με δεδομένη τη σοβαρότητα του ζητήματος και τα κρίσιμα πολιτικά διακυβεύματα, καλό είναι ωστόσο ν' ασχοληθούμε κάπως αναλυτικότερα με την ουσία της υπόθεσης.
*Το Athens Indymedia αποτελεί τμήμα του ομώνυμου διεθνούς δικτύου αντιπληροφόρησης που πρωτοδημιουργήθηκε τον Νοέμβριο του 1999 στο Σιάτλ, από ακτιβιστές του κινήματος ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, για τη μεταξύ τους ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών.
*Κάθε επιμέρους Indymedia λειτουργεί αυτόνομα, με αυτοτελή εσωτερική λειτουργία και δικό του πολιτικό προσανατολισμό (στο ευρύτερο συνήθως ρεύμα της ελευθεριακής αριστεράς).
Το Athens Indymedia
Κοινό χαρακτηριστικό είναι η παράλληλη λειτουργία μιας συντακτικής ομάδας (που επιμελείται τη βασική δομή του σάιτ) και της ανεξέλεγκτης «συνεισφοράς» ειδήσεων, μεταφράσεων, φωτογραφιών, βίντεο, σχολίων κ.λπ. από τους χρήστες, η ανωνυμία των οποίων είναι τεχνικά εξασφαλισμένη.
*Διακηρυγμένο στόχο συνιστά η κατάργηση του διαχωρισμού μεταξύ «πομπού» και «δέκτη» της ενημέρωσης.
*Οσο για την αντιπληροφόρηση, ως τέτοια χαρακτηρίζεται από το αθηναϊκό σάιτ η «διάδοση της πληροφορίας από την οπτική όλων εκείνων που αγωνίζονται, που η φωνή τους και οι διεκδικήσεις τους δεν πρόκειται ποτέ να ακουστούν από τα καθεστωτικά μέσα, μεταδίδοντας μια πραγματικότητα έτσι όπως την έχουν βιώσει μέσα από τους κοινωνικούς και πολιτικούς τους αγώνες».
*Το Athens Indymedia λειτούργησε πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2001, με πρωτοβουλία μιας εικοσαριάς ακτιβιστών της ριζοσπαστικής αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου που είχαν έρθει σε επαφή με την αντίστοιχη διεθνή πρακτική κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων της Πράγας και της Γένοβας. Οπως όλες οι συλλογικότητες του χώρου, γνώρισε κι αυτό εσωτερικές τριβές, με σημαντικότερη αυτήν που οδήγησε το 2007 στη δημιουργία του παράλληλου τόπου Indy.gr.
*Η απόδοση του εγχειρήματος υπήρξε μάλλον άνιση, σε άμεση κατά κανόνα συνάρτηση προς το εκάστοτε επίπεδο ανάπτυξης των κοινωνικών κινημάτων. Η μεγαλύτερη επιτυχία του Indymedia αφορά την παροχή άμεσης κι άπλετης ενημέρωσης γι' αυτά τα ίδια κινήματα (εργατικό, αντιαυταρχικό, αντιρατσιστικό) και ιδίως για τις πτυχές τους που τα επίσημα ΜΜΕ συνήθως αγνοούν, συσκοτίζουν ή παραποιούν.
*Πολύτιμη υπήρξε επίσης η πληροφόρηση για τη σκοτεινή πλευρά της δράσης των διωκτικών υπηρεσιών, από την καθημερινή αστυνομική βία (στα Εξάρχεια ή αλλού) ώς το «αντιτρομοκρατικό» καλοκαίρι του 2002 και το συνεχιζόμενο ανθρωποκυνηγητό κατά των «λαθρομεταναστών». Οι ακριβείς συνθήκες του φόνου του Αλέξη Γρηγορόπουλου μεταδόθηκαν π.χ. από το Indymedia και όχι από τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς, που αρχικά αναπαρήγαγαν άκριτα την επίσημη αστυνομική εκδοχή περί «μαζικής επίθεσης αναρχικών» κατά των πιστολέρο αστυνομικών. Το ίδιο έγινε και με τις φωτογραφίες από τις συνθήκες κράτησης συλληφθέντων μεταναστών στην Ελασσόνα, αποκάλυψη που οδήγησε σε διαθεσιμότητα του διοικητή της τοπικής συνοριοφυλακής («Ε», 29.8.08).
*Για τις απεργίες, τις διώξεις συνδικαλιστών και τις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης, το Indymedia αποτελεί βασική πηγή πληροφοριών, όπως και το καθημερινό «ημερολόγιό» του για κάθε λογής εναλλακτικές πολιτικές, ενημερωτικές ή πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα.
*Στο επίπεδο της «κεντρικής» πολιτικής, εσωτερικής και διεθνούς, δεν διαφέρει αντίθετα από τα υπόλοιπα μπλογκ, καθώς περιορίζεται μοιραία στην αναπαραγωγή (και το σχολιασμό) ειδήσεων από τα «κανονικά» ΜΜΕ.
*Στο ίδιο επίπεδο κινούνται και οι «ηλεκτρονικές συζητήσεις» του, με αναπαραγωγή όλων των χαρακτηριστικών του είδους, θετικών (αμεσότητα) ή αρνητικών (ανωνυμογραφία - πλαστοπροσωπία).
«Το ΚΕΠΙΚ της αναρχίας»
Μια πρώτη εκστρατεία κατά του Athens Indymedia σημειώθηκε από τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ το φθινόπωρο του 2002, στο πλαίσιο της συντονισμένης «αντιτρομοκρατικής» καμπάνιας που συνόδευσε την εξάρθρωση της 17Ν. Η απόκλιση του σάιτ απ' την υστερική τρομολαγνία των ημερών οδήγησε σε κραυγές για το κλείσιμό του, ιδίως μετά τη μαζική διαδήλωση της 1ης Οκτωβρίου.
Την ίδια ακριβώς περίοδο σημειώθηκε και η απόπειρα αστυνομικής «διείσδυσης» στις γραμμές του: υποκρινόμενος έναν άσχετο θαυμαστή που «ήθελε να προτείνει κάποιες ιδέες», ο επικεφαλής της δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. Μάνος Σφακιανάκης επιχείρησε να έρθει σε επαφή με τα μέλη της συντακτικής ομάδας. Δυστυχώς, ο (όχι και τόσο έμπειρος, τότε) αστυνομικός ξέχασε να «σβήσει» τα «ίχνη» της πραγματικής ταυτότητάς του απ' τα ψευδώνυμα e-mail που έστειλε, οπότε τον πήραν είδηση κι έφαγε το αναμενόμενο διαδικτυακό «ξεφώνημα».
Η τωρινή καμπάνια ξεκίνησε αμέσως μετά το φόνο του Γρηγορόπουλου: Στις 8 Δεκεμβρίου, ενώ όλη η Ελλάδα συγκλονιζόταν από τις μαχητικές διαδηλώσεις ενάντια στην αστυνομική βία και την κυβέρνηση, το ακροδεξιό σάιτ του «Πατριωτικού Συλλόγου Θερμοπύλαι» αποκάλυψε ότι ο σέρβερ του Indymedia φιλοξενείται στο σύστημα του ΕΜΠ. Την επομένη έκανε την εμφάνισή του ο «εξειδικευμένος» δικτυακός τόπος «Λουκέτο τώρα στο Indymedia!» (Stop-Indymedia) και ακολούθησε ομώνυμο γκρουπ συζήτησης στο Facebook. Στις 10.12, ο «Θερμοπύλαι» δημοσίευσε ονόματα, τηλέφωνα και e-mail καθηγητών και υπαλλήλων του ΕΜΠ, καλώντας το κοινό να «διαμαρτυρηθεί» και ν' απαιτήσει το κλείσιμο «της ιστοσελίδας των αναρχικών». Η σκυτάλη παραδόθηκε κατόπιν στους βουλευτές του ΛΑΟΣ.
*Η άμεση σχέση του λογοκριτικού εγχειρήματος με την αστυνομική καταστολή της νεανικής εξέγερσης είναι προφανής. «Οι διαχειριστές και οι χρήστες [sic] του Athens Indymedia έχουν παραβεί τις προβλεπόμενες από το ελληνικό Σύνταγμα διατάξεις περί υποδαύλισης βίας και επεισοδίων κατά των συμπολιτών τους», ισχυρίζεται χαρακτηριστικά η ιδρυτική διακήρυξη του Stop-Indymedia, ενώ το ξενόγλωσσο κείμενο του ίδιου σάιτ (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά και... σερβικά) διακηρύσσει πως «οι ελληνικές ταραχές του περασμένου Δεκεμβρίου έδειξαν το πραγματικό πρόσωπο της άκρας Αριστεράς, ένα πρόσωπο βίας, τρομοκρατίας και βανδαλισμού».
*Ως βοηθητικά επιχειρήματα επιστρατεύονται ο «αντεθνικός χαρακτήρας» του εχθρού (που «επιθυμεί την πλήρη κατάργηση των ενόπλων δυνάμεων επειδή κάποιοι σύντροφοί τους είναι φυγόστρατοι και κότες» και «υποστηρίζει την ύπαρξη δήθεν "εθνοτικών μειονοτήτων" στην Ελλάδα»), καθώς και το «συμμαχικό» βαρύ πυροβολικό: το Indymedia, διαβάζουμε, «έχει κατηγορηθεί στις ΗΠΑ, την Ιταλία και τη Βρετανία για υπόθαλψη τρομοκρατικών ενεργειών και Αντισημιτισμό»!
*Μια οφθαλμοφανής υπηρεσιακή λογική διαπερνά, τέλος, τη σχετική επιχειρηματολογία. Δεν είναι μόνο ο Παναγιώτης Δούμας που παραθέτει ως ακαταμάχητο τεκμήριο την πληροφορία ότι «το Indymedia για την ηγεσία της αστυνομίας αποτελεί το ΚΕΠΙΚ [Κέντρο Επικοινωνιών] της αναρχίας και της τρομοκρατίας στην Ελλάδα» («Ελεύθερος Κόσμος», 5.7.09). Εξίσου εύγλωττη είναι και η υποδοχή της κίνησης Ταλιαδούρου από το Stop-Indymedia:
«Για να θεωρήσει σωστό ο Υφυπουργός Παιδείας να ζητήσει εξηγήσεις απ' τον Πρύτανη, τότε υπάρχει κάποιος λόγος, νομικός ή συνταγματικός. Εκτός κι αν αμφισβητούν ορισμένοι τις προθέσεις του ίδιου του Υπουργού» (10.2).
Απ' τη «διείσδυση» στο «δίκτυο»
Ο ακροδεξιός χαρακτήρας της όλης κίνησης είναι αναμφισβήτητος. Τα γραφεία του «Π.Σ. Θερμοπύλαι» εγκαινιάστηκαν το 2004 από τον Κώστα Πλεύρη, ο οποίος ήταν ομιλητής στις 7 από τις 46 εκδηλώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί εκεί. (Ακολουθούν ο Βορίδης με 4 παρουσίες και ο Αδωνις με 3, ενώ από μια φορά εμφανίστηκαν ο υιός Πλεύρης, ο Γεωργαλάς, ο Καραθάνος, ο Καλεντερίδης, ο Θύμιος Παπανικολάου κι ο εκπρόσωπος Τύπου του Μεϊμαράκη, Νίκος Χιδίρογλου.)
*Οπως αποκάλυψε στην ηλεκτρονική έκδοση της «Ε» ο συνάδελφος Μπάμπης Πολυχρονιάδης (6.2.09), η διεύθυνση και το τηλέφωνο του «Π.Σ. Θερμοπύλαι» ταυτίζονται με αυτά του ΛΑΟΣ Περιστερίου, το δε Stop-Indymedia γράφεται από τον ίδιο άνθρωπο με το «Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Κώλου», ένα εμετικό «χιουμοριστικό» σάιτ, αποκαλυπτικό για το πνευματικό επίπεδο του χώρου.
*Χαρακτηριστική για τους πολιτικοϊδεολογικούς προσανατολισμούς των διωκτών του Indymedia είναι η (αυτο)παρουσίαση της τελευταίας ομιλίας του Πλεύρη (31.5.09): «Στην ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα του συλλόγου», διαβάζουμε, ο ομιλητής «χειμαρρώδεις [sic] όπως πάντα, καθήλωσε το ακροατήριο», διακηρύσσοντας ότι «ο Ελληνικός λαός θα κληθεί κάποτε να διαλέξει μια Ελλάδα χωρίς Δημοκρατία ή μια Δημοκρατία χωρίς Ελλάδα». Και, φυσικά, «καταχειροκροτήθηκε από το κοινό».
*Εκτός από λάτρεις μιας «Ελλάδας χωρίς Δημοκρατία», οι διώκτες του Indymedia διακρίνονται επίσης για την ίδια «υπόθαλψη της βίας» που χρεώνουν στο στόχο τους. Ιστοσελίδες που διαφημίζει το Stop-Indymedia ξεχειλίζουν π.χ. από προτροπές για φυσική εξολόθρευση των «ανθελλήνων προδοτών» ή των «αριστερών φασιστών» κ.ο.κ.
*Ανέκδοτο θυμίζει, τέλος, η αναπαραγωγή και προβολή κάποιων ακραίων ή προβοκατόρικων κειμένων (π.χ. επιδοκιμασιών των φόνων αστυνομικών) που ανώνυμοι χρήστες «έσπρωξαν» στο Indymedia, αλλά «κόπηκαν» ταχύτατα από τους διαχειριστές του. Το «ΚΕΠΙΚ της αναρχίας» κατηγορείται έτσι για κείμενα αναρτημένα όχι στο ίδιο αλλά στα σάιτ που ζητούν το κλείσιμό του!
Η «αξιοποίηση» της ανωνυμογραφίας του Indymedia από την ακροδεξιά, για τους δικούς της σκοτεινούς λόγους, είναι άλλωστε μια παλιά ιστορία. Απόδειξη, το ιστορικό «ξεκατίνιασμα» μεταξύ (και) ηγετικών στελεχών του «χώρου», που ξεκίνησε σε σελίδα διαλόγου του Indymedia το 2003 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα (http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=149283).
*Σημείο τομής για τη (μερική) εγκατάλειψη του αντιεξουσιαστικού σάιτ απ' τους ακροδεξιούς θαμώνες του φαίνεται πως αποτέλεσε η πρόσφατη ανάπτυξη της «μπλογκόσφαιρας». Ο πρόεδρος της νεολαίας ΛΑΟΣ καμάρωνε π.χ. πρόσφατα στην κομματική «Α1» (27.9.08) πως ο «τομέας δημιουργικού» της οργάνωσής του «συντονίζει ένα δίκτυο μπλόγκερς που κάνει την "Ελευθεροτυπία" και άλλα "φίλια" μέσα να παραμιλούν για την παρουσία των "κακών" στο ελληνικό διαδίκτυο».
Φυσικά,το κόμμα του Καρατζαφέρη δεν πρωτοτυπεί καθόλου στην επιστράτευση αυτών των «αυθόρμητων» μορφών «προσωπικής έκφρασης» για τη διοχέτευση της γκρίζας προπαγάνδας του. Το ίδιο κάνουν και φορείς του επίσημου κράτους. Θυμίζουμε, απλά, την συνάντηση της Ντόρας Μπακογιάννη με μια ομάδα μπλόγκερ στο ΥΠΕΞ, για την αποτελεσματικότερη προβολή των «εθνικών μας θέσεων» (16.4.08).
Το άσυλο στο στόχαστρο
Ας ξαναγυρίσουμε, όμως, στο Indymedia. Η νομικίστικη επικέντρωση των διωκτών του στην «εξωακαδημαϊκή» χρήση του δικτύου του ΕΜΠ δεν μπορεί να κρύψει το βαθιά πολιτικό περιεχόμενο της αντιπαράθεσης. Από το ίδιο δίκτυο εξυπηρετούνται εξάλλου και οι δικτυακοί τόποι φοιτητικών παρατάξεων ή άλλων φορέων, χωρίς να ενοχληθεί κανείς μέχρι σήμερα.
*Κατά κοινή ομολογία, η παρουσία του σάιτ μέσω ΕΜΠ δεν αποσκοπεί στην αποφυγή του οικονομικού κόστους (κάπου 80 ευρώ το μήνα, ποσό γελοίο για δικτυακό τόπο με χιλιάδες σταθερούς χρήστες και δεκάδες χιλιάδες επισκέψεις την ημέρα), αλλά στην αυξημένη προστασία που εξασφαλίζει στον σέρβερ το πανεπιστημιακό άσυλο.
*«Ας πληρώσει το Indymedia έναν εξυπηρετητή, ώστε να μπορούν να το κλείσουν οι αρχές και να μην κρύβονται πίσω από τον πρύτανη και το "άσυλο" του Πολυτεχνείου», ξεκαθαρίζει π.χ. χωρίς περιστροφές το σάιτ του «Θερμοπύλαι» (8.2.09). «Η ύπαρξη του ασύλου επιτρέπει την ατιμωρησία ακόμη και όταν γίνονται εγκληματικές ενέργειες, όπως η παροχή προσωπικών δεδομένων», εξηγεί απ' την πλευρά του ο Πολατίδης (12.7). Παρόμοια συλλογιστική αναπτύσσει και το ομόφρον Greek Alert (9.7.09), σε σχετικό κείμενό του που αναπαράγεται αυθημερόν στον ιστότοπο του «Ρεσάλτο».
*Μετά το «ΚΕΠΙΚ των αναρχικών», έχουν, άλλωστε, σειρά κι άλλοι δικτυακοί τόποι, ανεπιθύμητοι στους αυτόκλητους προασπιστές του έθνους και της (πόσο δημοκρατικής;) «νομιμότητας».
Αμέσως μετά τα πρώτα εξώδικα του ΟΤΕ, ο Π.Σ. «Θερμοπύλαι» αποφαινόταν π.χ. πως είναι «γεμάτα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα με παράνομους εξυπηρετητές (servers) αναρχοαριστερών ιστοσελίδων» (12.7). Παραθέτει μάλιστα τα ονόματα, e-mail και τηλέφωνα των αρμόδιων καθηγητών και υπαλλήλων, για τον παντοειδή -προφανώς- «σωφρονισμό» τους (8.7).
Ο δε Πολατίδης του ΛΑΟΣ δήλωνε ευθαρσώς στον «Ελεύθερο Κόσμο» (12.7) πως «όλες οι ιστοσελίδες» που (κατ' αυτόν) «παραβαίνουν τους όρους της συμβάσεως» μεταξύ ΟΤΕ και Εθνικού Δικτύου Ερευνας και Τεχνολογίας «πρέπει να απομακρυνθούν» και να μην υπάρξουν «νομικά τερτίπια» για την επαναφορά τους.
*Τελικός στόχος, διευκρινίζει η χουντική εφημερίδα που φιλοξένησε τη συνέντευξη, είναι η εξάλειψη «της μιαρής παρουσίας των άπλυτων και του αριστερού παρακράτους μέσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα». Εν ανάγκη, όπως θα 'λεγε κι ο πρώτος φίρερ του χώρου, σε μια «Ελλάδα χωρίς Δημοκρατία»...
Εβραιοκομμουνιστικές συνωμοσίες»
Μια από τις πιο διαδεδομένες κατηγορίες που απευθύνουν κατά του Athens Indymedia οι διώκτες του αφορά την υποτιθέμενη χρηματοδότησή του από το Ιδρυμα Σόρος. «Πίσω από το Indymedia γνωρίζουμε ότι βρίσκεται ο κ. Τζορτζ Σόρος», υποστήριξε π.χ. με κάθε σοβαρότητα ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Ηλίας Πολατίδης στη Βουλή (9/4/09).
Πώς προέκυψε όλη αυτή η μυθολογία; Δύο είναι τα «στοιχεία» που επιστρατεύονται από τη σχετική παραφιλολογία:
*Η... άρνηση του Indymedia της Αργεντινής, το φθινόπωρο του 2002, να δεχτεί μια προσφορά υπολογιστών από το «Ινστιτούτο Ανοιχτής Κοινωνίας» του Σόρος. Η άρνηση αυτή προκάλεσε ένα σύντομο διάλογο στο εσωτερικό του διεθνούς δικτύου, με κυρίαρχες τις εχθρικές τοποθετήσεις απέναντι σε τέτοιου είδους «φιλανθρωπίες». Τόσο το αθηναϊκό Indymedia όσο κι αυτό της Θεσσαλονίκης (που λειτουργούσε ώς το 2005) τάχθηκαν σταθερά και δημοσίως εναντίον οποιασδήποτε επαφής του δικτύου με το Ιδρυμα Σόρος.
*Η δεύτερη πηγή (και προσφιλέστερη, λόγω ιδεολογικής συγγένειας) είναι ένα άρθρο του αμερικανικού θινκ τανκ «Ακρίβεια στα ΜΜΕ» (Accuracy in Media ή ΑΙΜ) δημοσιευμένο τον Οκτώβριο του 2004, με τον εντυπωσιακό τίτλο «Η κρυφή ατζέντα του Σόρος: ναρκωτικά, χρήματα, τα ΜΜΕ και η πολιτική εξουσία». Εκεί αναφέρεται χωρίς την παραμικρή τεκμηρίωση- ότι «το Ινστιτούτο Ανοιχτής Κοινωνίας έχει συνεισφέρει 70.000 στο ακροαριστερό Ανεξάρτητο Κέντρο Τύπου ή Indymedia, γνωστό ως μια "ανεξάρτητη κολλεκτίβα συλλογής ειδήσεων", οι σέρβερ του οποίου κατασχέθηκαν από μια ομοσπονδιακή υπηρεσία στις 7 Οκτωβρίου. Η ενέργεια φαίνεται πως συνδεόταν με έρευνα για τη διεθνή τρομοκρατία, τις απαγωγές ή το ξέπλυμα χρήματος».
Δεν είμαστε, φυσικά, σε θέση να γνωρίζουμε αν κάποιο αμερικανικό Indymedia εισέπραξε όντως αυτό το ποσό. Το σίγουρο είναι πως η συγκεκριμένη πηγή μόνο «έγκυρη» δεν είναι. Αποτελεί ένα κατακίτρινο «λόμπι τύπου» της αμερικανικής «νέας (ακρο)δεξιάς», στρατευμένο στην καταπολέμηση κάθε αριστερής (ή έστω φιλελεύθερης) επιρροής στα ΜΜΕ.
Η ΑΙΜ ιδρύθηκε το 1969, όταν ο αμερικανικός τύπος είχε στραφεί κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, για να τον επαναφέρει στην «εθνικά ορθή» τροχιά. Το σάιτ της (http://www.aim.org/) είναι αποκαλυπτικό: τα (σημερινά) αμερικανικά ΜΜΕ κατηγορούνται π.χ. για «νοοτροπία αγέλης αγριόσκυλων κατά της φυλακής τρομοκρατών του Γκουαντάναμο» (3/8/06), διακηρύσσεται δε πως «δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ βασανίζουν οποιονδήποτε» (4/7/06). Αν εμείς θεωρούμε τον Σόρος δίαυλο προώθησης του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, η ΑΙΜ τον κατηγορεί για υπονόμευση της αντιτρομοκρατικής πολιτικής των ΗΠΑ. Και το φαιδρό προεκλογικό άρθρο του 2004, προσπαθούσε απλά να μεταφέρει τη συζήτηση στη χρηματοδότηση των Δημοκρατικών από τον «εθνικά επικίνδυνο» Σόρος. Στις 18.2.08, τέλος, η ΑΙΜ «αποκάλυψε» τις κομμουνιστικές διασυνδέσεις του ...Ομπάμα, ένας νεανικός φίλος του οποίου (το 1971-79) είχε κατηγορηθεί (το 1951) από την Επιτροπή Μακάρθι ως μέλος του ΚΚ!
Θα περίμενε κανείς, αυτή η χοντροκομμένη προπαγάνδα να αντιμετωπιστεί με τη δέουσα ειρωνεία. Αμ δε! Η ουγγροεβραϊκή καταγωγή του Σόρος φαίνεται πως αρκεί, ως «αποδεικτικό στοιχείο» στις όχθες του Ατλαντικού για την υποτιθέμενη διεθνή «συνωμοσία» κατά των «πατριωτών» απανταχού της υδρογείου.
«Η πρώτη πόλη που έκαψαν οι κουκουλοφόροι της παγκόσμιας διακυβέρνησης και του Indymedia, ήταν το Seattle το 1999», μας πληροφορεί χαρακτηριστικά στο μπλογκ του ο παλαίμαχος δημοσιογράφος Σπύρος Χατζάρας, πριν μας διαβεβαιώσει πως ο ίδιος «ιδιωτικός στρατός της Sheri Herndon, του Open Society Institute, του Ford Foundation, του Glaser Foundation, και του Tides Foundation επιτέθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 2008». Για να καταλήξει (19/7/09), στη συγκλονιστική αποκάλυψη πως «οι Εβραιοαριστεροί του Σόρος [είναι οι] πρωταγωνιστές του επαγγελματικού αντιρατσισμού» εν Ελλάδι.
Το προφίλ του ενός επίδοξου λογοκριτή
Τι είδους άνθρωποι είναι αυτοί που απαιτούν το κλείσιμο του αθηναϊκού Indymedia;
Ας απομακρυνθούμε λίγο απ' τα επώνυμα στελέχη της εγχώριας ακροδεξιάς και του ευρύτερου «πατριωτικού χώρου», κι ας αναζητήσουμε το προφίλ του χαμηλόβαθμου δυναμικού αυτού του σύγχρονου λογοκριτικού κινήματος. Στο ίδιο, μάλιστα, πεδίο του «κυβερνοχώρου» όπου κυκλοφορούν και οι θαμώνες του επάρατου «ΚΕΠΙΚ της αναρχίας».
Το γκρουπ «Λουκέτο τώρα στο Indymedia!» που έχει ανοίξει στο Facebook, ως παρακλάδι της ομώνυμης ιστοσελίδας, διαθέτει συνολικά 29 «υπεύθυνους». Σχεδόν όλοι χρησιμοποιούν ψευδώνυμα, τα στοιχεία όμως που δίνουν για τους εαυτούς τους μιλούν από μόνα τους. Εξίσου ενδιαφέροντα συμπεράσματα θα μπορούσαν να βγουν και από τη μελέτη των ταυτοτήτων των 2.707 απλών «μελών» του γκρουπ, ένα τέτοιο εγχείρημα ξεπερνά ωστόσο κατά πολύ τα πλαίσια του παρόντος άρθρου:
*«Διευθυντής» του γκρουπ είναι κάποιος «Βασίλης Μακεδόνας», που δηλώνει «υποστηρικτής» διασημοτήτων όπως ο Νίκος Γκάλης κι ο αγιορείτης Γέρων Παΐσιος. Ως υπαρχηγοί του φέρονται ο «Ελλην Πολίτης» και κάποιος «Μιχάλης Γεωργάκης», με ενδιαφέροντα που κινούνται από τη ζωοφιλία μέχρι το «Playboy». Από τους τρεις υπόλοιπους «διαχειριστές», οι δυο («Μέγας Διαχειριστής» και «Βασίλειος Μακεδόνας» - διαφορετικό πρόσωπο, υποθέτουμε, απ' τον προαναφερθέντα «Βασίλη») αποφεύγουν να δώσουν το παραμικρό στίγμα για την προσωπικότητα ή τα ενδιαφέροντά τους. Ορατά είναι τα χαρακτηριστικά μόνο του τρίτου, που υπογράφει ως «Ελληνικό DNA»: «υποστηρικτής» κι αυτός του Γέροντα Παϊσίου και ταυτόχρονα της Μόνικα Μπελούτσι, λαϊκών αοιδών (Γονίδης, Σφακιανάκης, Τερζής), της ιστοσελίδας «Σαλονίκη και Γουστάρω» και «φίλος» της φοιτητικής οργάνωσης του ΛΑΟΣ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
*Για πολιτικότερες εκδοχές, πρέπει να περάσουμε στους απλούς «υπεύθυνους» (ή «officers»). Ο «Μολών Λαβέ» έχει αντί φωτογραφίας του το σήμα της «Χρυσής Αυγής», ενώ ο «Ellinas Greek Antifasistas» σαν μοναδικό στοιχείο δίνει τη φιλία του με τον «Ελληνικό DNA». Ο «Ελλάς Μακεδονία» δηλώνει ΠΑΟΚτζής, ενώ ο «Περικλής Πατριώτης» παραθέτει ως «φίλους» του το «Γιώργο Παπαδόπουλο» (με φωτογραφία του δικτάτορα) κι άλλους φασίστες. Πνευματικότερες ανησυχίες προβάλλει ο «Rbn Hellas RadioAntistasi», «υποστηρικτής» του Νίτσε, του Γιούκιο Μισίμα κι ενός ναζιστικού ραδιοσταθμού.
*Το «Δεξί Εξτρέμ» πάλι, με το έμβλημα της Ν.Δ. στη θέση της φωτογραφίας του, ταλαντεύεται ανάμεσα στις ποικίλες εκδοχές του «μεσαίου χώρου»: δηλώνει «υποστηρικτής» ταυτόχρονα της Ν.Δ. και της Χρυσής Αυγής, του Μπερλουσκόνι και του Πούτιν. Παρόμοια διλήμματα αντιμετωπίζει κι ο «Εθνικιστής Κρητικός» απ' το Ρότσεστερ της Ν. Υόρκης: «υποστηρικτής» της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, δεν διστάζει να βάλει αντί για φωτογραφία του το βασικό σύνθημα της Χρυσής Αυγής («Ή Ελλάς ή Τέφρα»). Επιπλέον, έχει «φίλο» (από) τη νεολαία του ΛΑΟΣ στο Πάντειο και λατρεύει την ιστοσελίδα «Ναι ρε, γεννηθήκαμε και θα πεθάνουμε Ελληνες».
*Πιο κατασταλαγμένοι φαίνονται ο «Greek Nationalist» (που δηλώνει ευθαρσώς χρυσαυγίτης) κι ο «ΦΟΣ ΠΑΠΕΙ», που διακηρύσσει τη λατρεία του για τον Καρατζαφέρη, το ΛΑΟΣ και τα κομματικά ΜΜΕ.
*«Υποστηρικτής» του ακροδεξιού ΔΡΑΣΙΣ-ΚΕΣ, ο ελληνοκύπριος «Ζήνων Κιτιεύς» αντί για τη φάτσα του έχει βάλει τη γνωστή φωτογραφία με το νεαρό Παλαιστίνιο που πετροβολά ένα ισραηλινό τανκ. Κάπως περίεργη, βέβαια, φαντασίωση για «υπεύθυνο» ενός γκρουπ που απαιτεί την πάταξη όσων υπέπεσαν στο αδίκημα της «υποδαύλισης επεισοδίων και βανδαλισμών». Η εθνοθρησκευτική, όμως, ταυτότητα του άρματος φαίνεται πως επιτρέπει μια κάποια απόκλιση από τις αρχές της «μη βίας».
*Την παράσταση κλέβουν ωστόσο ο «Μοναχικός Λύκος (Macedonia)» και η φωτογραφία του: κουκουλοφόρος, με αυτόματο τουφέκι Μ-16 κι εκτοξευτή οπλοβομβίδων Μ-203 ανά χείρας, την ελληνική σημαία και μια «πουλάδα» για φόντο. Προφανώς η ευαίσθητη ψυχή του δεν άντεξε τη διάχυτη βία των πρόσφατων Δεκεμβριανών και βγήκε για σαφάρι στο Διαδίκτυο...
Ο «Ιός» πάει διακοπές. Ραντεβού τον Σεπτέμβρη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Μπάμπης Πολυχρονιάδης
«Οι "Θερμοπύλες", το Indymedia και η ανωνυμία του Διαδικτύου» (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=14494).
Η πρώτη αποκάλυψη της πολιτικής ταυτότητας των διωκτών του Indymedia.
«ΑΝΤΙ-Media»
(Αθήνα 2008, εκδ. «Αντισχολείο»).
Συλλογή κειμένων για τη λειτουργία των ΜΜΕ την τελευταία εικοσαετία, ιδωμένη απ' τη σκοπιά της ριζοσπαστικής κοινωνικής αντιπολίτευσης. Ενδιαφέρουσα κριτική στη «σχέση Indymedia», ιδίως όσον αφορά τις ηλεκτρονικές «συζητήσεις», με έμφαση στα προβλήματα που γεννά (και τα εμπόδια που θέτει στη μετατροπή του «επαναστατικού καφενείου» σε πραγματική δράση) η ανωνυμία των «συνομιλητών». Χαρακτηριστικό προειδοποιητικό απόσπασμα από κείμενο που πρωτοκυκλοφόρησε το 2002 και που σήμερα θα μπορούσε να αφορά το σύνολο της ανώνυμης ή ψευδώνυμης «μπλογκόσφαιρας»:
«Ποιου τη γνώμη ακούς στα Indymedia; Είναι πολιτική ομάδα, σύντροφος, μπάτσος, φασίστας, κνίτης, πλαστογράφος, ο πατέρας και η μάνα σου; Ποιος ακούει αυτά που γράφει ελαφρά τη καρδία ο κάθε ανεύθυνος και περιπλανώμενος προσκυνητής των πληροφοριών; Αυτή η ανεύθυνη έως κι επικίνδυνη αθλιότητα έχει δουλέψει ήδη και θα συνεχίσει να δουλεύει στο εσωτερικό των "πλουραλιστικών" Indymedia, ακριβώς γιατί η έλλειψη ευθύνης αποτελεί δομικό τους συστατικό» (σ.96-7).
William Colby
«30 ans de CIA» (Παρίσι 1978, εκδ. Le Livre de Poche).
Απομνημονεύματα ενός πράκτορα κι εν συνεχεία διοικητή της CIA. Συνοπτική αναφορά στο μηχανισμό διοχέτευσης, αναπαραγωγής και διασποράς ενός μίγματος «ειδήσεων» (αληθινών ή αληθοφανών) που η υπηρεσία θεωρούσε ότι θα μπορέσουν να συμβάλουν στην απόκρουση του «ερυθρού κινδύνου».
ΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 26/7/2009
Σάββατο 11 Ιουλίου 2009
Η «επαναπροώθηση» των Ελλήνων
Πολύς λόγος γίνεται μετά τις ευρωεκλογές για τη σπουδή που επιδεικνύει η κυβέρνηση να υιοθετήσει την ατζέντα «νόμου και τάξης» που θεωρείται ότι συνέβαλε στην εκλογική ανάδειξη του ΛΑΟΣ και κυρίως τα μέτρα κατά των μεταναστών και των προσφύγων.
Η αξιωματική αντιπολίτευση μοιάζει κι αυτή παγιδευμένη στην ίδια απάνθρωπη λογική, περιορίζοντας τις διαφωνίες της στην αποτελεσματικότητα της ΕΛ.ΑΣ. και των συνοριο φυλάκων.
Οι «λύσεις» που προτείνονται από τα επιτελεία των δύο μεγάλων κομμάτων κυμαίνονται μεταξύ Σαρκοζί και Μπερλουσκόνι: επιχειρήσεις σκούπα, στρατόπεδα συγκέντρωσης, καταστολή και κυρίως «επαναπροώθηση». Η μαγική αυτή λέξη κρύβει πίσω της χειρότερα ρατσιστικά στερεότυπα από τον άθλιο όρο «λαθρομετανάστευση». Γιατί διαγράφει μεμιάς τους λόγους που υποχρέωσαν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες να υποστούν αυτή την ανείπωτη προσωπική περιπέτεια, να ρισκάρουν την ίδια τους τη ζωή για να φτάσουν σε κάποια γη επαγγελίας σαν την Ευρώπη.
Ομως όλος αυτός ο μετεκλογικός πυρετός για τους μετανάστες (που ενισχύεται -με τι άλλο;- με νέες δημοσκοπήσεις) δεν οφείλεται, όπως επιμένει η επίσημη ρατσιστική προπαγάνδα καναλιών και κομμάτων, στα γκέτο του κέντρου της Αθήνας και στον ξεσηκωμό των κατοίκων. Πίσω από την κήρυξη ιερού πολέμου κατά των μεταναστών βρίσκονται τα ίδια μεγάλα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που μέχρι σήμερα καλόβλεπαν την παρουσία τους. Ηταν οι ίδιοι που στηρίχτηκαν στους μετανάστες για να χτίσουν τη σύγχρονη Επτάπυλη Θήβα που λέει κι ο Μπρεχτ, δηλαδή τα όποια «μεγάλα έργα» με ορίζοντα την Ολυμπιάδα. Αλλά τώρα με την κρίση διαβλέπουν την πληθώρα του εργατικού δυναμικού και δεν χρειάζονται ξένους ούτε για να καλύψουν τα κενά στις μαύρες και επικίνδυνες εργασίες ούτε για να συμπιέσουν το μεροκάματο των Ελλήνων εργαζομένων. Ανοίγουν λοιπόν την πόρτα της βίαιης εξόδου, ενοχοποιώντας μάλιστα τις πιο φιλήσυχες ομάδες των μεταναστών, με κύριο «επιχείρημα» το χρώμα, τη θρησκεία και την ανέχειά τους. Θυμίζουμε σ' όλους αυτούς που προσποιούνται τους σωτήρες του έθνους ότι δεν έχουν περάσει πολλές δεκαετίες από τότε που κάποιες άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις «επαναπροωθούσαν» τους Ελληνες μετανάστες στη χώρα μας. Το χειμώνα του 1966-67 η τότε γερμανική κυβέρνηση ξαπόστελνε μέσα σε λίγες μέρες 300.000 μετανάστες στις πατρίδες τους του ευρωπαϊκού Νότου. Ανάμεσά τους υπήρχαν πολλές χιλιάδες Ελληνες. Ηταν και τότε μέρες οικονομικής κρίσης και η γερμανική κυβέρνηση έκρινε ασύμφορη την παρουσία τόσων ξένων (βλ. Γιώργου Ματζουράνη, «Ελληνες εργάτες στη Γερμανία», εκδ. Gutenberg, Αθήνα 1974). Η γερμανική κυβέρνηση είχε βέβαια φροντίσει στον μεταναστευτικό νόμο να περιλάβει σειρά περιπτώσεων που η παρουσία μεταναστών «προσκρούει στα συμφέροντα του κράτους ή της ολότητας».
Μια απ' αυτές τις περιπτώσεις ήταν και «η κατάσταση της οικονομίας ή της αγοράς εργασίας»!
Ομως το χειρότερο είναι το περιεχόμενο της ελληνογερμανικής συμφωνίας για τη μετανάστευση που συντάχτηκε το 1960 και προβλέπει ότι «η ελληνική κυβέρνηση θα δέχεται ανά πάσαν στιγμήν άνευ διατυπώσεων επιστρέφοντας Ελληνας εργάτας μετά των οικογενειών των, οίτινες εισήλθον εις το έδαφος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας» (άρθρο 18).
Η τότε δημοκρατική κοινή γνώμη είχε θεωρήσει αποικιοκρατική τη ρύθμιση και είχε καταγγείλει ως απάνθρωπες τις «επαναπροωθήσεις». Τώρα;
«Ποιος έχτισε τη Θήβα την εφτάπυλη;
Στα βιβλία δε βρίσκεις παρά των βασιλιάδων τα ονόματα. Οι βασιλιάδες κουβαλήσαν τ' αγκωνάρια;»
Μπέρτολντ Μπρεχτ
(«Ερωτήσεις ενός εργάτη που διαβάζει», 1935,
μτφ. Μάριου Πλωρίτη, Θεμέλιο 2000)
ΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11/7/2009
Η αξιωματική αντιπολίτευση μοιάζει κι αυτή παγιδευμένη στην ίδια απάνθρωπη λογική, περιορίζοντας τις διαφωνίες της στην αποτελεσματικότητα της ΕΛ.ΑΣ. και των συνοριο φυλάκων.
Οι «λύσεις» που προτείνονται από τα επιτελεία των δύο μεγάλων κομμάτων κυμαίνονται μεταξύ Σαρκοζί και Μπερλουσκόνι: επιχειρήσεις σκούπα, στρατόπεδα συγκέντρωσης, καταστολή και κυρίως «επαναπροώθηση». Η μαγική αυτή λέξη κρύβει πίσω της χειρότερα ρατσιστικά στερεότυπα από τον άθλιο όρο «λαθρομετανάστευση». Γιατί διαγράφει μεμιάς τους λόγους που υποχρέωσαν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες να υποστούν αυτή την ανείπωτη προσωπική περιπέτεια, να ρισκάρουν την ίδια τους τη ζωή για να φτάσουν σε κάποια γη επαγγελίας σαν την Ευρώπη.
Ομως όλος αυτός ο μετεκλογικός πυρετός για τους μετανάστες (που ενισχύεται -με τι άλλο;- με νέες δημοσκοπήσεις) δεν οφείλεται, όπως επιμένει η επίσημη ρατσιστική προπαγάνδα καναλιών και κομμάτων, στα γκέτο του κέντρου της Αθήνας και στον ξεσηκωμό των κατοίκων. Πίσω από την κήρυξη ιερού πολέμου κατά των μεταναστών βρίσκονται τα ίδια μεγάλα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που μέχρι σήμερα καλόβλεπαν την παρουσία τους. Ηταν οι ίδιοι που στηρίχτηκαν στους μετανάστες για να χτίσουν τη σύγχρονη Επτάπυλη Θήβα που λέει κι ο Μπρεχτ, δηλαδή τα όποια «μεγάλα έργα» με ορίζοντα την Ολυμπιάδα. Αλλά τώρα με την κρίση διαβλέπουν την πληθώρα του εργατικού δυναμικού και δεν χρειάζονται ξένους ούτε για να καλύψουν τα κενά στις μαύρες και επικίνδυνες εργασίες ούτε για να συμπιέσουν το μεροκάματο των Ελλήνων εργαζομένων. Ανοίγουν λοιπόν την πόρτα της βίαιης εξόδου, ενοχοποιώντας μάλιστα τις πιο φιλήσυχες ομάδες των μεταναστών, με κύριο «επιχείρημα» το χρώμα, τη θρησκεία και την ανέχειά τους. Θυμίζουμε σ' όλους αυτούς που προσποιούνται τους σωτήρες του έθνους ότι δεν έχουν περάσει πολλές δεκαετίες από τότε που κάποιες άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις «επαναπροωθούσαν» τους Ελληνες μετανάστες στη χώρα μας. Το χειμώνα του 1966-67 η τότε γερμανική κυβέρνηση ξαπόστελνε μέσα σε λίγες μέρες 300.000 μετανάστες στις πατρίδες τους του ευρωπαϊκού Νότου. Ανάμεσά τους υπήρχαν πολλές χιλιάδες Ελληνες. Ηταν και τότε μέρες οικονομικής κρίσης και η γερμανική κυβέρνηση έκρινε ασύμφορη την παρουσία τόσων ξένων (βλ. Γιώργου Ματζουράνη, «Ελληνες εργάτες στη Γερμανία», εκδ. Gutenberg, Αθήνα 1974). Η γερμανική κυβέρνηση είχε βέβαια φροντίσει στον μεταναστευτικό νόμο να περιλάβει σειρά περιπτώσεων που η παρουσία μεταναστών «προσκρούει στα συμφέροντα του κράτους ή της ολότητας».
Μια απ' αυτές τις περιπτώσεις ήταν και «η κατάσταση της οικονομίας ή της αγοράς εργασίας»!
Ομως το χειρότερο είναι το περιεχόμενο της ελληνογερμανικής συμφωνίας για τη μετανάστευση που συντάχτηκε το 1960 και προβλέπει ότι «η ελληνική κυβέρνηση θα δέχεται ανά πάσαν στιγμήν άνευ διατυπώσεων επιστρέφοντας Ελληνας εργάτας μετά των οικογενειών των, οίτινες εισήλθον εις το έδαφος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας» (άρθρο 18).
Η τότε δημοκρατική κοινή γνώμη είχε θεωρήσει αποικιοκρατική τη ρύθμιση και είχε καταγγείλει ως απάνθρωπες τις «επαναπροωθήσεις». Τώρα;
«Ποιος έχτισε τη Θήβα την εφτάπυλη;
Στα βιβλία δε βρίσκεις παρά των βασιλιάδων τα ονόματα. Οι βασιλιάδες κουβαλήσαν τ' αγκωνάρια;»
Μπέρτολντ Μπρεχτ
(«Ερωτήσεις ενός εργάτη που διαβάζει», 1935,
μτφ. Μάριου Πλωρίτη, Θεμέλιο 2000)
ΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11/7/2009
Οι Γερμανοί ξανάρχονται
Μετά τους μετανάστες, ήρθε η σειρά του κυβερνοχώρου να υποστεί τις συνέπειες της άτυπης συγκυβέρνησης ΝΔ-ΛΑΟΣ. Με δυο ταυτόχρονες σχεδόν κινήσεις, ο απερχόμενος εισαγγελέας Αρείου Πάγου Γ. Σανιδάς κι ο ιδιωτικοποιημένος ΟΤΕ έσπευσαν τις τελευταίες μέρες να ικανοποιήσουν το πάγιο αίτημα των υπηρεσιών ασφαλείας και του κόμματος Καρατζαφέρη για την ουσιαστική περιστολή της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών στο Διαδίκτυο.
Η γνωμοδότηση Σανιδά (29.6.09) έθεσε την επικοινωνία μέσω Διαδικτύου εκτός της συνταγματικής προστασίας του απορρήτου της αλληλογραφίας. Σύμφωνα με αυτήν, όχι μόνο οι δικαστικές και εισαγγελικές αρχές, αλλά και κάθε «προανακριτική αρχή» (ο αστυνόμος π.χ. υπηρεσίας) δικαιούται να απαιτεί τα πλήρη στοιχεία των ανταλλασσόμενων e-mails, οι δε εταιρείες παροχής των συνδέσεων «υποχρεούνται να τα παραδίδουν χωρίς να είναι αναγκαίο να προηγηθεί άδεια κάποιας Αρχής και ιδία της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών».
Είναι προφανές ότι η εν λόγω γνωμοδότηση παραβιάζει χοντροκομμένα τόσο την ισχύουσα νομοθεσία περί απορρήτου των επικοινωνιών, όσο και το άρθρο 19 του Συντάγματος που ορίζει ρητά ότι το απόρρητο αυτό δεν δεσμεύει «την δικαστική αρχή» (και μόνο αυτή) «για λόγους εθνικής ασφάλειας ή για διακρίβωση ιδιαίτερα σοβαρών εγκλημάτων» - κι όχι, βέβαια, για απλά πλημμελήματα όπως η συκοφαντική δυσφήμηση ή η απλή εξύβριση, την επιτυχή δίωξη των οποίων ο συνταγματικός νομοθέτης ιεραρχεί -πολύ ορθά- χαμηλότερα από την ελευθερία των πολιτών να επικοινωνούν μεταξύ τους χωρίς να υπόκεινται στον έλεγχο των διωκτικών αρχών.
Με αυτή τη διαυγή συνταγματική επιταγή διαφωνούν φυσικά τα λαγωνικά της ΕΛ.ΑΣ. και, όπως αποδείχθηκε, και ο απερχόμενος εισαγγελέας του Αρείου Πάγου (οι γνωμοδοτήσεις του οποίου, ευτυχώς, δεν είναι καθόλου δεσμευτικές για τα δικαστήρια). Στο καθαρά πολιτικό επίπεδο, την προώθηση αυτής της ανατροπής των συνταγματικών εγγυήσεων τη διεκπεραίωσε ωστόσο η κοινοβουλευτική ακροδεξιά του ΛΑ.ΟΣ.
Με επίκαιρη ερώτησή του προς τον υπουργό Δικαιοσύνης Νικόλαο-Γεώργιο Δένδια, ο υιός Πλεύρης ζητούσε στις 10 Μαρτίου 2009 να πληροφορηθεί αν η κυβέρνηση «προτίθεται να προστατεύσει τους πολίτες από συκοφαντικά δημοσιεύματα και άλλες αξιόποινες συμπεριφορές πλημμεληματικού χαρακτήρα που τελούνται στο διαδίκτυο, και ειδικώς αν προτίθεται να επιτρέψει την άρση του απορρήτου όταν πρόκειται όχι μόνο για κακουργήματα αλλά και για απλά πλημμελήματα».
Στην αγόρευσή του (13.3), ο Πλεύρης ξεκαθάρισε πως η παρέμβασή του γίνεται σε συνεννόηση με τον επικεφαλής της αρμόδιας υπηρεσίας της ΕΛ.ΑΣ.: «Από συζητήσεις που έχω κάνει με τον κ. Σφακιανάκη στο ηλεκτρονικό έγκλημα -που αντικειμενικά είναι μια από τις καλύτερες υπηρεσίες που λειτουργούν- αυτό που μου έχει μεταφερθεί είναι ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι αυτή τη στιγμή η δυνατότητα άρσης υπάρχει μόνο στις περιπτώσεις που έχουμε να κάνουμε με κακούργημα». Οσο για τις υπόγειες διυπηρεσιακές ζυμώσεις που προηγήθηκαν, αποκαλυπτική ήταν η αναφορά του υπουργού, κατά την απάντησή του, σε «ένα τεράστιο εισηγητικό σημείωμα» που ο βουλευτής του ΛΑΟΣ θεωρούνταν σίγουρο πως γνωρίζει, αλλά η ακριβής προέλευση του οποίου κρίθηκε σωστό να μη γνωστοποιηθεί στον «κυρίαρχο» ελληνικό λαό.
Οσο για το υπέρτατο αγαθό που χρήζει προστασίας, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που να δικαιολογείται και το ψιλοτσαλάκωμα του Συντάγματος, ο υιός Πλεύρης υπήρξε κάτι παραπάνω από αφοπλιστικός: «Τυχαίνει να είναι κυρίως τα πολιτικά πρόσωπα που γίνονται έρμαιο και βορά σ' αυτούς τους διαδικτυακούς τόπους χωρίς να μπορούν να προστατευθούν. [...] Δεν είναι δυνατόν αυτήν τη στιγμή και εσείς και οι υπουργοί που είναι δίπλα σας και σχεδόν όλοι όσοι είμαστε εδώ, όταν μπαίνουμε σε αναφορές στο διαδίκτυο, να βρίσκουμε ύβρεις εναντίον μας και πράγματα τα οποία είναι ανυπόστατα. Στο Facebook ακόμα γίνονται ολόκληρες σελίδες, χωρίς να έχουμε δώσει καμία άδεια. Πιστεύω ότι αυτό είναι ένα μέτρο που μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα και θα ήθελα να το εκτιμήσετε».
Ο δε υπουργός έκρινε σκόπιμο, κλείνοντας, «να ευχαριστήσει τον κύριο συνάδελφο για το ύφος της απαντήσεως και την κατανόηση του μεγέθους του προβλήματος».
Κατά διαβολική σύμπτωση, η έκβαση και του δεύτερου σκέλους της ίδιας «επίκαιρης ερώτησης» κρίνεται τούτες τις μέρες. Πρόκειται για τη λειτουργία του γνωστού δικτυακού τόπου αντιπληροφόρησης Athens Indymedia, που από τον περασμένο Δεκέμβριο έχει στοχοποιηθεί εξαιτίας της συμβολής του στην αποκάλυψη των επίσημων ψεμάτων που πρόθυμα αναπαρήγαν τα ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ σε ζητήματα δημόσιας τάξης (τεκμηρίωση των πραγματικών συνθηκών της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ξεσκέπασμα του παραποιημένου ντοκουμέντου που πρόβαλε το MEGA, καταγραφή της οπλοχρησίας από αστυνομικούς στη διάρκεια διαδηλώσεων, συνεργασία αστυνομικών - νεοναζί κ.λπ.).
Από τη στιγμή που η εγχώρια ακροδεξιά ανακάλυψε (ή της υπέδειξαν) ότι το Indymedia χρησιμοποιεί το σέρβερ του ΕΜΠ, ξεκίνησε μια καμπάνια εντός κι εκτός Κοινοβουλίου για το κλείσιμό του. Πειθαρχώντας στις εντολές του Κυριάκου Βελόπουλου, ο υφυπουργός Παιδείας Σπύρος Ταλιαδούρος απαίτησε έτσι γραπτά από το Ίδρυμα (26.1.09) να λάβει όλα τα μέτρα «ώστε να εντοπισθεί ο διαμετακομιστής και να σταματήσει η εκπομπή των συγκεκριμένων sites, η οποία προσβάλλει το δημοκρατικό μας πολίτευμα» (!).
Καθώς όμως το Πολυτεχνείο «ολιγώρησε», έχοντας προφανώς διαφορετική άποψη από τους εγχώριους ακροδεξιούς για το δημοκρατικό μας πολίτευμα και την ελευθερία του λόγου, την υπόθεση ανέλαβε η «ιδιωτική πρωτοβουλία».
Στις 30 Ιουνίου, η ΟΤΕ Α.Ε. έστειλε εξώδικο στο Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΔΕΤ), μέσω του οποίου παρέχονται οι διαδικτυακές δυνδέσεις των ΑΕΙ, απαιτώντας το κλείσιμο του ενοχλητικού σάιτ.
Εντυπωσιακή είναι η διακηρυγμένη σύμπλευση του οργανισμού με την κοινοβουλευτική ακροδεξιά. Μοναδική πηγή του εξωδίκου αποτελεί η ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή στις 18.6.09 ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Ηλίας Πολατίδης. Ακόμη χειρότερα, το κλείσιμο του Indymedia δικαιολογείται από τον ΟΤΕ αποκλειστικά και μόνο βάσει των ισχυρισμών του Πολατίδη: επί λέξει, «επειδή, σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα του εν λόγω βουλευτή, υφίσταται σαφής παραβίαση των όρων της συμβάσεως» μεταξύ ΟΤΕ και ΑΔΕΤ-ΕΜΠ! Πάλι καλά που η επιχειρηματολογία της πάλαι ποτέ δημόσιας επιχείρησης δεν περιέλαβε, διά της μεθόδου του copy paste, και τις κοινοβουλευτικές εξάρσεις του εν λόγω δημοσίου ανδρός (9.4.09) κατά των «αναρχοάπλυτων»...
Στην απάντησή του προς τον ΟΤΕ, το ΕΔΕΤ φρόντισε -ευτυχώς- να υπενθυμίσει στην εταιρεία ότι η μεταξύ τους σύμβαση δεν της «έχει παραχωρήσει το δικαίωμα να ελέγχει το περιεχόμενο» των πληροφοριών και ιδεών που διακινούνται μέσω των πανεπιστημιακών δικτύων. Ο μοναδικός περιορισμός που επιβάλλουν οι εν λόγω συμβάσεις, διευκρινίζεται, αφορά «την μη εμπορική χρήση των υποδομών του δικτύου κορμού ΕΔΕΤ, από τους 100 περίπου δημόσιους εκπαιδευτικούς/ερευνητικούς φορείς της χώρας» και όχι «θέματα ελευθερίας της έκφρασης μέσω διαδικτύου».
Για άγνωστους λόγους, ωστόσο, ο ΟΤΕ δείχνει να επιμένει: με δεύτερο εξώδικό του, στις 7 Ιουλίου, δίνει στον ΕΔΕΤ πέντε μέρες διορία για το κλείσιμο του Indymedia, απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα κόψει όλες τις διαδικτυακές παροχές των πανεπιστημίων της χώρας!
Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για την πανηγυρική επιβεβαίωση όσων είχαν διαβλέψει έγκαιρα τις επικίνδυνες επιπτώσεις του ξεπουλήματος μιας τόσο στρατηγικής σημασίας δημόσιας επιχείρησης στο ξένο κεφάλαιο: μια γερμανική εταιρεία αναλαμβάνει να υπαγορεύσει διά της βίας στα ελληνικά ΑΕΙ τα επιθυμητά γι' αυτήν όρια της ελευθερίας του λόγου. Επευφημούμενη μάλιστα απ' τους εγχώριους «εθνικιστές», που διαπιστώνουν ότι -όπως κι επί Κατοχής- τα γερμανικά όπλα είναι ο καλύτερος σύμμαχός τους στη μάχη ενάντια στον «εσωτερικό εχθρό».
«Από τη στιγμή που ο ΟΤΕ έχει καλώς ή κακώς απαγκιστρωθεί από το ελληνικό υπερκράτος, δεν είναι πια όμηρος των εκάστοτε κυβερνήσεων», πανηγυρίζει από τις στήλες του χουντικού «Ελεύθερου Κόσμου» (5.7.09) ο Παναγιώτης Δούμας, στέλεχος του ΛΑΟΣ γνωστό για τις άοκνες προσπάθειές του υπέρ της απαγόρευσης των διαδηλώσεων στο κέντρο της Αθήνας.
«Κατά διαβολική σύμπτωση, οι ενέργειες αυτές συμπίπτουν χρονικά με το γεγονός ότι προ ημερών οι πρώτοι Γερμανοί της Deutsche Telecom έλαβαν τις θέσεις τους στο Δ.Σ. της ΟΤΕ ΑΕ».
Τουλάχιστον, τα «Sieg Heil!» είναι πια εκτός εποχής... *
ΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11/7/2009
Η γνωμοδότηση Σανιδά (29.6.09) έθεσε την επικοινωνία μέσω Διαδικτύου εκτός της συνταγματικής προστασίας του απορρήτου της αλληλογραφίας. Σύμφωνα με αυτήν, όχι μόνο οι δικαστικές και εισαγγελικές αρχές, αλλά και κάθε «προανακριτική αρχή» (ο αστυνόμος π.χ. υπηρεσίας) δικαιούται να απαιτεί τα πλήρη στοιχεία των ανταλλασσόμενων e-mails, οι δε εταιρείες παροχής των συνδέσεων «υποχρεούνται να τα παραδίδουν χωρίς να είναι αναγκαίο να προηγηθεί άδεια κάποιας Αρχής και ιδία της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών».
Είναι προφανές ότι η εν λόγω γνωμοδότηση παραβιάζει χοντροκομμένα τόσο την ισχύουσα νομοθεσία περί απορρήτου των επικοινωνιών, όσο και το άρθρο 19 του Συντάγματος που ορίζει ρητά ότι το απόρρητο αυτό δεν δεσμεύει «την δικαστική αρχή» (και μόνο αυτή) «για λόγους εθνικής ασφάλειας ή για διακρίβωση ιδιαίτερα σοβαρών εγκλημάτων» - κι όχι, βέβαια, για απλά πλημμελήματα όπως η συκοφαντική δυσφήμηση ή η απλή εξύβριση, την επιτυχή δίωξη των οποίων ο συνταγματικός νομοθέτης ιεραρχεί -πολύ ορθά- χαμηλότερα από την ελευθερία των πολιτών να επικοινωνούν μεταξύ τους χωρίς να υπόκεινται στον έλεγχο των διωκτικών αρχών.
Με αυτή τη διαυγή συνταγματική επιταγή διαφωνούν φυσικά τα λαγωνικά της ΕΛ.ΑΣ. και, όπως αποδείχθηκε, και ο απερχόμενος εισαγγελέας του Αρείου Πάγου (οι γνωμοδοτήσεις του οποίου, ευτυχώς, δεν είναι καθόλου δεσμευτικές για τα δικαστήρια). Στο καθαρά πολιτικό επίπεδο, την προώθηση αυτής της ανατροπής των συνταγματικών εγγυήσεων τη διεκπεραίωσε ωστόσο η κοινοβουλευτική ακροδεξιά του ΛΑ.ΟΣ.
Με επίκαιρη ερώτησή του προς τον υπουργό Δικαιοσύνης Νικόλαο-Γεώργιο Δένδια, ο υιός Πλεύρης ζητούσε στις 10 Μαρτίου 2009 να πληροφορηθεί αν η κυβέρνηση «προτίθεται να προστατεύσει τους πολίτες από συκοφαντικά δημοσιεύματα και άλλες αξιόποινες συμπεριφορές πλημμεληματικού χαρακτήρα που τελούνται στο διαδίκτυο, και ειδικώς αν προτίθεται να επιτρέψει την άρση του απορρήτου όταν πρόκειται όχι μόνο για κακουργήματα αλλά και για απλά πλημμελήματα».
Στην αγόρευσή του (13.3), ο Πλεύρης ξεκαθάρισε πως η παρέμβασή του γίνεται σε συνεννόηση με τον επικεφαλής της αρμόδιας υπηρεσίας της ΕΛ.ΑΣ.: «Από συζητήσεις που έχω κάνει με τον κ. Σφακιανάκη στο ηλεκτρονικό έγκλημα -που αντικειμενικά είναι μια από τις καλύτερες υπηρεσίες που λειτουργούν- αυτό που μου έχει μεταφερθεί είναι ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι αυτή τη στιγμή η δυνατότητα άρσης υπάρχει μόνο στις περιπτώσεις που έχουμε να κάνουμε με κακούργημα». Οσο για τις υπόγειες διυπηρεσιακές ζυμώσεις που προηγήθηκαν, αποκαλυπτική ήταν η αναφορά του υπουργού, κατά την απάντησή του, σε «ένα τεράστιο εισηγητικό σημείωμα» που ο βουλευτής του ΛΑΟΣ θεωρούνταν σίγουρο πως γνωρίζει, αλλά η ακριβής προέλευση του οποίου κρίθηκε σωστό να μη γνωστοποιηθεί στον «κυρίαρχο» ελληνικό λαό.
Οσο για το υπέρτατο αγαθό που χρήζει προστασίας, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που να δικαιολογείται και το ψιλοτσαλάκωμα του Συντάγματος, ο υιός Πλεύρης υπήρξε κάτι παραπάνω από αφοπλιστικός: «Τυχαίνει να είναι κυρίως τα πολιτικά πρόσωπα που γίνονται έρμαιο και βορά σ' αυτούς τους διαδικτυακούς τόπους χωρίς να μπορούν να προστατευθούν. [...] Δεν είναι δυνατόν αυτήν τη στιγμή και εσείς και οι υπουργοί που είναι δίπλα σας και σχεδόν όλοι όσοι είμαστε εδώ, όταν μπαίνουμε σε αναφορές στο διαδίκτυο, να βρίσκουμε ύβρεις εναντίον μας και πράγματα τα οποία είναι ανυπόστατα. Στο Facebook ακόμα γίνονται ολόκληρες σελίδες, χωρίς να έχουμε δώσει καμία άδεια. Πιστεύω ότι αυτό είναι ένα μέτρο που μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα και θα ήθελα να το εκτιμήσετε».
Ο δε υπουργός έκρινε σκόπιμο, κλείνοντας, «να ευχαριστήσει τον κύριο συνάδελφο για το ύφος της απαντήσεως και την κατανόηση του μεγέθους του προβλήματος».
Κατά διαβολική σύμπτωση, η έκβαση και του δεύτερου σκέλους της ίδιας «επίκαιρης ερώτησης» κρίνεται τούτες τις μέρες. Πρόκειται για τη λειτουργία του γνωστού δικτυακού τόπου αντιπληροφόρησης Athens Indymedia, που από τον περασμένο Δεκέμβριο έχει στοχοποιηθεί εξαιτίας της συμβολής του στην αποκάλυψη των επίσημων ψεμάτων που πρόθυμα αναπαρήγαν τα ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ σε ζητήματα δημόσιας τάξης (τεκμηρίωση των πραγματικών συνθηκών της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ξεσκέπασμα του παραποιημένου ντοκουμέντου που πρόβαλε το MEGA, καταγραφή της οπλοχρησίας από αστυνομικούς στη διάρκεια διαδηλώσεων, συνεργασία αστυνομικών - νεοναζί κ.λπ.).
Από τη στιγμή που η εγχώρια ακροδεξιά ανακάλυψε (ή της υπέδειξαν) ότι το Indymedia χρησιμοποιεί το σέρβερ του ΕΜΠ, ξεκίνησε μια καμπάνια εντός κι εκτός Κοινοβουλίου για το κλείσιμό του. Πειθαρχώντας στις εντολές του Κυριάκου Βελόπουλου, ο υφυπουργός Παιδείας Σπύρος Ταλιαδούρος απαίτησε έτσι γραπτά από το Ίδρυμα (26.1.09) να λάβει όλα τα μέτρα «ώστε να εντοπισθεί ο διαμετακομιστής και να σταματήσει η εκπομπή των συγκεκριμένων sites, η οποία προσβάλλει το δημοκρατικό μας πολίτευμα» (!).
Καθώς όμως το Πολυτεχνείο «ολιγώρησε», έχοντας προφανώς διαφορετική άποψη από τους εγχώριους ακροδεξιούς για το δημοκρατικό μας πολίτευμα και την ελευθερία του λόγου, την υπόθεση ανέλαβε η «ιδιωτική πρωτοβουλία».
Στις 30 Ιουνίου, η ΟΤΕ Α.Ε. έστειλε εξώδικο στο Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΔΕΤ), μέσω του οποίου παρέχονται οι διαδικτυακές δυνδέσεις των ΑΕΙ, απαιτώντας το κλείσιμο του ενοχλητικού σάιτ.
Εντυπωσιακή είναι η διακηρυγμένη σύμπλευση του οργανισμού με την κοινοβουλευτική ακροδεξιά. Μοναδική πηγή του εξωδίκου αποτελεί η ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή στις 18.6.09 ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Ηλίας Πολατίδης. Ακόμη χειρότερα, το κλείσιμο του Indymedia δικαιολογείται από τον ΟΤΕ αποκλειστικά και μόνο βάσει των ισχυρισμών του Πολατίδη: επί λέξει, «επειδή, σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα του εν λόγω βουλευτή, υφίσταται σαφής παραβίαση των όρων της συμβάσεως» μεταξύ ΟΤΕ και ΑΔΕΤ-ΕΜΠ! Πάλι καλά που η επιχειρηματολογία της πάλαι ποτέ δημόσιας επιχείρησης δεν περιέλαβε, διά της μεθόδου του copy paste, και τις κοινοβουλευτικές εξάρσεις του εν λόγω δημοσίου ανδρός (9.4.09) κατά των «αναρχοάπλυτων»...
Στην απάντησή του προς τον ΟΤΕ, το ΕΔΕΤ φρόντισε -ευτυχώς- να υπενθυμίσει στην εταιρεία ότι η μεταξύ τους σύμβαση δεν της «έχει παραχωρήσει το δικαίωμα να ελέγχει το περιεχόμενο» των πληροφοριών και ιδεών που διακινούνται μέσω των πανεπιστημιακών δικτύων. Ο μοναδικός περιορισμός που επιβάλλουν οι εν λόγω συμβάσεις, διευκρινίζεται, αφορά «την μη εμπορική χρήση των υποδομών του δικτύου κορμού ΕΔΕΤ, από τους 100 περίπου δημόσιους εκπαιδευτικούς/ερευνητικούς φορείς της χώρας» και όχι «θέματα ελευθερίας της έκφρασης μέσω διαδικτύου».
Για άγνωστους λόγους, ωστόσο, ο ΟΤΕ δείχνει να επιμένει: με δεύτερο εξώδικό του, στις 7 Ιουλίου, δίνει στον ΕΔΕΤ πέντε μέρες διορία για το κλείσιμο του Indymedia, απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα κόψει όλες τις διαδικτυακές παροχές των πανεπιστημίων της χώρας!
Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για την πανηγυρική επιβεβαίωση όσων είχαν διαβλέψει έγκαιρα τις επικίνδυνες επιπτώσεις του ξεπουλήματος μιας τόσο στρατηγικής σημασίας δημόσιας επιχείρησης στο ξένο κεφάλαιο: μια γερμανική εταιρεία αναλαμβάνει να υπαγορεύσει διά της βίας στα ελληνικά ΑΕΙ τα επιθυμητά γι' αυτήν όρια της ελευθερίας του λόγου. Επευφημούμενη μάλιστα απ' τους εγχώριους «εθνικιστές», που διαπιστώνουν ότι -όπως κι επί Κατοχής- τα γερμανικά όπλα είναι ο καλύτερος σύμμαχός τους στη μάχη ενάντια στον «εσωτερικό εχθρό».
«Από τη στιγμή που ο ΟΤΕ έχει καλώς ή κακώς απαγκιστρωθεί από το ελληνικό υπερκράτος, δεν είναι πια όμηρος των εκάστοτε κυβερνήσεων», πανηγυρίζει από τις στήλες του χουντικού «Ελεύθερου Κόσμου» (5.7.09) ο Παναγιώτης Δούμας, στέλεχος του ΛΑΟΣ γνωστό για τις άοκνες προσπάθειές του υπέρ της απαγόρευσης των διαδηλώσεων στο κέντρο της Αθήνας.
«Κατά διαβολική σύμπτωση, οι ενέργειες αυτές συμπίπτουν χρονικά με το γεγονός ότι προ ημερών οι πρώτοι Γερμανοί της Deutsche Telecom έλαβαν τις θέσεις τους στο Δ.Σ. της ΟΤΕ ΑΕ».
Τουλάχιστον, τα «Sieg Heil!» είναι πια εκτός εποχής... *
ΙΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11/7/2009
Κυριακή 5 Ιουλίου 2009
Η αναμέτρηση των δύο Ιράν
Η αποφασιστική στήριξη του επίσημου νικητή, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, από ένα υπολογίσιμο τμήμα της ιρανικής κοινωνίας και -κυρίως- από τους θεσμικούς εγγυητές της Ισλαμικής Δημοκρατίας φαίνεται πως καθόρισε, τελικά, το συσχετισμό δυνάμεων εις βάρος του δημοκρατικού κινήματος.
Η μελέτη των καταγγελιών για νοθεία των εκλογικών αποτελεσμάτων δεν αφήνει, βέβαια, και πολλές αμφιβολίες για τη δυνατότητα (και την πιθανότητα) να πραγματοποιήθηκε όντως μια τέτοια επιχείρηση παραχάραξης της λαϊκής θέλησης από τη σκληροπυρηνική πτέρυγα του καθεστώτος που εκπροσωπεί ο Αχμαντινετζάντ: παρεμπόδιση του ελέγχου της καταμέτρησης από εκπροσώπους της αντιπολίτευσης, περίεργη ομογενοποίηση των συσχετισμών σε όλη τη χώρα (με σβήσιμο των παραδοσιακών περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων και διαφοροποιήσεων), εκτύπωση ενός μεγάλου αριθμού «αγνοούμενων» ψηφοδελτίων, μπλοκάρισμα των SMS την ημέρα των εκλογών (με αποτέλεσμα τον αποσυντονισμό των εκλογικών αντιπροσώπων της αντιπολίτευσης), υπερβολικά γρήγορη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων κ.ο.κ.
"ΙΟΣ" ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
ΠΙΑ 5/6/2009
Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η (παραδοσιακή) δυνατότητα των Ιρανών να ψηφίζουν σε όποιο τμήμα θέλουν κάθε φορά, λεπτομέρεια που «νομιμοποιεί» την υπέρβαση του αριθμού των εγγεγραμμένων από τους ψηφίσαντες σε κάποιες περιοχές, επιτρέπει όμως ταυτόχρονα και το παραγέμισμα κάθε βολικής κάλπης με τα επιπλέον επιθυμητά ψηφοδέλτια.
Πέρα απ' τη νοθεία
Από την άλλη, ωστόσο, οι συγκεκριμένες αποδείξεις για νοθεία μεγάλης έκτασης είναι ακόμη μάλλον πενιχρές: ούτε η αναντιστοιχία ανάμεσα στα γκάλοπ και τα τελικά αποτελέσματα, ούτε αυτή ανάμεσα στα αποτελέσματα των ψηφοφοριών της διασποράς κι εκείνων του εσωτερικού συνιστούν συντριπτικά αποδεικτικά στοιχεία για τη νόθευση των αποτελεσμάτων.
Οσο για την επικράτηση του Αχμαντινετζάντ σε ιστορικά προπύργια της αντιπολίτευσης, όπως το ιρανικό Ανατολικό Αζερμπαϊτζάν, μπορεί κι αυτή να εξηγηθεί με βάση είτε την ταξική πόλωση στο μικροεπίπεδο (James Petras, «The Stolen Elections Hoax») είτε την πρόσφατη ικανοποίηση από το καθεστώς κάποιων στρατηγικών αιτημάτων της αζέρικης μειονότητας, με το άνοιγμα τοπικού πανεπιστημίου στην αζέρικη γλώσσα (Robert Fisk, «The Independent» 14/6/09).
Η μαζική μεταστροφή των χωριών υπέρ του Αχμεντινετζάντ μεταξύ 2005 και 2009 θα μπορούσε, φυσικά, ν' αποτελεί προϊόν βίας και νοθείας, αφού οι μικρές κοινότητες είναι συνήθως περισσότερο ευάλωτες σε τέτοιου είδους πιέσεις, μπορεί όμως και ν' αντανακλά νεόδμητες κοινωνικές συμμαχίες - να είναι π.χ. αποτέλεσμα της πρόσφατης κοινωνικής ασφάλισης 3 εκατομμυρίων γυναικών που δουλεύουν «φασόν» στην ταπητουργία. Παραμένει, άλλωστε, άκρως αμφίβολο αν ακόμη και οι πιο ελεύθερες εκλογές θα μπορούσαν ν' ανατρέψουν εκ βάθρων τον άνισο συσχετισμό μεταξύ των δύο βασικών υποψηφίων. Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα, ο Αχμαντινετζάντ πήρε το 63 % των ψήφων, έναντι μόλις 34% του μεταρρυθμιστή υποψηφίου Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί.
Η πραγματικότητα αυτή δεν αναιρεί, ωστόσο, ούτε τη σημασία ούτε την αυθεντικότητα του μαζικού κινήματος διαμαρτυρίας που ξέσπασε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Εκατομμύρια άνθρωποι κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο, πρώτη φορά μετά την παγίωση της Ισλαμικής Επανάστασης το 1980-81, και δεκάδες χιλιάδες συγκρούστηκαν επί μέρες με τις δυνάμεις καταστολής. Το πάθος κι η αποφασιστικότητά τους απέναντι σε σφαίρες και ροπαλοφόρους, αυτό το μείγμα απόγνωσης και μεθυστικής ελευθερίας που αναδύουν τα αμοντάριστα πλάνα που μας έρχονται μέσω You Tube από τα προσωρινά «απελευθερωμένα» οικοδομικά τετράγωνα των διαδηλώσεων, δεν αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία για το γεγονός ότι μεγάλο τμήμα της ιρανικής κοινωνίας θεωρεί αφόρητη τη συνέχιση της ζωής κάτω από τη φασίζουσα, αστυνομοκρατούμενη και νεοπουριτανική εκδοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας που οικοδομείται από το 2004-2005 και εξής.
Το ένα εκατομμύριο των (επίσημων) δημόσιων «σωφρονισμών» όσων νέων και γυναικών κρίθηκαν ύποπτοι «αντιισλαμικής» συμπεριφοράς από την παρααστυνομία των Basiji, μέσα σ' ένα μόνο τετράμηνο του 2007, εξηγεί άλλωστε πολύ περισσότερα για τον «Ιούνη» της Τεχεράνης από κάθε τεχνική συζήτηση για τη φερεγγυότητα των αποτελεσμάτων. Εξ ου και η μυριόστομη κραυγή «κάτω ο δικτάτορας», που ακουγόταν στις συγκεντρώσεις του Μουσαβί πολύ πριν από το κλείσιμο της κάλπης.
Παρά την προσπάθεια μερίδας των δυτικών ΜΜΕ να εμφανιστεί η όλη σύγκρουση ως αναμέτρηση «φιλοδυτικών» και «ισλαμιστών», η εικόνα που προκύπτει τόσο από τα πλάνα των διαδηλώσεων όσο κι από τις σοβαρότερες αναλύσεις είναι αυτή της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο προγραμματικές εκδοχές (δημοκρατική και αυταρχική) της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η επιλογή του «μουσουλμανικού» πράσινου χρώματος από τους επιτελείς του Μουσαβί θα μπορούσε, βέβαια, να θεωρηθεί απλή προσαρμογή στην επιβεβλημένη θρησκευτική ορθότητα που διέπει κάθε εκλογική διαδικασία στο Ιράν (όπου οι «ανεπαρκώς ισλαμιστές» υποψήφιοι αποκλείονται προληπτικά από τις εκλογές).
Ομως, οι ισλαμικές αναφορές διατηρήθηκαν ακόμη και στις οριακές εκείνες στιγμές, όπου κάθε νομιμοφροσύνη απέναντι στην πολιτική ηγεσία έχει εκλείψει: οι επιθέσεις π.χ. ενάντια στους μισητούς Basiji (οκτώ απ' τους οποίους σκοτώθηκαν -σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό- από τους διαδηλωτές) γίνονταν με την κραυγή «ο Αλλάχ είναι μεγάλος»!
Δεν μπορούμε, ως εκ τούτου, παρά να συμφωνήσουμε με τον Σλαβόι Ζίζεκ («Ε», 27.6.09), ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια «απόπειρα ανθρώπινης χειραφέτησης που δεν χωράει στο πλαίσιο μιας διαμάχης ανάμεσα σε φιλοδυτικούς φιλελεύθερους και αντιδυτικούς φονταμενταλιστές» αλλά διεκδικεί «την αναγέννηση του λαϊκού οράματος πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η χομεϊνική επανάσταση» του 1979.
Η αρχή και το τέλος της επανάστασης
Παρά την εκ των υστέρων γελοιογράφησή της, η ίδια η ιρανική επανάσταση του 1979-1981 υπήρξε ένα από τα πιο μεγαλειώδη εγχειρήματα του είδους και μπορεί άνετα να συγκριθεί με το γαλλικό 1789 ή το ρωσικό 1917.
*Οπως η γαλλική και η ρώσικη επανάσταση υπήρξαν πάνω απ' όλα μια πελώρια κίνηση μαζών: στα τέλη του 1978, οι διαδηλώσεις ενάντια στο Σάχη ξεπερνούσαν συχνά το ένα εκατομμύριο, ενώ η υποδοχή του Χομεϊνί στην Τεχεράνη από τρία εκατομμύρια λαού (1.2.1979) έχει καταγραφεί σαν η μαζικότερη αντικαθεστωτική εκδήλωση της ανθρώπινης Ιστορίας.
Παρά το θεοκρατικό χαρακτήρα της κυρίαρχης συνιστώσας του, το επαναστατικό κίνημα υιοθέτησε κατεξοχήν νεωτερικές μορφές πάλης: διαδηλώσεις στα αστικά κέντρα και -κυρίως- μια πολύμηνη γενική απεργία (Οκτώβριος 1978 - Φεβρουάριος 1979) που αποστράγγισε τους παραγωγικούς πόρους του παλιού καθεστώτος και γονάτισε τα ισχυρά ερείσματά του.
*Η τελική κατάληψη της πολιτικής εξουσίας έγινε με μια τετραήμερη ένοπλη εξέγερση (10-13.2.1979), που είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο την καταστροφή των πραιτοριανών της μοναρχίας, αλλά και το πέρασμα ενός τμήματος των κρατικών οπλοστασίων στα χέρια των επαναστατημένων μαζών.
Ενοπλες οργανώσεις όπως οι Γκεβαρικοί «Φενταγίν του Λαού» ή οι αριστεροί ισλαμιστές «Μοτζαχεντίν του Λαού» μετέτρεψαν σε γραφεία τους τα μέχρι τότε κτίρια της Ασφάλειας και του Βασιλικού Ιδρύματος, αντίστοιχα, ενώ οι πανεπιστημιακοί χώροι μεταβλήθηκαν σε κέντρα ζύμωσης και προπαγάνδας επαναστατικών ιδεών.
*Η κινητοποίηση συνεχίστηκε τα αμέσως επόμενα χρόνια, με αφορμή είτε την κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας (4.11.1979), την πολύμηνη ομηρία του προσωπικού της και τη δημοσιοποίηση των αρχείων της, είτε την αντιπαράθεση διαφορετικών πολιτικοϊδεολογικών, εθνικών και κοινωνικών προγραμματικών στρατηγικών.
Οπως το 1789 και το 1917, η ανατροπή του παλιού καθεστώτος υπήρξε κι εδώ αποτέλεσμα της συνδυασμένης δράσης ενός συνασπισμού πολιτικών και κοινωνικών υποκειμένων με αρκετά διαφορετικές ιδεολογικές αναφορές, διεκδικήσεις και χαρακτηριστικά: φιλελεύθεροι δημοκράτες, ορθόδοξοι κομμουνιστές, επαναστάτες μαρξιστές κάθε απόχρωσης και ισλαμιστές κάθε λογής - μετριοπαθείς συντηρητικοί, σοσιαλίζοντες ριζοσπάστες κι ακροδεξιοί φονταμενταλιστές, με όλους τους ενδιάμεσους συνδυασμούς.
Η μάχη των τάσεων
*Μετά την ανατροπή της μοναρχίας, κινήματα κι οργανώσεις αναμετρήθηκαν δυναμικά επί δυόμισι χρόνια για τα χαρακτηριστικά που θα έπαιρνε η υπό οικοδόμηση μετεπαναστατική κοινωνία, για ζητήματα που κυμαίνονταν από την έκταση της κρατικοποίησης βασικών κλάδων της παραγωγής και της αναδιανομής της γης μέχρι τις ακριβείς συνταγματικές ισορροπίες μεταξύ κληρικαλισμού και λαϊκής κυριαρχίας ή το βαθμό αυτοδιοίκησης των εθνικών μειονοτήτων.
*Ηγεμονική δύναμη αναδείχθηκε τελικά η συμμαχία του σιίτικου κλήρου με τη μικρομεσαία αστική τάξη (το «παζάρι»), που αποτελούσε όχι μόνο φορέα των παραδοσιακών αξιών (ενάντια στο «διεφθαρμένο δυτικό τρόπο ζωής» και τον «άθεο μαρξισμό») αλλά και το βασικό χρηματοδότη τόσο του κλήρου όσο και της αντιμοναρχικής κινητοποίησης του 1978-79.
Ο λόγος γι' αυτή την πρωτόγνωρη -για τα δεδομένα της εποχής- εξέλιξη ήταν πολύ απλός: κάτω από τη δρακόντεια καταστολή κάθε αντιπολιτευόμενης φωνής από την πανταχού παρούσα μυστική αστυνομία του Σάχη, ο μόνος χώρος στον οποίο μπορούσε να γίνει μια στοιχειώδης ζύμωση και οργάνωση των δυνάμεων της πολιτικής και κοινωνικής αντιπολίτευσης ήταν το «άσυλο» των τζαμιών.
*Μετά την ανατροπή της μοναρχίας, η ηγεμονία αυτή αποκρυσταλλώθηκε θεσμικά με την υπερψήφιση ενός Συντάγματος που έθετε όλη την πολιτική και κοινωνική ζωή κάτω από την επιτήρηση και το δικαίωμα αρνησικυρίας του ανώτερου κλήρου. Στις εκλογές του 1980, απαγορεύθηκε έτσι ακόμη και η υποψηφιότητα του ηγέτη των Μοτζαχεντίν, Μασούντ Ρατζαβί, που -αν και ισλαμιστής- δεν θεωρήθηκε επαρκώς θεοσεβούμενος!
*Η τελική έκβαση της αναμέτρησης κρίθηκε κι εδώ όχι μόνο από τους εσωτερικούς ταξικούς συσχετισμούς, αλλά κι από την ανάγκη αποτελεσματικής αντίστασης στην ξένη επέμβαση που επιχείρησε να πνίξει την επανάσταση στο λίκνο της - αρχικά με τη μορφή οικονομικών και στρατιωτικών πιέσεων των ΗΠΑ, στη συνέχεια με την εισβολή του Ιράκ (12.9.1980) και τον συνακόλουθο οκταετή πόλεμο με τις στρατιές του Σαντάμ που υποστηριζόταν ανοιχτά από όλες τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής (ΗΠΑ, Δυτ. Ευρώπη, ΕΣΣΔ, Κίνα).
Φιλελεύθεροι και μετριοπαθείς ισλαμιστές βρέθηκαν εκτεθειμένοι από τη δημοσιοποίηση των αρχείων της κατειλημμένης αμερικανικής πρεσβείας και την αποκάλυψη είτε διαμεσολαβητικών επαφών τους πριν από τη νίκη της επανάστασης είτε ακόμη και μόνο της (έστω και άκαρπης) απόπειρας της CIA να τους προσεγγίσει.
*Ο πόλεμος, πάλι, οδήγησε στη στρατιωτικοποίηση των ερεισμάτων του καθεστώτος, ανατρέποντας κάθε ισορροπία με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης: η «Φρουρά της Επανάστασης» (Πασνταράν), η οποία συγκροτήθηκε το Μάιο του 1979 ως ένοπλο σώμα λίγων χιλιάδων ισλαμιστών, μετατράπηκε το 1980-82 σε παράλληλο στράτευμα με 200.000 μόνιμους κι 1.000.000 εφέδρους, όσους ακριβώς και ο τακτικός στρατός. Κυρίως, όμως, προσέφερε στην αυταρχική επιβολή του κλήρου μια πρόσθετη, «εθνική» νομιμοποίηση: στο εξής, η καταστολή των αντιφρονούντων γινόταν στο όνομα της προστασίας όχι μόνο της επανάστασης αλλά και της πατρίδας.
*Οπως στη Γαλλία και την ΕΣΣΔ, η επανάσταση καταβρόχθισε, τέλος, κι εδώ τα περισσότερα παιδιά της, μέσα από μια αιματηρή διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης και ταυτόχρονης εκκαθάρισης όσων ριζοσπαστικών στοιχείων έρχονταν -έστω και μακροπρόθεσμα- σε αντίθεση με το θεοκρατικό καθεστώς.
Ο κύκλος του αίματος
Τον Αύγουστο του 1979, η καταστολή του κουρδικού εθνικού κινήματος συνδυάστηκε με ένα πρώτο κύμα απαγόρευσης προοδευτικών εφημερίδων και καταστροφής των γραφείων των αριστερών οργανώσεων από ισλαμικές ομάδες. Ακολούθησε τον Απρίλιο του 1980 η κήρυξη μιας ισλαμικής «πολιτιστικής επανάστασης», με πολύνεκρη εισβολή των ίδιων παρακρατικών ομάδων στο πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, τριετές κλείσιμο κι εκκαθάριση όλων των σχολών από τους «ανεπαρκώς θρησκευόμενους» φοιτητές κι εκπαιδευτικούς.
*Ο τρίτος κι αιματηρότερος γύρος σημειώθηκε τον Ιούνιο του 1981, με την καθαίρεση από το ιερατείο του μετριοπαθούς προέδρου Αμπολχασάν Μπανί Σαντρ (που είχε εκλεγεί ενάμιση χρόνο νωρίτερα με ένα συντριπτικό 75 % των ψήφων) και το ξέσπασμα ενός εμφυλίου ανάμεσα στο καθεστώς και τις οργανώσεις της μαρξιστικής και ισλαμικής αριστεράς (Φενταγίν, Παϊκάρ και -κυρίως- Μοτζαχεντίν).
Μέσα σε λίγους μήνες, το αντάρτικο των Μοτζαχεντίν θα αποκεφαλίσει εν μέρει το καθεστώς, εξοντώνοντας με βομβιστικές επιθέσεις μια σειρά από επιφανή στελέχη και κάπου 2.000 μέλη του επίσημου Κόμματος Ισλαμικής Δημοκρατίας και των μηχανισμών ασφαλείας, για να πνιγεί τελικά σ' ένα λουτρό αίματος με 12.500 τουλάχιστον εκτελέσεις, δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις και μεσαιωνικά βασανιστήρια.
*Το κλείσιμο του κύκλου ήρθε την άνοιξη του 1983, με την αναπάντεχη εξάρθρωση του ορθόδοξου φιλοσοβιετικού Κ.Κ. (Τουντέχ), που ώς τότε είχε στηρίξει τυφλά το καθεστώς στο όνομα του αντιιμπεριαλισμού, φτάνοντας στο σημείο να υποκαταστήσει τα τσιτάτα των Μαρξ, Ενγκελς και Λένιν μ' εκείνα του αγιατολάχ Χομεϊνί. Με έκδηλα στο πρόσωπό του τα σημάδια των βασανιστηρίων, ο γενικός γραμματέας του κόμματος, Νουρεντίν Κιανουρί, «ομολόγησε» από τηλεοράσεως -πριν εκτελεστεί- τον «κατασκοπευτικό ρόλο» του στην υπηρεσία της Μόσχας.
*Το υστερόγραφο αυτής της εξολόθρευσης γράφτηκε στα τέλη του 1988, μετά το τέλος του ιρανοϊρακινού πολέμου, με θύματα ξανά τους Μοτζαχεντίν που στο μεταξύ είχαν διαπράξει το θανάσιμο λάθος να συμμαχήσουν με τον «εχθρό του εχθρού» τους - τον Σαντάμ Χουσέιν. Περίπου 2.000 πολιτικοί κρατούμενοι οδηγήθηκαν στο ικρίωμα, ενώ τα εναπομείναντα τμήματα του «προδοτικού» αντάρτικου εξολοθρεύτηκαν.
Η ανάδειξη των ισλαμιστών σε απόλυτους κυρίαρχους του πολιτικού χάρτη της χώρας μετά το 1981-82 δεν σήμανε, ωστόσο, και το τέλος των δημόσιων αντιπαραθέσεων για τις στρατηγικές επιλογές του καθεστώτος, τόσο στο χώρο της οικονομίας όσο και σε αυτόν των ελευθεριών (ακριβέστερα: της έκτασης της στέρησής τους).
*Σε όλη τη δεκαετία του '80, λ.χ., δύο ηγετικά στελέχη θα διασταυρώσουν ακόμη και δημόσια τα ξίφη τους για το ζήτημα της οικονομικής στρατηγικής: ο «κρατικιστής» πρωθυπουργός Μιρ Μουσαβί, ως υπέρμαχος της ανάπτυξης του δημόσιου τομέα και της αναδιανομής του εισοδήματος προς όφελος των λαϊκών τάξεων, και ο «συντηρητικός» πρόεδρος Αλί Χαμενεΐ, ως προασπιστής της ελευθερίας των ιδιωτικών κεφαλαίων. Πρόκειται για το ίδιο ακριβώς ντουέτο που, από τις θέσεις του υποψήφιου προέδρου και του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη αντίστοιχα, ηγήθηκε και της φετινής αναμέτρησης στους δρόμους της Τεχεράνης.
*Χάρη στις τότε προτεραιότητες του «πολεμικού ισλαμισμού», οι επιλογές του Μουσαβί επικράτησαν τότε προσωρινά, για να αναιρεθούν μέσα στη δεκαετία του '90 από την «πραγματιστική» υπόκλιση των προέδρων Ραφσαντζανί και Χαταμί στις επιταγές της αγοράς. Ωσπου, το 2005, ο Χαμενεΐ «επανερμήνευσε» το Σύνταγμα του 1979 στη βάση του Ισλάμ, έτσι ώστε να επιτραπεί η ιδιωτικοποίηση του 80% των δημόσιων επιχειρήσεων παρά τη ρητή συνταγματική απαγόρευση.
Κεντρική αντίφαση του όλου συστήματος, επί τρεις συνεχόμενες δεκαετίες, αποτελεί ο συνδυασμός μιας στοιχειώδους (αλλά υπαρκτής, σε σύγκριση ιδίως με τα τριγύρω απολυταρχικά καθεστώτα) πολιτικής ζωής, με πραγματικές εκλογές των οργάνων της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, και του θεσμοποιημένου ασφυκτικού ελέγχου αυτών των διαδικασιών από το σιιτικό ιερατείο, που σε κρίσιμες καμπές αναδεικνύεται σε καθοριστικό ρυθμιστή των πολιτικών συσχετισμών.
*Η νίκη των σκληροπυρηνικών ισλαμιστών στις βουλευτικές εκλογές του 2004 οφειλόταν, έτσι, όχι σε κάποια αλλαγή μέσα στην κοινωνία, αλλά στον προληπτικό αποκλεισμό 1.000 περίπου «μεταρρυθμιστών» υποψηφίων από τους (συνταγματικά αρμόδιους γι' αυτό το φιλτράρισμα) ανώτερους κληρικούς του «Συμβουλίου των Φρουρών».
Εξίσου καθοριστική αντίφαση, σ' ένα άλλο επίπεδο, συνιστά η συνάρθρωση μιας επίσημης ιδεολογίας που ευαγγελίζεται την επιστροφή στον 7ο αιώνα με την ταυτόχρονη δρομολόγηση μιας διαδικασίας εκσυγχρονισμού, που υπονομεύει μακροπρόθεσμα την πρώτη: Μεταξύ 1988 και 2000, π.χ., ο αριθμός των φοιτητών και φοιτητριών επταπλασιάστηκε από 200.000 σε 1.400.000, με αποτέλεσμα τη σταδιακή, αλλά σταθερή υπονόμευση της αυθεντίας του ιερατείου στα μάτια της νέας γενιάς.
*Η άνοδος στην προεδρία του «λαϊκιστή» Αχμαντινετζάντ, το 2005, σημαδεύει τη συμμαχία των πιο αδηφάγων στρωμάτων της νέας ηγετικής τάξης με μια μερίδα των λαϊκών στρωμάτων.
Η αντίφαση που διαρκεί
Μια οικονομική πολιτική ξεπουλήματος των δημόσιων επιχειρήσεων στον ιδιωτικό τομέα και ταυτόχρονης επέκτασης του κράτους προνοίας χάρη στα αυξημένα έσοδα από το πετρέλαιο, αντιφατική κι εύθραυστη, επενδύεται ιδεολογικά με ένα τρομολάγνο επικοινωνιακό μπαράζ για την «κατάρρευση της δημόσιας τάξης», την «ηθική κατρακύλα της νεολαίας των πόλεων» και την ανάγκη επιστροφής στην άτεγκτη «επαναστατική ηθική» του 1979.
Είναι αυτό το τελευταίο εγχείρημα, η εξαπόλυση μιας γενικευμένης «επιχείρησης αρετής» με την ανάθεση εκτεταμένων εξωθεσμικών αστυνομικών και -κυρίως- «σωφρονιστικών» καθηκόντων στο παραστυνομικό σώμα των Basiji, που οδήγησε στην πρωτοφανή πολιτική πόλωση των φετινών εκλογών. Εκλογών οι οποίες, ανεξάρτητα από τη φερεγγυότητα των επίσημων αποτελεσμάτων τους, κατέγραψαν κυρίως την ύπαρξη -και τη μέχρις εσχάτων αναμέτρηση- δύο διαφορετικών κοινωνιών που αντλούν τις αναφορές και τις εμπνεύσεις τους απ' την ίδια «στιγμή» της πρόσφατης Ιστορίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Behrang
«Ιράν. Ο αδύνατος κρίκος» (Αθήνα 1979, εκδ. «Σίσυφος»).
Η σοβαρότερη δουλειά που υπάρχει στα ελληνικά για την ιρανική επανάσταση του 1979 και τους πρώτους μετεπαναστατικούς μήνες, συνταγμένη από ομάδα ιρανών πολιτικών προσφύγων και γάλλων συμπαραστατών τους. Εργο έντονα σημαδεμένο, πάντως, από τη διάχυτη αισιοδοξία των ημερών και την υπερεκτίμηση των «αντικειμενικά προοδευτικών» χαρακτηριστικών του σιιτικού κλήρου.
Αγιατολλάχ Χομεϊνί
«Το πιστεύω μου» (Αθήνα 1979, εκδ. «Κάκτος»).
Γελοιογραφική αναπαραγωγή τσιτάτων (;) του ιρανού ηγέτη «από τον διεθνή Τύπο», χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις αλλά με οφθαλμοφανή ρατσιστική χροιά.
Fred Halliday
«Iran. Dictatorship and Development» (Λονδίνο 1979, εκδ. «Penguin»).
Εξαιρετική ανατομία του προεπαναστατικού Ιράν από τον γνωστό βρετανό διεθνολόγο. Περιλαμβάνει συνοπτική σκιαγράφηση των κατακτήσεων, ισορροπιών και διλημμάτων της πρώτης μετεπαναστατικής περιόδου.
Saul Bakhash
«The reign of the Ayatollahs» (Λονδίνο 1985, εκδ. «Unwin»).
Συνεκτική καταγραφή της σταδιακής οικοδόμησης του καθεστώτος της ισλαμικής δημοκρατίας, από έναν πανεπιστημιακό που δεν κρύβει την προτίμησή του για τους μετριοπαθείς κυβερνήτες της πρώτης περιόδου.
Assef Bayat
«Workers' control after the revolution» (MERIP Reports, 113 [3-4.1983], σ.19-23).
Το ιστορικό των εργατικών συμβουλίων του 1978-1981, μέσα από το παράδειγμα συγκεκριμένων εργοστασίων της Τεχεράνης.
Middle East Report
Η σύγχρονη μετεξέλιξη της αριστερής επιθεώρησης MERIP Reports παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις καλύτερες πηγές πληροφόρησης για τα τεκταινόμενα στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή γενικότερα. Τμήμα της πιο πρόσφατης αρθρογραφίας είναι προσβάσιμο ηλεκτρονικά στον δικτυακό τόπο του ερευνητικού κέντρου (http://www.merip.org/).
Σοβιέτ στον Οίκο του Ισλάμ
Ενα από τα εντυπωσιακότερα χαρακτηριστικά της πρώτης περιόδου της Ιρανικής Επανάστασης, μεταξύ 1978 και 1981, υπήρξε η συγκρότηση «εργατικών συμβουλίων» (shura) στους χώρους δουλειάς, στα μεγάλα εργοστάσια της Τεχεράνης και των άλλων βιομηχανικών κέντρων.
Προϊόντα της ίδιας της δυναμικής της πολύμηνης γενικής απεργίας που ανέτρεψε τον σάχη, κι όχι κάποιας θεωρητικής επεξεργασίας των (ως επί το πλείστον μαοϊκών ή γκεβαριστικών) οργανώσεων της τότε ιρανικής αριστεράς, τα συμβούλια αυτά θύμιζαν τις εργοστασιακές επιτροπές του ρωσικού 1917. Η αντιμετώπισή τους δε από το νέο καθεστώς αποτύπωσε τα όρια, το ταξικό περιεχόμενο και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς της νεοσύστατης -τότε- ισλαμικής δημοκρατίας.
Σε γενικές γραμμές μπορούμε να διακρίνουμε τρεις χρονικές περιόδους όσον αφορά τη δράση των εργατικών συμβουλίων στο Ιράν:
*Η πρώτη φάση ξεκινάει με την ανατροπή του σάχη, τον Φεβρουάριο του 1979, και τερματίζεται με το πρώτο κύμα καταστολής της αριστεράς, τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς. Είναι η εποχή των μεγάλων ελπίδων, των ριζοσπαστικών πειραματισμών και του γενικευμένου αιτήματος για εκδημοκρατισμό σε κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής.
Σε πολλά εργοστάσια, τα συμβούλια σχηματίζονται για να καλύψουν το κενό που προκλήθηκε από την εσπευσμένη φυγή των ιδιοκτητών στο εξωτερικό και την ανάγκη να συνεχιστεί η παραγωγή. Αλλού, η συγκρότησή τους επιβλήθηκε από το αίτημα για απομάκρυνση των χαφιέδων του «συνδικαλιστικού» της ασφάλειας (Σαβάκ) και διασφάλισης της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων απέναντι στο οικονομικό σαμποτάζ και την ιδιοποίηση των αποθεματικών τους από τα εναπομείναντα αφεντικά. Στην πρώτη περίπτωση, τα συμβούλια ανέλαβαν de facto τη διαχείριση, ενώ στη δεύτερη διεκδίκησαν κάποιες μορφές εργατικού ελέγχου πάνω στην παραγωγή και αποφασιστικό λόγο στις προσλήψεις ή απολύσεις. Μέλη τους εκλέγονταν κατά κανόνα είτε μεσαία τεχνικά στελέχη, είτε ειδικευμένοι εργάτες. Τόσο η έκταση των αρμοδιοτήτων των συμβουλίων όσο και ο βαθμός επιτυχίας του εγχειρήματος ποίκιλλε φυσικά από εργοστάσιο σε εργοστάσιο.
Η πρώτη μετεπαναστατική κυβέρνηση (του «μετριοπαθούς» Μεχντί Μπαζαργκάν) κράτησε στάση απόλυτα εχθρική: μετά την ανατροπή της δυναστείας των Παχλεβί, διακήρυσσαν τα στελέχη της, τα εργατικά συμβούλια δεν είχαν πια κανέναν λόγο ύπαρξης. Σε υπεράσπιση του νέου θεσμού έσπευσαν, ωστόσο, όχι μόνο οι οργανώσεις της αριστεράς (που, με εξαίρεση τους ορθόδοξους κομμουνιστές του «Τουντέχ», έβλεπαν σε αυτόν το πρόπλασμα της επερχόμενης κοινωνικής επανάστασης), αλλά ακόμη και στελέχη της ισλαμικής δεξιάς. Ο δε Χομεϊνί απέφυγε διακριτικά να πάρει οποιαδήποτε δημόσια θέση για το ζήτημα.
*Η καταστολή της αριστεράς τον Αύγουστο του 1979 και η πτώση του Μπαζαργκάν τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς σηματοδοτούν το πέρασμα στη δεύτερη φάση, με τον διορισμό διοικήσεων στις «αδέσποτες» και λοιπές κρατικοποιημένες επιχειρήσεις, τη διάλυση των εκλεγμένων συμβουλίων και την αντικατάστασή τους από «ισλαμικά συμβούλια».
Τα καινούρια αυτά σώματα αποτελούνταν από εκπροσώπους των εργαζομένων, της διοίκησης και του υπουργείου Εργασίας, σε συμβουλευτικό ρόλο. Η ανάκτηση του ελέγχου ολοκληρώθηκε με τη σύσταση «Ισλαμικών Ενώσεων», την εγκατάσταση ιεροκηρύκων στα εργοστάσια, και την επιβολή αναγκαστικής προσευχής στους εργάτες. Καθήκον τους; Ο έλεγχος της πολιτικής και συνδικαλιστικής δραστηριότητας εκεί.
*Η τρίτη τομή ήρθε το καλοκαίρι του 1981, με την αιματηρή εξολόθρευση της μαρξιστικής και ισλαμικής αριστεράς, την περικοπή των ονομαστικών μισθών, τη στρατιωτικοποίηση της βιομηχανίας και την επιβολή πλήρους κυριαρχίας της νέας διευθυντικής τάξης. Μετά τα εκλεγμένα εργατικά συμβούλια, ήρθε η σειρά (και) των «ισλαμικών» να τεθούν εκτός νόμου. «Το ισλάμ δεν αναγνωρίζει κανένα σύστημα συμβουλίων», εξήγησε με αφοπλιστική σαφήνεια ο νέος υπουργός Εργασίας, Ταβακουλί. «Η διακυβέρνηση ανήκει στον Θεό, τους προφήτες και τους ιμάμηδες». Δεδομένου δε ότι ούτε ο Αλλάχ ούτε οι προφήτες εκδήλωσαν ποτέ κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το μάνατζμεντ, εξυπακούεται πως αυτό ασκείται αποκλειστικά από τους επί γης εκπροσώπους τους. Και τον επιχειρηματικό περίγυρό τους.
Εκτύπωση σελίδαςΑποστολή με Email
Η μελέτη των καταγγελιών για νοθεία των εκλογικών αποτελεσμάτων δεν αφήνει, βέβαια, και πολλές αμφιβολίες για τη δυνατότητα (και την πιθανότητα) να πραγματοποιήθηκε όντως μια τέτοια επιχείρηση παραχάραξης της λαϊκής θέλησης από τη σκληροπυρηνική πτέρυγα του καθεστώτος που εκπροσωπεί ο Αχμαντινετζάντ: παρεμπόδιση του ελέγχου της καταμέτρησης από εκπροσώπους της αντιπολίτευσης, περίεργη ομογενοποίηση των συσχετισμών σε όλη τη χώρα (με σβήσιμο των παραδοσιακών περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων και διαφοροποιήσεων), εκτύπωση ενός μεγάλου αριθμού «αγνοούμενων» ψηφοδελτίων, μπλοκάρισμα των SMS την ημέρα των εκλογών (με αποτέλεσμα τον αποσυντονισμό των εκλογικών αντιπροσώπων της αντιπολίτευσης), υπερβολικά γρήγορη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων κ.ο.κ.
"ΙΟΣ" ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
ΠΙΑ 5/6/2009
Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η (παραδοσιακή) δυνατότητα των Ιρανών να ψηφίζουν σε όποιο τμήμα θέλουν κάθε φορά, λεπτομέρεια που «νομιμοποιεί» την υπέρβαση του αριθμού των εγγεγραμμένων από τους ψηφίσαντες σε κάποιες περιοχές, επιτρέπει όμως ταυτόχρονα και το παραγέμισμα κάθε βολικής κάλπης με τα επιπλέον επιθυμητά ψηφοδέλτια.
Πέρα απ' τη νοθεία
Από την άλλη, ωστόσο, οι συγκεκριμένες αποδείξεις για νοθεία μεγάλης έκτασης είναι ακόμη μάλλον πενιχρές: ούτε η αναντιστοιχία ανάμεσα στα γκάλοπ και τα τελικά αποτελέσματα, ούτε αυτή ανάμεσα στα αποτελέσματα των ψηφοφοριών της διασποράς κι εκείνων του εσωτερικού συνιστούν συντριπτικά αποδεικτικά στοιχεία για τη νόθευση των αποτελεσμάτων.
Οσο για την επικράτηση του Αχμαντινετζάντ σε ιστορικά προπύργια της αντιπολίτευσης, όπως το ιρανικό Ανατολικό Αζερμπαϊτζάν, μπορεί κι αυτή να εξηγηθεί με βάση είτε την ταξική πόλωση στο μικροεπίπεδο (James Petras, «The Stolen Elections Hoax») είτε την πρόσφατη ικανοποίηση από το καθεστώς κάποιων στρατηγικών αιτημάτων της αζέρικης μειονότητας, με το άνοιγμα τοπικού πανεπιστημίου στην αζέρικη γλώσσα (Robert Fisk, «The Independent» 14/6/09).
Η μαζική μεταστροφή των χωριών υπέρ του Αχμεντινετζάντ μεταξύ 2005 και 2009 θα μπορούσε, φυσικά, ν' αποτελεί προϊόν βίας και νοθείας, αφού οι μικρές κοινότητες είναι συνήθως περισσότερο ευάλωτες σε τέτοιου είδους πιέσεις, μπορεί όμως και ν' αντανακλά νεόδμητες κοινωνικές συμμαχίες - να είναι π.χ. αποτέλεσμα της πρόσφατης κοινωνικής ασφάλισης 3 εκατομμυρίων γυναικών που δουλεύουν «φασόν» στην ταπητουργία. Παραμένει, άλλωστε, άκρως αμφίβολο αν ακόμη και οι πιο ελεύθερες εκλογές θα μπορούσαν ν' ανατρέψουν εκ βάθρων τον άνισο συσχετισμό μεταξύ των δύο βασικών υποψηφίων. Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα, ο Αχμαντινετζάντ πήρε το 63 % των ψήφων, έναντι μόλις 34% του μεταρρυθμιστή υποψηφίου Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί.
Η πραγματικότητα αυτή δεν αναιρεί, ωστόσο, ούτε τη σημασία ούτε την αυθεντικότητα του μαζικού κινήματος διαμαρτυρίας που ξέσπασε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Εκατομμύρια άνθρωποι κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο, πρώτη φορά μετά την παγίωση της Ισλαμικής Επανάστασης το 1980-81, και δεκάδες χιλιάδες συγκρούστηκαν επί μέρες με τις δυνάμεις καταστολής. Το πάθος κι η αποφασιστικότητά τους απέναντι σε σφαίρες και ροπαλοφόρους, αυτό το μείγμα απόγνωσης και μεθυστικής ελευθερίας που αναδύουν τα αμοντάριστα πλάνα που μας έρχονται μέσω You Tube από τα προσωρινά «απελευθερωμένα» οικοδομικά τετράγωνα των διαδηλώσεων, δεν αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία για το γεγονός ότι μεγάλο τμήμα της ιρανικής κοινωνίας θεωρεί αφόρητη τη συνέχιση της ζωής κάτω από τη φασίζουσα, αστυνομοκρατούμενη και νεοπουριτανική εκδοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας που οικοδομείται από το 2004-2005 και εξής.
Το ένα εκατομμύριο των (επίσημων) δημόσιων «σωφρονισμών» όσων νέων και γυναικών κρίθηκαν ύποπτοι «αντιισλαμικής» συμπεριφοράς από την παρααστυνομία των Basiji, μέσα σ' ένα μόνο τετράμηνο του 2007, εξηγεί άλλωστε πολύ περισσότερα για τον «Ιούνη» της Τεχεράνης από κάθε τεχνική συζήτηση για τη φερεγγυότητα των αποτελεσμάτων. Εξ ου και η μυριόστομη κραυγή «κάτω ο δικτάτορας», που ακουγόταν στις συγκεντρώσεις του Μουσαβί πολύ πριν από το κλείσιμο της κάλπης.
Παρά την προσπάθεια μερίδας των δυτικών ΜΜΕ να εμφανιστεί η όλη σύγκρουση ως αναμέτρηση «φιλοδυτικών» και «ισλαμιστών», η εικόνα που προκύπτει τόσο από τα πλάνα των διαδηλώσεων όσο κι από τις σοβαρότερες αναλύσεις είναι αυτή της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο προγραμματικές εκδοχές (δημοκρατική και αυταρχική) της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η επιλογή του «μουσουλμανικού» πράσινου χρώματος από τους επιτελείς του Μουσαβί θα μπορούσε, βέβαια, να θεωρηθεί απλή προσαρμογή στην επιβεβλημένη θρησκευτική ορθότητα που διέπει κάθε εκλογική διαδικασία στο Ιράν (όπου οι «ανεπαρκώς ισλαμιστές» υποψήφιοι αποκλείονται προληπτικά από τις εκλογές).
Ομως, οι ισλαμικές αναφορές διατηρήθηκαν ακόμη και στις οριακές εκείνες στιγμές, όπου κάθε νομιμοφροσύνη απέναντι στην πολιτική ηγεσία έχει εκλείψει: οι επιθέσεις π.χ. ενάντια στους μισητούς Basiji (οκτώ απ' τους οποίους σκοτώθηκαν -σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό- από τους διαδηλωτές) γίνονταν με την κραυγή «ο Αλλάχ είναι μεγάλος»!
Δεν μπορούμε, ως εκ τούτου, παρά να συμφωνήσουμε με τον Σλαβόι Ζίζεκ («Ε», 27.6.09), ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια «απόπειρα ανθρώπινης χειραφέτησης που δεν χωράει στο πλαίσιο μιας διαμάχης ανάμεσα σε φιλοδυτικούς φιλελεύθερους και αντιδυτικούς φονταμενταλιστές» αλλά διεκδικεί «την αναγέννηση του λαϊκού οράματος πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η χομεϊνική επανάσταση» του 1979.
Η αρχή και το τέλος της επανάστασης
Παρά την εκ των υστέρων γελοιογράφησή της, η ίδια η ιρανική επανάσταση του 1979-1981 υπήρξε ένα από τα πιο μεγαλειώδη εγχειρήματα του είδους και μπορεί άνετα να συγκριθεί με το γαλλικό 1789 ή το ρωσικό 1917.
*Οπως η γαλλική και η ρώσικη επανάσταση υπήρξαν πάνω απ' όλα μια πελώρια κίνηση μαζών: στα τέλη του 1978, οι διαδηλώσεις ενάντια στο Σάχη ξεπερνούσαν συχνά το ένα εκατομμύριο, ενώ η υποδοχή του Χομεϊνί στην Τεχεράνη από τρία εκατομμύρια λαού (1.2.1979) έχει καταγραφεί σαν η μαζικότερη αντικαθεστωτική εκδήλωση της ανθρώπινης Ιστορίας.
Παρά το θεοκρατικό χαρακτήρα της κυρίαρχης συνιστώσας του, το επαναστατικό κίνημα υιοθέτησε κατεξοχήν νεωτερικές μορφές πάλης: διαδηλώσεις στα αστικά κέντρα και -κυρίως- μια πολύμηνη γενική απεργία (Οκτώβριος 1978 - Φεβρουάριος 1979) που αποστράγγισε τους παραγωγικούς πόρους του παλιού καθεστώτος και γονάτισε τα ισχυρά ερείσματά του.
*Η τελική κατάληψη της πολιτικής εξουσίας έγινε με μια τετραήμερη ένοπλη εξέγερση (10-13.2.1979), που είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο την καταστροφή των πραιτοριανών της μοναρχίας, αλλά και το πέρασμα ενός τμήματος των κρατικών οπλοστασίων στα χέρια των επαναστατημένων μαζών.
Ενοπλες οργανώσεις όπως οι Γκεβαρικοί «Φενταγίν του Λαού» ή οι αριστεροί ισλαμιστές «Μοτζαχεντίν του Λαού» μετέτρεψαν σε γραφεία τους τα μέχρι τότε κτίρια της Ασφάλειας και του Βασιλικού Ιδρύματος, αντίστοιχα, ενώ οι πανεπιστημιακοί χώροι μεταβλήθηκαν σε κέντρα ζύμωσης και προπαγάνδας επαναστατικών ιδεών.
*Η κινητοποίηση συνεχίστηκε τα αμέσως επόμενα χρόνια, με αφορμή είτε την κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας (4.11.1979), την πολύμηνη ομηρία του προσωπικού της και τη δημοσιοποίηση των αρχείων της, είτε την αντιπαράθεση διαφορετικών πολιτικοϊδεολογικών, εθνικών και κοινωνικών προγραμματικών στρατηγικών.
Οπως το 1789 και το 1917, η ανατροπή του παλιού καθεστώτος υπήρξε κι εδώ αποτέλεσμα της συνδυασμένης δράσης ενός συνασπισμού πολιτικών και κοινωνικών υποκειμένων με αρκετά διαφορετικές ιδεολογικές αναφορές, διεκδικήσεις και χαρακτηριστικά: φιλελεύθεροι δημοκράτες, ορθόδοξοι κομμουνιστές, επαναστάτες μαρξιστές κάθε απόχρωσης και ισλαμιστές κάθε λογής - μετριοπαθείς συντηρητικοί, σοσιαλίζοντες ριζοσπάστες κι ακροδεξιοί φονταμενταλιστές, με όλους τους ενδιάμεσους συνδυασμούς.
Η μάχη των τάσεων
*Μετά την ανατροπή της μοναρχίας, κινήματα κι οργανώσεις αναμετρήθηκαν δυναμικά επί δυόμισι χρόνια για τα χαρακτηριστικά που θα έπαιρνε η υπό οικοδόμηση μετεπαναστατική κοινωνία, για ζητήματα που κυμαίνονταν από την έκταση της κρατικοποίησης βασικών κλάδων της παραγωγής και της αναδιανομής της γης μέχρι τις ακριβείς συνταγματικές ισορροπίες μεταξύ κληρικαλισμού και λαϊκής κυριαρχίας ή το βαθμό αυτοδιοίκησης των εθνικών μειονοτήτων.
*Ηγεμονική δύναμη αναδείχθηκε τελικά η συμμαχία του σιίτικου κλήρου με τη μικρομεσαία αστική τάξη (το «παζάρι»), που αποτελούσε όχι μόνο φορέα των παραδοσιακών αξιών (ενάντια στο «διεφθαρμένο δυτικό τρόπο ζωής» και τον «άθεο μαρξισμό») αλλά και το βασικό χρηματοδότη τόσο του κλήρου όσο και της αντιμοναρχικής κινητοποίησης του 1978-79.
Ο λόγος γι' αυτή την πρωτόγνωρη -για τα δεδομένα της εποχής- εξέλιξη ήταν πολύ απλός: κάτω από τη δρακόντεια καταστολή κάθε αντιπολιτευόμενης φωνής από την πανταχού παρούσα μυστική αστυνομία του Σάχη, ο μόνος χώρος στον οποίο μπορούσε να γίνει μια στοιχειώδης ζύμωση και οργάνωση των δυνάμεων της πολιτικής και κοινωνικής αντιπολίτευσης ήταν το «άσυλο» των τζαμιών.
*Μετά την ανατροπή της μοναρχίας, η ηγεμονία αυτή αποκρυσταλλώθηκε θεσμικά με την υπερψήφιση ενός Συντάγματος που έθετε όλη την πολιτική και κοινωνική ζωή κάτω από την επιτήρηση και το δικαίωμα αρνησικυρίας του ανώτερου κλήρου. Στις εκλογές του 1980, απαγορεύθηκε έτσι ακόμη και η υποψηφιότητα του ηγέτη των Μοτζαχεντίν, Μασούντ Ρατζαβί, που -αν και ισλαμιστής- δεν θεωρήθηκε επαρκώς θεοσεβούμενος!
*Η τελική έκβαση της αναμέτρησης κρίθηκε κι εδώ όχι μόνο από τους εσωτερικούς ταξικούς συσχετισμούς, αλλά κι από την ανάγκη αποτελεσματικής αντίστασης στην ξένη επέμβαση που επιχείρησε να πνίξει την επανάσταση στο λίκνο της - αρχικά με τη μορφή οικονομικών και στρατιωτικών πιέσεων των ΗΠΑ, στη συνέχεια με την εισβολή του Ιράκ (12.9.1980) και τον συνακόλουθο οκταετή πόλεμο με τις στρατιές του Σαντάμ που υποστηριζόταν ανοιχτά από όλες τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής (ΗΠΑ, Δυτ. Ευρώπη, ΕΣΣΔ, Κίνα).
Φιλελεύθεροι και μετριοπαθείς ισλαμιστές βρέθηκαν εκτεθειμένοι από τη δημοσιοποίηση των αρχείων της κατειλημμένης αμερικανικής πρεσβείας και την αποκάλυψη είτε διαμεσολαβητικών επαφών τους πριν από τη νίκη της επανάστασης είτε ακόμη και μόνο της (έστω και άκαρπης) απόπειρας της CIA να τους προσεγγίσει.
*Ο πόλεμος, πάλι, οδήγησε στη στρατιωτικοποίηση των ερεισμάτων του καθεστώτος, ανατρέποντας κάθε ισορροπία με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης: η «Φρουρά της Επανάστασης» (Πασνταράν), η οποία συγκροτήθηκε το Μάιο του 1979 ως ένοπλο σώμα λίγων χιλιάδων ισλαμιστών, μετατράπηκε το 1980-82 σε παράλληλο στράτευμα με 200.000 μόνιμους κι 1.000.000 εφέδρους, όσους ακριβώς και ο τακτικός στρατός. Κυρίως, όμως, προσέφερε στην αυταρχική επιβολή του κλήρου μια πρόσθετη, «εθνική» νομιμοποίηση: στο εξής, η καταστολή των αντιφρονούντων γινόταν στο όνομα της προστασίας όχι μόνο της επανάστασης αλλά και της πατρίδας.
*Οπως στη Γαλλία και την ΕΣΣΔ, η επανάσταση καταβρόχθισε, τέλος, κι εδώ τα περισσότερα παιδιά της, μέσα από μια αιματηρή διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης και ταυτόχρονης εκκαθάρισης όσων ριζοσπαστικών στοιχείων έρχονταν -έστω και μακροπρόθεσμα- σε αντίθεση με το θεοκρατικό καθεστώς.
Ο κύκλος του αίματος
Τον Αύγουστο του 1979, η καταστολή του κουρδικού εθνικού κινήματος συνδυάστηκε με ένα πρώτο κύμα απαγόρευσης προοδευτικών εφημερίδων και καταστροφής των γραφείων των αριστερών οργανώσεων από ισλαμικές ομάδες. Ακολούθησε τον Απρίλιο του 1980 η κήρυξη μιας ισλαμικής «πολιτιστικής επανάστασης», με πολύνεκρη εισβολή των ίδιων παρακρατικών ομάδων στο πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, τριετές κλείσιμο κι εκκαθάριση όλων των σχολών από τους «ανεπαρκώς θρησκευόμενους» φοιτητές κι εκπαιδευτικούς.
*Ο τρίτος κι αιματηρότερος γύρος σημειώθηκε τον Ιούνιο του 1981, με την καθαίρεση από το ιερατείο του μετριοπαθούς προέδρου Αμπολχασάν Μπανί Σαντρ (που είχε εκλεγεί ενάμιση χρόνο νωρίτερα με ένα συντριπτικό 75 % των ψήφων) και το ξέσπασμα ενός εμφυλίου ανάμεσα στο καθεστώς και τις οργανώσεις της μαρξιστικής και ισλαμικής αριστεράς (Φενταγίν, Παϊκάρ και -κυρίως- Μοτζαχεντίν).
Μέσα σε λίγους μήνες, το αντάρτικο των Μοτζαχεντίν θα αποκεφαλίσει εν μέρει το καθεστώς, εξοντώνοντας με βομβιστικές επιθέσεις μια σειρά από επιφανή στελέχη και κάπου 2.000 μέλη του επίσημου Κόμματος Ισλαμικής Δημοκρατίας και των μηχανισμών ασφαλείας, για να πνιγεί τελικά σ' ένα λουτρό αίματος με 12.500 τουλάχιστον εκτελέσεις, δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις και μεσαιωνικά βασανιστήρια.
*Το κλείσιμο του κύκλου ήρθε την άνοιξη του 1983, με την αναπάντεχη εξάρθρωση του ορθόδοξου φιλοσοβιετικού Κ.Κ. (Τουντέχ), που ώς τότε είχε στηρίξει τυφλά το καθεστώς στο όνομα του αντιιμπεριαλισμού, φτάνοντας στο σημείο να υποκαταστήσει τα τσιτάτα των Μαρξ, Ενγκελς και Λένιν μ' εκείνα του αγιατολάχ Χομεϊνί. Με έκδηλα στο πρόσωπό του τα σημάδια των βασανιστηρίων, ο γενικός γραμματέας του κόμματος, Νουρεντίν Κιανουρί, «ομολόγησε» από τηλεοράσεως -πριν εκτελεστεί- τον «κατασκοπευτικό ρόλο» του στην υπηρεσία της Μόσχας.
*Το υστερόγραφο αυτής της εξολόθρευσης γράφτηκε στα τέλη του 1988, μετά το τέλος του ιρανοϊρακινού πολέμου, με θύματα ξανά τους Μοτζαχεντίν που στο μεταξύ είχαν διαπράξει το θανάσιμο λάθος να συμμαχήσουν με τον «εχθρό του εχθρού» τους - τον Σαντάμ Χουσέιν. Περίπου 2.000 πολιτικοί κρατούμενοι οδηγήθηκαν στο ικρίωμα, ενώ τα εναπομείναντα τμήματα του «προδοτικού» αντάρτικου εξολοθρεύτηκαν.
Η ανάδειξη των ισλαμιστών σε απόλυτους κυρίαρχους του πολιτικού χάρτη της χώρας μετά το 1981-82 δεν σήμανε, ωστόσο, και το τέλος των δημόσιων αντιπαραθέσεων για τις στρατηγικές επιλογές του καθεστώτος, τόσο στο χώρο της οικονομίας όσο και σε αυτόν των ελευθεριών (ακριβέστερα: της έκτασης της στέρησής τους).
*Σε όλη τη δεκαετία του '80, λ.χ., δύο ηγετικά στελέχη θα διασταυρώσουν ακόμη και δημόσια τα ξίφη τους για το ζήτημα της οικονομικής στρατηγικής: ο «κρατικιστής» πρωθυπουργός Μιρ Μουσαβί, ως υπέρμαχος της ανάπτυξης του δημόσιου τομέα και της αναδιανομής του εισοδήματος προς όφελος των λαϊκών τάξεων, και ο «συντηρητικός» πρόεδρος Αλί Χαμενεΐ, ως προασπιστής της ελευθερίας των ιδιωτικών κεφαλαίων. Πρόκειται για το ίδιο ακριβώς ντουέτο που, από τις θέσεις του υποψήφιου προέδρου και του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη αντίστοιχα, ηγήθηκε και της φετινής αναμέτρησης στους δρόμους της Τεχεράνης.
*Χάρη στις τότε προτεραιότητες του «πολεμικού ισλαμισμού», οι επιλογές του Μουσαβί επικράτησαν τότε προσωρινά, για να αναιρεθούν μέσα στη δεκαετία του '90 από την «πραγματιστική» υπόκλιση των προέδρων Ραφσαντζανί και Χαταμί στις επιταγές της αγοράς. Ωσπου, το 2005, ο Χαμενεΐ «επανερμήνευσε» το Σύνταγμα του 1979 στη βάση του Ισλάμ, έτσι ώστε να επιτραπεί η ιδιωτικοποίηση του 80% των δημόσιων επιχειρήσεων παρά τη ρητή συνταγματική απαγόρευση.
Κεντρική αντίφαση του όλου συστήματος, επί τρεις συνεχόμενες δεκαετίες, αποτελεί ο συνδυασμός μιας στοιχειώδους (αλλά υπαρκτής, σε σύγκριση ιδίως με τα τριγύρω απολυταρχικά καθεστώτα) πολιτικής ζωής, με πραγματικές εκλογές των οργάνων της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, και του θεσμοποιημένου ασφυκτικού ελέγχου αυτών των διαδικασιών από το σιιτικό ιερατείο, που σε κρίσιμες καμπές αναδεικνύεται σε καθοριστικό ρυθμιστή των πολιτικών συσχετισμών.
*Η νίκη των σκληροπυρηνικών ισλαμιστών στις βουλευτικές εκλογές του 2004 οφειλόταν, έτσι, όχι σε κάποια αλλαγή μέσα στην κοινωνία, αλλά στον προληπτικό αποκλεισμό 1.000 περίπου «μεταρρυθμιστών» υποψηφίων από τους (συνταγματικά αρμόδιους γι' αυτό το φιλτράρισμα) ανώτερους κληρικούς του «Συμβουλίου των Φρουρών».
Εξίσου καθοριστική αντίφαση, σ' ένα άλλο επίπεδο, συνιστά η συνάρθρωση μιας επίσημης ιδεολογίας που ευαγγελίζεται την επιστροφή στον 7ο αιώνα με την ταυτόχρονη δρομολόγηση μιας διαδικασίας εκσυγχρονισμού, που υπονομεύει μακροπρόθεσμα την πρώτη: Μεταξύ 1988 και 2000, π.χ., ο αριθμός των φοιτητών και φοιτητριών επταπλασιάστηκε από 200.000 σε 1.400.000, με αποτέλεσμα τη σταδιακή, αλλά σταθερή υπονόμευση της αυθεντίας του ιερατείου στα μάτια της νέας γενιάς.
*Η άνοδος στην προεδρία του «λαϊκιστή» Αχμαντινετζάντ, το 2005, σημαδεύει τη συμμαχία των πιο αδηφάγων στρωμάτων της νέας ηγετικής τάξης με μια μερίδα των λαϊκών στρωμάτων.
Η αντίφαση που διαρκεί
Μια οικονομική πολιτική ξεπουλήματος των δημόσιων επιχειρήσεων στον ιδιωτικό τομέα και ταυτόχρονης επέκτασης του κράτους προνοίας χάρη στα αυξημένα έσοδα από το πετρέλαιο, αντιφατική κι εύθραυστη, επενδύεται ιδεολογικά με ένα τρομολάγνο επικοινωνιακό μπαράζ για την «κατάρρευση της δημόσιας τάξης», την «ηθική κατρακύλα της νεολαίας των πόλεων» και την ανάγκη επιστροφής στην άτεγκτη «επαναστατική ηθική» του 1979.
Είναι αυτό το τελευταίο εγχείρημα, η εξαπόλυση μιας γενικευμένης «επιχείρησης αρετής» με την ανάθεση εκτεταμένων εξωθεσμικών αστυνομικών και -κυρίως- «σωφρονιστικών» καθηκόντων στο παραστυνομικό σώμα των Basiji, που οδήγησε στην πρωτοφανή πολιτική πόλωση των φετινών εκλογών. Εκλογών οι οποίες, ανεξάρτητα από τη φερεγγυότητα των επίσημων αποτελεσμάτων τους, κατέγραψαν κυρίως την ύπαρξη -και τη μέχρις εσχάτων αναμέτρηση- δύο διαφορετικών κοινωνιών που αντλούν τις αναφορές και τις εμπνεύσεις τους απ' την ίδια «στιγμή» της πρόσφατης Ιστορίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Behrang
«Ιράν. Ο αδύνατος κρίκος» (Αθήνα 1979, εκδ. «Σίσυφος»).
Η σοβαρότερη δουλειά που υπάρχει στα ελληνικά για την ιρανική επανάσταση του 1979 και τους πρώτους μετεπαναστατικούς μήνες, συνταγμένη από ομάδα ιρανών πολιτικών προσφύγων και γάλλων συμπαραστατών τους. Εργο έντονα σημαδεμένο, πάντως, από τη διάχυτη αισιοδοξία των ημερών και την υπερεκτίμηση των «αντικειμενικά προοδευτικών» χαρακτηριστικών του σιιτικού κλήρου.
Αγιατολλάχ Χομεϊνί
«Το πιστεύω μου» (Αθήνα 1979, εκδ. «Κάκτος»).
Γελοιογραφική αναπαραγωγή τσιτάτων (;) του ιρανού ηγέτη «από τον διεθνή Τύπο», χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις αλλά με οφθαλμοφανή ρατσιστική χροιά.
Fred Halliday
«Iran. Dictatorship and Development» (Λονδίνο 1979, εκδ. «Penguin»).
Εξαιρετική ανατομία του προεπαναστατικού Ιράν από τον γνωστό βρετανό διεθνολόγο. Περιλαμβάνει συνοπτική σκιαγράφηση των κατακτήσεων, ισορροπιών και διλημμάτων της πρώτης μετεπαναστατικής περιόδου.
Saul Bakhash
«The reign of the Ayatollahs» (Λονδίνο 1985, εκδ. «Unwin»).
Συνεκτική καταγραφή της σταδιακής οικοδόμησης του καθεστώτος της ισλαμικής δημοκρατίας, από έναν πανεπιστημιακό που δεν κρύβει την προτίμησή του για τους μετριοπαθείς κυβερνήτες της πρώτης περιόδου.
Assef Bayat
«Workers' control after the revolution» (MERIP Reports, 113 [3-4.1983], σ.19-23).
Το ιστορικό των εργατικών συμβουλίων του 1978-1981, μέσα από το παράδειγμα συγκεκριμένων εργοστασίων της Τεχεράνης.
Middle East Report
Η σύγχρονη μετεξέλιξη της αριστερής επιθεώρησης MERIP Reports παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις καλύτερες πηγές πληροφόρησης για τα τεκταινόμενα στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή γενικότερα. Τμήμα της πιο πρόσφατης αρθρογραφίας είναι προσβάσιμο ηλεκτρονικά στον δικτυακό τόπο του ερευνητικού κέντρου (http://www.merip.org/).
Σοβιέτ στον Οίκο του Ισλάμ
Ενα από τα εντυπωσιακότερα χαρακτηριστικά της πρώτης περιόδου της Ιρανικής Επανάστασης, μεταξύ 1978 και 1981, υπήρξε η συγκρότηση «εργατικών συμβουλίων» (shura) στους χώρους δουλειάς, στα μεγάλα εργοστάσια της Τεχεράνης και των άλλων βιομηχανικών κέντρων.
Προϊόντα της ίδιας της δυναμικής της πολύμηνης γενικής απεργίας που ανέτρεψε τον σάχη, κι όχι κάποιας θεωρητικής επεξεργασίας των (ως επί το πλείστον μαοϊκών ή γκεβαριστικών) οργανώσεων της τότε ιρανικής αριστεράς, τα συμβούλια αυτά θύμιζαν τις εργοστασιακές επιτροπές του ρωσικού 1917. Η αντιμετώπισή τους δε από το νέο καθεστώς αποτύπωσε τα όρια, το ταξικό περιεχόμενο και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς της νεοσύστατης -τότε- ισλαμικής δημοκρατίας.
Σε γενικές γραμμές μπορούμε να διακρίνουμε τρεις χρονικές περιόδους όσον αφορά τη δράση των εργατικών συμβουλίων στο Ιράν:
*Η πρώτη φάση ξεκινάει με την ανατροπή του σάχη, τον Φεβρουάριο του 1979, και τερματίζεται με το πρώτο κύμα καταστολής της αριστεράς, τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς. Είναι η εποχή των μεγάλων ελπίδων, των ριζοσπαστικών πειραματισμών και του γενικευμένου αιτήματος για εκδημοκρατισμό σε κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής.
Σε πολλά εργοστάσια, τα συμβούλια σχηματίζονται για να καλύψουν το κενό που προκλήθηκε από την εσπευσμένη φυγή των ιδιοκτητών στο εξωτερικό και την ανάγκη να συνεχιστεί η παραγωγή. Αλλού, η συγκρότησή τους επιβλήθηκε από το αίτημα για απομάκρυνση των χαφιέδων του «συνδικαλιστικού» της ασφάλειας (Σαβάκ) και διασφάλισης της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων απέναντι στο οικονομικό σαμποτάζ και την ιδιοποίηση των αποθεματικών τους από τα εναπομείναντα αφεντικά. Στην πρώτη περίπτωση, τα συμβούλια ανέλαβαν de facto τη διαχείριση, ενώ στη δεύτερη διεκδίκησαν κάποιες μορφές εργατικού ελέγχου πάνω στην παραγωγή και αποφασιστικό λόγο στις προσλήψεις ή απολύσεις. Μέλη τους εκλέγονταν κατά κανόνα είτε μεσαία τεχνικά στελέχη, είτε ειδικευμένοι εργάτες. Τόσο η έκταση των αρμοδιοτήτων των συμβουλίων όσο και ο βαθμός επιτυχίας του εγχειρήματος ποίκιλλε φυσικά από εργοστάσιο σε εργοστάσιο.
Η πρώτη μετεπαναστατική κυβέρνηση (του «μετριοπαθούς» Μεχντί Μπαζαργκάν) κράτησε στάση απόλυτα εχθρική: μετά την ανατροπή της δυναστείας των Παχλεβί, διακήρυσσαν τα στελέχη της, τα εργατικά συμβούλια δεν είχαν πια κανέναν λόγο ύπαρξης. Σε υπεράσπιση του νέου θεσμού έσπευσαν, ωστόσο, όχι μόνο οι οργανώσεις της αριστεράς (που, με εξαίρεση τους ορθόδοξους κομμουνιστές του «Τουντέχ», έβλεπαν σε αυτόν το πρόπλασμα της επερχόμενης κοινωνικής επανάστασης), αλλά ακόμη και στελέχη της ισλαμικής δεξιάς. Ο δε Χομεϊνί απέφυγε διακριτικά να πάρει οποιαδήποτε δημόσια θέση για το ζήτημα.
*Η καταστολή της αριστεράς τον Αύγουστο του 1979 και η πτώση του Μπαζαργκάν τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς σηματοδοτούν το πέρασμα στη δεύτερη φάση, με τον διορισμό διοικήσεων στις «αδέσποτες» και λοιπές κρατικοποιημένες επιχειρήσεις, τη διάλυση των εκλεγμένων συμβουλίων και την αντικατάστασή τους από «ισλαμικά συμβούλια».
Τα καινούρια αυτά σώματα αποτελούνταν από εκπροσώπους των εργαζομένων, της διοίκησης και του υπουργείου Εργασίας, σε συμβουλευτικό ρόλο. Η ανάκτηση του ελέγχου ολοκληρώθηκε με τη σύσταση «Ισλαμικών Ενώσεων», την εγκατάσταση ιεροκηρύκων στα εργοστάσια, και την επιβολή αναγκαστικής προσευχής στους εργάτες. Καθήκον τους; Ο έλεγχος της πολιτικής και συνδικαλιστικής δραστηριότητας εκεί.
*Η τρίτη τομή ήρθε το καλοκαίρι του 1981, με την αιματηρή εξολόθρευση της μαρξιστικής και ισλαμικής αριστεράς, την περικοπή των ονομαστικών μισθών, τη στρατιωτικοποίηση της βιομηχανίας και την επιβολή πλήρους κυριαρχίας της νέας διευθυντικής τάξης. Μετά τα εκλεγμένα εργατικά συμβούλια, ήρθε η σειρά (και) των «ισλαμικών» να τεθούν εκτός νόμου. «Το ισλάμ δεν αναγνωρίζει κανένα σύστημα συμβουλίων», εξήγησε με αφοπλιστική σαφήνεια ο νέος υπουργός Εργασίας, Ταβακουλί. «Η διακυβέρνηση ανήκει στον Θεό, τους προφήτες και τους ιμάμηδες». Δεδομένου δε ότι ούτε ο Αλλάχ ούτε οι προφήτες εκδήλωσαν ποτέ κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το μάνατζμεντ, εξυπακούεται πως αυτό ασκείται αποκλειστικά από τους επί γης εκπροσώπους τους. Και τον επιχειρηματικό περίγυρό τους.
Εκτύπωση σελίδαςΑποστολή με Email
Πώς γεννιέται η ξενοφοβία
Από τον ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ
Ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία αισθανόμαστε συχνά ότι απειλούμαστε. Η παγκοσμιοποίηση, οι φυσικές καταστροφές, η οικονομική κρίση, οι δυσκολίες της καθημερινής ζωής μάς δημιουργούν την αίσθηση ότι δεν τα καταφέρνουμε πλέον να αντιμετώπισουμε απειλές που είναι συχνά απρόβλεπτες. Αισθανόμαστε ανυπεράσπιστοι και ανίκανοι να δράσουμε, και συνεπώς φοβόμαστε. Είναι ένας ακαθόριστος φόβος τον οποίο μεταφέρουμε κυρίως στους ξένους».
Ο Αλέν Τουρέν μιλάει στον Φάμπιο Γκαμπάρο, ανταποκριτή της ιταλικής «La Repubblica» στο Παρίσι.
Ο γάλλος κοινωνιολόγος εξηγεί το φαινόμενο της ξενοφοβίας ως αντίδραση που αποκαλύπτει τις αντιφάσεις μιας όλο και πιο κατακερματισμένης και ανασφαλούς κοινωνίας: «Μέσα από την ξενοφοβία εκδηλώνεται ο φόβος για όποιον είναι διαφορετικός από μας όχι μόνο στη φυσική του μορφή, αλλά και στην κουλτούρα, τη θρησκεία ή τους τρόπους ζωής.
»Τα χαρακτηριστικά του άλλου, ωστόσο, είναι μόνον ένα πρόσχημα, για να μπορούμε να προβάλλουμε πάνω του τις δικές μας αγωνίες. Απορρίπτοντας τον άλλον για το ένα ή το ένα άλλο χαρακτηριστικό του, η ξενοφοβία θέτει σε κίνηση μια δυναμική η οποία φτάνει ακόμα και να αρνείται την ανθρωπιά του άλλου, χαρακτηρίζοντάς τον μη ανθρώπινο, επειδή είναι διαφορετικός από μας. Η απανθρωποποίηση του άλλου είναι μια από τις χειρότερες συνέπειες της ξενοφοβίας. Για τον ξενόφοβο γίνεται αδύνατο να ζήσει μαζί με τους άλλους, απέναντι στους οποίους λειτουργεί ένα αληθινό ταμπού. Οι άλλοι γίνονται αντιληπτοί ως ακάθαρτοι. Η παρουσία τους απειλεί την καθαρότητα μιας εξιδανικευμένης κοινότητας, η οποία επομένως πρέπει και να προστατευτεί.
»Με αυτόν τον τρόπο γεννιέται ο απόλυτος ξένος, που γίνεται παγκόσμια απειλή απέναντι στην οποία πρέπει να αμυνθούμε. Ωθούμενος ώς τις ακραίες συνέπειές του, ένας τέτοιος συλλογισμός παράγει τον ρατσισμό, δηλαδή την πιο ακραία μορφή της ξενοφοβίας. Φυσικά, όποιος είναι ξενόφοβος κινείται πάντοτε σε ένα γενικό επίπεδο, στιγματίζοντας μιαν ολόκληρη κοινότητα, έστω και αν σε προσωπικό επίπεδο θα έχει έναν άραβα, σενεγαλέζο ή ρουμάνο φίλο, για να τον επιδεικνύει απορρίποντας κάθε κατηγορία για ξενοφοβία εναντίον του ιδίου.
»Η αύξηση της ξενοφοβίας είναι μια ανησυχητική ένδειξη για την κοινωνία μας. Βέβαια, αν εξετάσουμε το ζήτημα σε μιαν ιστορική προοπτική, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η ιστορία του κόσμου κυριαρχήθηκε συχνά από την απόρριψη των άλλων, των "βαρβάρων", των διαφορετικών.
»Στο παρελθόν υπήρξαν πολύ χειρότερες καταστάσεις από τις σημερινές, όπως, για παράδειγμα, εκείνες που γεννήθηκαν από τη μεταχείριση των δούλων και από την αποικιοκρατία. Σήμερα ωστόσο, έπειτα από μια μακρά περίοδο κατά την οποία η ξενοφοβία φαινόταν βαθμιαία να υποχωρεί, μου φαίνεται ότι επιστρέφει και μας γυρίζει πίσω στη βαρβαρότητα.
»Για να κατανοήσουμε τις αιτίες αυτής της εξέλιξης, πρέπει να πάρουμε υπόψη μας ότι ζούμε σε μια κοινωνία πιο ανοιχτή και πιο κινητική, στην οποία οι επαφές ανάμεσα σε διαφορετικούς πληθυσμούς είναι πιο εύκολες και αυξάνονται διαρκώς. Είναι μια κατάσταση που παράγει αντιφατικές συνέπειες. Πλάι στο άνοιγμα και στη διαθεσιμότητα εκδηλώνεται και η επίταση της ανησυχίας, που τροφοδοτεί την απόρριψη των άλλων. Οταν όμως αντιμετωπίζεται εχθρικά και απορρίπτεται μια ολόκληρη κοινότητα, καταλήγει να αναδιπλώνεται στον εαυτό της και να βυθίζεται στη μνησικακία. Η πτώση στον κοινοτισμό και η ξενοφοβία διαπλέκονται στενά.
»Η ξενοφοβία, βέβαια, γεννιέται και από μια κρίση ταυτότητας, αλλά δεν ενισχύουμε την ταυτότητά μας καταπολεμώντας όποιον είναι διαφορετικός. Αντίθετα, η επίγνωση της ταυτότητάς μας μεγαλώνει μέσα από το διάλογο με τον άλλον που διαφέρει από μας. Σε κάθε περίπτωση, είναι αλήθεια ότι η ξενοφοβία γεννιέται όταν μια ταυτότητα αισθάνεται ότι κινδυνεύει από απειλές που δεν είναι άμεσα αναγνωρίσιμες. Η παγκοσμιοποίηση, εκτός του ότι θέτει υπό αμφισβήτηση την ταυτότητά μας, απειλεί και την ικανότητά μας για δράση. Ολο και πιο συχνά αισθανόμαστε ανήμποροι και ανίσχυροι. Σε ορισμένες καταστάσεις, όπως έχει υπογραμμίσει ο κοινωνιολόγος Αλέν Ερενμπέργκ, βρισκόμαστε μπροστά σε μια αληθινή κατάρρευση του εγώ. Τότε γίνεται εύκολο να φορτώσουμε την ευθύνη γι' αυτή την κατάσταση σε κάποιον άλλον, ο οποίος είναι αναγνωρίσιμος από το ένα ή το άλλο ειδικό του γνώρισμα. Η αόριστη και ασύλληπτη απειλή μπορεί έτσι να εντοπιστεί και επομένως μπορεί να αποκρουστεί πιο εύκολα. Είναι η δυναμική του αποδιοπομπαίου τράγου.
»Σήμερα η αριστερά κατηγορείται συχνά ότι είναι υπερβολικά ενδοτική απέναντι στους μετανάστες. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι αυτό είναι αληθινό. Απλώς προσπαθεί να αντισταθεί σε έναν κυρίαρχο λόγο, ο οποίος χρησιμοποιεί το θέμα της ασφάλειας για να δικαιολογήσει μια ξενόφοβη λογική.
»Φυσικά, η ασφάλεια είναι δικαίωμα όλων, το οποίο πρέπει να είναι εγγυημένο, ιδίως στο πιο αδύναμο τμήμα του πληθυσμού. Δεν πρέπει, ωστόσο, να πέφτουμε στη δημαγωγία, καθιστώντας υπεύθυνες για τις δυσκολίες μας ολόκληρες ομάδες ανθρώπων. Σήμερα όλες οι στατιστικές μάς λένε ότι η εγκληματικότητα είναι έργο κυρίως νέων μη μεταναστών. Η εγκληματική απειλή, επομένως, έρχεται από το εσωτερικό της χώρας και όχι από το εξωτερικό. Δεν είναι οι μετανάστες, που ζουν μέσα στην ανασφάλεια, εκείνοι που απειλούν την ασφάλειά μας. Χρειάζεται να συνεχίζουμε να το επαναλαμβάνουμε και να προσπαθούμε να επεξαργαζόμαστε πολιτικές ικανές να συνδυάζουν φιλοξενία των άλλων και δικαίωμα στην ασφάλεια».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 5/6/2009
Ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία αισθανόμαστε συχνά ότι απειλούμαστε. Η παγκοσμιοποίηση, οι φυσικές καταστροφές, η οικονομική κρίση, οι δυσκολίες της καθημερινής ζωής μάς δημιουργούν την αίσθηση ότι δεν τα καταφέρνουμε πλέον να αντιμετώπισουμε απειλές που είναι συχνά απρόβλεπτες. Αισθανόμαστε ανυπεράσπιστοι και ανίκανοι να δράσουμε, και συνεπώς φοβόμαστε. Είναι ένας ακαθόριστος φόβος τον οποίο μεταφέρουμε κυρίως στους ξένους».
Ο Αλέν Τουρέν μιλάει στον Φάμπιο Γκαμπάρο, ανταποκριτή της ιταλικής «La Repubblica» στο Παρίσι.
Ο γάλλος κοινωνιολόγος εξηγεί το φαινόμενο της ξενοφοβίας ως αντίδραση που αποκαλύπτει τις αντιφάσεις μιας όλο και πιο κατακερματισμένης και ανασφαλούς κοινωνίας: «Μέσα από την ξενοφοβία εκδηλώνεται ο φόβος για όποιον είναι διαφορετικός από μας όχι μόνο στη φυσική του μορφή, αλλά και στην κουλτούρα, τη θρησκεία ή τους τρόπους ζωής.
»Τα χαρακτηριστικά του άλλου, ωστόσο, είναι μόνον ένα πρόσχημα, για να μπορούμε να προβάλλουμε πάνω του τις δικές μας αγωνίες. Απορρίπτοντας τον άλλον για το ένα ή το ένα άλλο χαρακτηριστικό του, η ξενοφοβία θέτει σε κίνηση μια δυναμική η οποία φτάνει ακόμα και να αρνείται την ανθρωπιά του άλλου, χαρακτηρίζοντάς τον μη ανθρώπινο, επειδή είναι διαφορετικός από μας. Η απανθρωποποίηση του άλλου είναι μια από τις χειρότερες συνέπειες της ξενοφοβίας. Για τον ξενόφοβο γίνεται αδύνατο να ζήσει μαζί με τους άλλους, απέναντι στους οποίους λειτουργεί ένα αληθινό ταμπού. Οι άλλοι γίνονται αντιληπτοί ως ακάθαρτοι. Η παρουσία τους απειλεί την καθαρότητα μιας εξιδανικευμένης κοινότητας, η οποία επομένως πρέπει και να προστατευτεί.
»Με αυτόν τον τρόπο γεννιέται ο απόλυτος ξένος, που γίνεται παγκόσμια απειλή απέναντι στην οποία πρέπει να αμυνθούμε. Ωθούμενος ώς τις ακραίες συνέπειές του, ένας τέτοιος συλλογισμός παράγει τον ρατσισμό, δηλαδή την πιο ακραία μορφή της ξενοφοβίας. Φυσικά, όποιος είναι ξενόφοβος κινείται πάντοτε σε ένα γενικό επίπεδο, στιγματίζοντας μιαν ολόκληρη κοινότητα, έστω και αν σε προσωπικό επίπεδο θα έχει έναν άραβα, σενεγαλέζο ή ρουμάνο φίλο, για να τον επιδεικνύει απορρίποντας κάθε κατηγορία για ξενοφοβία εναντίον του ιδίου.
»Η αύξηση της ξενοφοβίας είναι μια ανησυχητική ένδειξη για την κοινωνία μας. Βέβαια, αν εξετάσουμε το ζήτημα σε μιαν ιστορική προοπτική, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η ιστορία του κόσμου κυριαρχήθηκε συχνά από την απόρριψη των άλλων, των "βαρβάρων", των διαφορετικών.
»Στο παρελθόν υπήρξαν πολύ χειρότερες καταστάσεις από τις σημερινές, όπως, για παράδειγμα, εκείνες που γεννήθηκαν από τη μεταχείριση των δούλων και από την αποικιοκρατία. Σήμερα ωστόσο, έπειτα από μια μακρά περίοδο κατά την οποία η ξενοφοβία φαινόταν βαθμιαία να υποχωρεί, μου φαίνεται ότι επιστρέφει και μας γυρίζει πίσω στη βαρβαρότητα.
»Για να κατανοήσουμε τις αιτίες αυτής της εξέλιξης, πρέπει να πάρουμε υπόψη μας ότι ζούμε σε μια κοινωνία πιο ανοιχτή και πιο κινητική, στην οποία οι επαφές ανάμεσα σε διαφορετικούς πληθυσμούς είναι πιο εύκολες και αυξάνονται διαρκώς. Είναι μια κατάσταση που παράγει αντιφατικές συνέπειες. Πλάι στο άνοιγμα και στη διαθεσιμότητα εκδηλώνεται και η επίταση της ανησυχίας, που τροφοδοτεί την απόρριψη των άλλων. Οταν όμως αντιμετωπίζεται εχθρικά και απορρίπτεται μια ολόκληρη κοινότητα, καταλήγει να αναδιπλώνεται στον εαυτό της και να βυθίζεται στη μνησικακία. Η πτώση στον κοινοτισμό και η ξενοφοβία διαπλέκονται στενά.
»Η ξενοφοβία, βέβαια, γεννιέται και από μια κρίση ταυτότητας, αλλά δεν ενισχύουμε την ταυτότητά μας καταπολεμώντας όποιον είναι διαφορετικός. Αντίθετα, η επίγνωση της ταυτότητάς μας μεγαλώνει μέσα από το διάλογο με τον άλλον που διαφέρει από μας. Σε κάθε περίπτωση, είναι αλήθεια ότι η ξενοφοβία γεννιέται όταν μια ταυτότητα αισθάνεται ότι κινδυνεύει από απειλές που δεν είναι άμεσα αναγνωρίσιμες. Η παγκοσμιοποίηση, εκτός του ότι θέτει υπό αμφισβήτηση την ταυτότητά μας, απειλεί και την ικανότητά μας για δράση. Ολο και πιο συχνά αισθανόμαστε ανήμποροι και ανίσχυροι. Σε ορισμένες καταστάσεις, όπως έχει υπογραμμίσει ο κοινωνιολόγος Αλέν Ερενμπέργκ, βρισκόμαστε μπροστά σε μια αληθινή κατάρρευση του εγώ. Τότε γίνεται εύκολο να φορτώσουμε την ευθύνη γι' αυτή την κατάσταση σε κάποιον άλλον, ο οποίος είναι αναγνωρίσιμος από το ένα ή το άλλο ειδικό του γνώρισμα. Η αόριστη και ασύλληπτη απειλή μπορεί έτσι να εντοπιστεί και επομένως μπορεί να αποκρουστεί πιο εύκολα. Είναι η δυναμική του αποδιοπομπαίου τράγου.
»Σήμερα η αριστερά κατηγορείται συχνά ότι είναι υπερβολικά ενδοτική απέναντι στους μετανάστες. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι αυτό είναι αληθινό. Απλώς προσπαθεί να αντισταθεί σε έναν κυρίαρχο λόγο, ο οποίος χρησιμοποιεί το θέμα της ασφάλειας για να δικαιολογήσει μια ξενόφοβη λογική.
»Φυσικά, η ασφάλεια είναι δικαίωμα όλων, το οποίο πρέπει να είναι εγγυημένο, ιδίως στο πιο αδύναμο τμήμα του πληθυσμού. Δεν πρέπει, ωστόσο, να πέφτουμε στη δημαγωγία, καθιστώντας υπεύθυνες για τις δυσκολίες μας ολόκληρες ομάδες ανθρώπων. Σήμερα όλες οι στατιστικές μάς λένε ότι η εγκληματικότητα είναι έργο κυρίως νέων μη μεταναστών. Η εγκληματική απειλή, επομένως, έρχεται από το εσωτερικό της χώρας και όχι από το εξωτερικό. Δεν είναι οι μετανάστες, που ζουν μέσα στην ανασφάλεια, εκείνοι που απειλούν την ασφάλειά μας. Χρειάζεται να συνεχίζουμε να το επαναλαμβάνουμε και να προσπαθούμε να επεξαργαζόμαστε πολιτικές ικανές να συνδυάζουν φιλοξενία των άλλων και δικαίωμα στην ασφάλεια».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 5/6/2009
Παρασκευή 26 Ιουνίου 2009
«Τα κοινωνικά κινήματα πρέπει να επιτηρούν τις κυβερνήσεις»
Είναι ένας από τους μεγαλύτερους πολιτικούς φιλοσόφους της εποχής μας. Ακόμη, θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του αγγλοσαξονικού ρεπουμπλικανισμού, φιλοσοφικού ρεύματος που αντιτίθεται στον νεοφιλελευθερισμό. Στη συνέντευξή του στην «Ε», ο Φίλιπ Πέτιτ εξηγεί πώς αντιλαμβάνεται την έννοια της ελευθερίας, μιλά για τον Θαπατέρο, τον Λίνκολν, τον Μοντεσκιέ και επισημαίνει με έμφαση ότι ο εκδημοκρατισμός μιας κοινωνίας ορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το πώς αυτή αντιμετωπίζει τους φυλακισμένους της
«Πιστεύω ότι όντως η ιρλανδική καταγωγή μου με επηρέασε στο θέμα αναζήτησης μιας θεωρίας για την ελευθερία», παραδέχεται ο σημαντικός πολιτικός φιλόσοφος Φίλιπ Πέτιτ (βλ. και το βιβλίο του «Θεωρία της ελευθερίας», εκδ. Πόλις)
Θαπατέρο και Πέτιτ συζητούν κατά τη διάρκεια της συνεργασίας τους
Πώς σχετιστήκατε με τον Θαπατέρο;
«Οταν ο κ. Θαπατέρο ανέβηκε στην εξουσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ήθελε πολύ να ενοποιήσει τις σοσιαλδημοκρατικές ιδέες γύρω από κάποιες βασικές αρχές. Και ανακάλυψε το βιβλίο μου "Ρεπουμπλικανισμός", στο οποίο προσπαθώ να προσεγγίσω την έννοια της ελευθερίας μέσα από την παράδοση της ΑΘήνας, της Ρώμης, τους μεσαιωνικούς χρόνους κ.λπ. Οταν ήρθε στην εξουσία τον Μάρτιο του 2004, με κάλεσε να δώσω μια διάλεξη στη Μαδρίτη, πάνω στις αρχές της ρεπουμπλικανικής σοσιαλδημοκρατίας. Εγώ, κατά τη διάρκεια του λόγου μου, είπα ότι τα πράγματα για έναν φιλόσοφο είναι ευκολότερα από ό,τι για έναν πολιτικό, γιατί ο φιλόσοφος μιλά για τις θεωρητικές αρχές αλλά ο πολιτικός πρέπει να τις εφαρμόσει. Μάλιστα γύρισα και απευθυνόμενος στον κ. Θαπατέρο, που στεκόταν δίπλα μου, του είπα: «Εσύ θα βρεις δυσκολίες σε αυτή σου την προσπάθεια». Εκείνος αντιμετώπισε την παρατήρησή μου με ενθουσιασμό, θεωρώντας την πρόκληση. Και με προσκάλεσε δημόσια, μπροστά σε ένα πολύ μεγάλο κοινό, να αξιολογήσω τη διακυβέρνησή του. Εξι μήνες πριν από τις επόμενες εκλογές κυκλοφόρησε το βιβλίο μου για τον Θαπατέρο, με μια μεγάλη συνέντευξή του. Αλλά την περίοδο που έγραφα το βιβλίο δεν τον συμβούλευα γιατί, προκειμένου να τον αξιολογήσω, έπρεπε να κρατήσω μια απόσταση από εκείνον. Θεώρησα ότι η πρώτη του θητεία στην κυβέρνηση ήταν αξιοσημείωτη κι έτσι ο Τύπος έγραψε ότι του έβαλα 9/10. Υστερα από αυτά, έγινα σύμβουλός του, θα τον συναντήσω μάλιστα τον Ιούλιο».
Στην Ευρώπη, η σοσιαλδημοκρατία συνδέεται περισσότερο, στο μυαλό των ανθρώπων, με το Δημοκρατικό Κόμμα της Αμερικής. Ωστόσο εσείς λέτε ότι ο βασικός κορμός της σοσιαλδημοκρατίας είναι ο ρεπουμπλικανισμός.
«Πρόκειται για μια μεγάλη και μπλεγμένη ιστορία. Ολοι αυτοί οι όροι, φιλελεύθερος, δημοκρατικός, ρεπουμπλικανός, χρησιμοποιούμενοι σε διαφορετικά πεδία, αντιμετατίθενται. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ΗΠΑ είναι συνδεδεμένο με τον Λίνκολν και την απελευθέρωση των σκλάβων, γεγονότα τα οποία όλοι χειροκροτούμε. Και η ρεπουμπλικανική φιλοσοφία του Λίνκολν συνδέεται με τους θεμελιωτές της αμερικανικής δημοκρατίας, τους οποίους και πάλι επικροτούμε αφού, για τους καιρούς τους, ήταν καταπληκτικοί άνθρωποι. Αλλά στα επόμενα 150 χρόνια το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα μετατράπηκε στο κόμμα των συντηρητικών. Συνεπώς ο τίτλος δεν σημαίνει τίποτε. Κατά τον ίδιο τρόπο στην Ευρώπη ο όρος "φιλελευθερισμός" παραπέμπει στη Δεξιά αλλά στην Αμερική στην Αριστερά».
Οι σπουδές σας στην Εγκληματολογία σας βοήθησαν με κάποιον τρόπο στη μετέπειτα διαμόρφωση των πολιτικών σας θεωριών;
«Εγραψα ένα βιβλίο με υπότιτλο "Η ρεπουμπλικανική θεωρία της εγκληματολογίας". Κι ένας από τους λόγους για τους οποίους ενδιαφέρθηκα για την εγκληματολογία πηγαίνει πίσω στον Μοντεσκιέ, ο οποίος είναι ρεπουμπλικανός, με την έννοια που είμαι κι εγώ. Ο Μοντεσκιέ έκανε μια πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση. Είπε: "Μια κοινωνία που ενδιαφέρεται για την ελευθερία πρέπει να ενδιαφέρεται και για την ελευθερία των παραβατών της», εννοώντας το πώς αυτοί αντιμετωπίζονται στην κοινωνία. Και πιστεύω ότι κάποιες από τις χειρότερες παραβιάσεις της ελευθερίας στο επίπεδο τής μη κυριαρχίας συμβαίνουν στις φυλακές. Οπου ο δεσμοφύλακας είναι ο άρχων τής υπόθεσης και ασκεί την εξουσία του στους κρατουμένους. Ενίοτε, κάποιες περιπτώσεις κακομεταχείρισης κρατουμένων έρχονται στο φως αλλά δεν είναι ασφαλώς οι μοναδικές. Πάνω κάτω το ίδιο συμβαίνει σε όλες τις φυλακές, σε όλες τις χώρες του κόσμου. Συνεπώς εάν ενδιαφέρεσαι για την ελευθερία ως μη κυριαρχία, τότε ενδιαφέρεσαι και για το πώς οργανώνουμε τις φυλακές μας αλλά και, ευρύτερα, το πώς οργανώνουμε τα δικαστήριά μας και πώς ασχολούμαστε με το έγκλημα».
Μιλάμε για την ελευθερία της δημοκρατίας, όμως πόσο ελεύθερος μπορεί να θεωρηθεί ένας λαός ο οποίος ναι μεν ψηφίζει κάθε 4 χρόνια για να εκλέξει κυβέρνηση αλλά πέραν τούτου σχεδόν ουδέν;
«Συμφωνώ ότι οι εκλογές δεν είναι αρκετές από άποψη πολιτικής ελευθερίας. Αλλά τις θεωρώ απαραίτητες. Είναι πολύ σημαντικό οι άνθρωποι που διαχειρίζονται την εξουσία να τοποθετούνται εκεί μέσα από μια ανοιχτή ανταγωνιστική διαδικασία. Και νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε σε αυτό. Ακόμη κι ο Μάντισον, ένας από τους Αμερικανούς ιδρυτές που ήταν ρεπουμπλικανός μιλά για "εκλέξιμο δεσποτισμό", δηλαδή εκλέγεις τον τύραννό σου για τα επόμενα 4 χρόνια. Συνεπώς θεωρώ απαραίτητο να υπάρχουν άλλου είδους περιορισμοί στην κυβέρνηση, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ελέγχουν τις κυβερνήσεις και πέραν των εκλογών. Ετσι, έχεις την αντιπολίτευση στο Κοινοβούλιο, έχεις την ελευθερία του Τύπου, που κριτικάρει την κυβέρνηση, ελευθερία λόγου και κριτικής, έχεις επιτροπές δικαιωμάτων ή το ευρωπαϊκό δικαστήριο δικαιωμάτων. Ομως το πιο σημαντικό απ' όλα που πρέπει να έχεις, όπως έχουν οι περισσότερες δημοκρατίες, είναι κοινωνικά κινήματα, γκρουπ δημοσίων συμφερόντων όπου οι άνθρωποι μπορούν να συμμετέχουν και που αυτά τα γκρουπ, όπως η Γκρινπίς ή τα γυναικεία κινήματα ή τα κινήματα για τα δικαιώματα των φυλακισμένων ή τα καταναλωτικά κινήματα, να μπορούν να επιτηρούν τις κυβερνήσεις και να "σφυρίζουν" όταν βλέπουν ότι οι κυβερνήσεις δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες του λαού σε οποιαδήποτε περιοχή δικαιωμάτων του. Εκλέγεις την κυβέρνηση αλλά μετά μπορείς να τη δοκιμάσεις με όλους αυτούς τους τρόπους. Εν τέλει, απλώς και με την ανυπακοή αν χρειαστεί. Η κυβέρνηση πρέπει να εκτίθεται σε αυτή τη συνεχή πρόκληση».
Το γεγονός της ιρλανδικής καταγωγής σας έχει παίξει ρόλο στην ενασχόλησή σας με το θέμα της ελευθερίας;
«Είναι γνωστό ότι επί εκατοντάδες χρόνια οι Ιρλανδοί χωρικοί έπρεπε να κρατούν χαμηλά το κεφάλι τους απέναντι στο Αγγλο κύριό τους, να μην μπορούν να τον κοιτάξουν στα μάτια. Κι αυτή είναι μια πολύ ισχυρή εικόνα στην ιρλανδική λογοτεχνία. Η αίσθηση της ανελευθερίας. Να μην μπορείς να περπατάς ορθός ή να κοιτάς στα μάτια αυτούς που είναι αφέντες σου. Οπότε, ποιος ξέρει, ίσως αυτό κάπως να με έχει επηρεάσει στον ορισμό που δίνω στην ελευθερία ως μη κυριαρχία...». *
Κυριακή 21 Ιουνίου 2009
Ο Μακάρθι του Θερμαϊκού
Πριν από δυο περίπου χρόνια, στο απόγειο της εκστρατείας του «πατριωτικού χώρου» ενάντια στο «εθνικά ύποπτο» βιβλίο ιστορίας της Στ' Δημοτικού, ένας από τους πρωτεργάτες της όλης καμπάνιας (ο σχολικός σύμβουλος Α. Παυλίδης) ανέλαβε να μας εξηγήσει -ως επιφανής καλεσμένος της «Ζούγκλας» του Τριανταφυλλόπουλου- το ουσιαστικό διακύβευμα της υπόθεσης:
«Ενα αξίωμα της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης είναι ότι το περιεχόμενο πρέπει [sic] να εκφράζει την κυρίαρχη ιδεολογία. Το ερώτημα είναι: αυτό το περιεχόμενο εκφράζει την κυρίαρχη ιδεολογία; Εκφράζει την ιδεολογία μιας ελίτ στα πανεπιστήμια. Λέω, λοιπόν, να ένα πολύ θετικό στοιχείο αυτής της συζήτησης που γίνεται. Γιατί θα βγει στην κοινωνία αυτή η συζήτηση, και θα εκφραστεί η κοινωνία, και θα δούμε τους μέσους όρους που εκφράζει και... Νομίζω ότι θα είναι η αρχή του τέλους της ελίτ των πανεπιστημίων» (ALTER 15.3.2007).
Η τύχη του επίμαχου εγχειριδίου είναι βέβαια γνωστή. Φαίνεται όμως ότι ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να υλοποιηθεί και το δεύτερο σκέλος της προφητείας: η παρέμβαση «της κοινωνίας» για τη δρομολόγηση της «αρχής του τέλους της ελίτ των πανεπιστημίων» (ακριβέστερα: των πανεπιστημιακών εκείνων που δεν φροντίζουν να προσαρμοστούν στις επιταγές της «κυρίαρχης ιδεολογίας»). Με φορέα αυτής της εθνοσωτήριας παρέμβασης έναν τηλεπωλητή βιβλίων και βουλευτή του ΛΑΟΣ, που εκδίδει «πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων» απαραίτητα -καθώς φαίνεται- για την επιστημονική εξέλιξη στα ελληνικά ΑΕΙ.
Η ιστορία μας ξεκινά τον Αύγουστο του 2008, με την προκήρυξη μιας θέσης επίκουρου ή αναπληρωτή καθηγητή στονεοϊδρυθέν Τμήμα Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο γνωστικό αντικείμενο «Σλαβική - Παλαιοσλαβική Γλώσσα και Φιλολογία».
Για τη θέση ενδιαφέρθηκαν τρεις υποψήφιοι: η Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ο Μίρκο Τομάσεβιτς και η Τατιάνα Μπορίσοβα. Υπέβαλαν τα χαρτιά τους και ξεκίνησε η προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία.
Ωσπου, στις 14 Ιανουαρίου, ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Κυριάκος Βελόπουλος αποφάσισε να σώσει για ακόμη μία φορά το έθνος. Μιλώντας στη Βουλή για άσχετο ζήτημα (τη συμφωνία σύνδεσης Ε.Ε.-Αλβανίας), κάλεσε τον υφυπουργό Εξωτερικών να βάλει στη θέση του το... υπουργείο Παιδείας:
«Κύριε Βαληνάκη, δεν θεωρώ ότι υπάρχουν περισσότερο πατριώτες από εσάς εδώ στο Κοινοβούλιο. Θα ήθελα να μου το αποδείξετε αυτό. Και είναι απλή η απόδειξη. Θα σας προκαλέσω. Εχω μπροστά μου, κύριε Βαληνάκη, βιογραφικά δυο καθηγητών που πάτε να τους κάνετε καθηγητές τώρα στο Πανεπιστήμιο: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου και κάποιος κύριος γερμανός, με ένα όνομα λίγο περίεργο, Κρίστιαν Φος.[...] Θέλω αύριο να μου πείτε αν τους κάνετε καθηγητές, αν θα πάτε στο υπουργείο Παιδείας στον υπουργό και θα του πείτε να αποτραπεί αυτή η επιλογή. Και τότε να είστε βέβαιος ότι θα πω ότι όχι απλά είστε πατριώτης, αλλά και περισσότερο πατριώτης απ' όλους εμάς».
Την επομένη, ο Βελόπουλος κατέθεσε και σχετική ερώτηση προς τον υπουργό Παιδείας Αρη Σπηλιωτόπουλο, προειδοποιώντας ότι «αν τυχόν, από άγνοια ή άλλο τι, διορισθούν οι ανωτέρω δύο, θα δημιουργηθεί στο ευαίσθητο αυτό τμήμα ένα σκληρό προγεφύρωμα της σκοπιανής προπαγάνδας στην καρδιά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος» και ζητώντας να πληροφορηθεί «τι μέτρα σκοπεύει να πάρει το υπουργείο» κατά των υπαλλήλων που «δεν πρόσεξαν» τις αιτήσεις τους!
Ποια είναι όμως τα «στοιχεία» που επικαλείται ο βουλευτής του ΛΑΟΣ, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι «συντριπτικώς ξεγυμνώνουν αυτό το επικίνδυνο τουλάχιστον "δίδυμο"»; Για λόγους χώρου, θα σταθούμε μονάχα στην περίπτωση της κ. Ιωαννίδου. Ο Βελόπουλος της καταλογίζει:
**Οτι «έχει ως κύριο επιστημονικό της αντικείμενο τη μελέτη και προβολή της "μακεδονικής γλωσσικής μειονότητος" στη Μακεδονία, και την "εξάλειψη των εθνικισμών από τα σχολικά βιβλία"». Από το βιογραφικό της που επισυνάπτει στην ερώτηση, διαπιστώνουμε ότι ως «πρόβλημα» θεωρεί τη συμμετοχή της ακόμη και σε ημερίδα του ΕΛΙΑΜΕΠ και του ΥΠΕΞ, σε συνέδριο του υπ. Παιδείας, πολύ περισσότερο δε την εκ μέρους της διεύθυνση ερευνητικού προγράμματος (για τις σλαβικές διαλέκτους της Μακεδονίας) του ημιεπίσημου -και άκρως εθνικόφρονος- ΙΜΧΑ!
**Οτι «είναι μέλος του ΚΕΜΟ (Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων) το οποίο οργάνωσε συνέδριο υπέρ των Τσάμηδων (!) στην Πάντειο Σχολή αλλά και συνεδρίων υπέρ μειονοτήτων κάθε είδους». Πρόκειται για τον γνωστό επιστημονικό όμιλο, μέλη του οποίου είναι δεκάδες πανεπιστημιακοί. Η ημερίδα του δε για το ζήτημα των Τσάμηδων, η μόνη του είδους μέχρι σήμερα στη χώρα μας, ήταν μια καθαρά επιστημονική (και κάθε άλλο παρά στρατευμένη υπέρ οποιουδήποτε) εκδήλωση (Βλ. «Ιός» 1.3.08).
**Οτι, τέλος, κατέθεσε ως μάρτυρας υπεράσπισης στη δίκη (2001) του εκπροσώπου του Ευρωπαϊκού Γραφείου για τις Λιγότερο Ομιλούμενες Γλώσσες (EBLUL) στην Ελλάδα, Σωτήρη Μπλέτσα. Αντικείμενο της δίκης -για «διασπορά ψευδών ειδήσεων»- ήταν η απλή αναφορά, σε επίσημο έγγραφο του EBLUL, πέντε γλωσσών που μιλιούνται στην Ελλάδα παράλληλα με τα ελληνικά. Ο Βελόπουλος «ξεχνά», βέβαια, ότι η ελληνική Δικαιοσύνη έχει αθωώσει πανηγυρικά τον κ. Μπλέτσα, με σκεπτικό που συμφωνεί πλήρως με όσα κατέθεσε προς υπεράσπισή του η Αλεξάνδρα Ιωαννίδου. Ο,τι θεωρείται σωστό από τα δικαστήρια, συνιστά για το ΛΑΟΣ λόγο αποκλεισμού από τα ελληνικά ΑΕΙ!
Ομως ο Βελόπουλος δεν ήταν μόνος. Στις 23 Ιανουαρίου, η «Απογευματινή» δημοσίευσε -με την υπογραφή όχι κάποιου συντάκτη αλλά της ίδιας της εφημερίδας- το παρακάτω τελεσίγραφο:
«Εχουμε την πληροφορία ότι δύο υποψήφιοι καθηγητές του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών, των οποίων η αίτηση κρίνεται τις ημέρες αυτές, διακατέχονται από την αντίληψη της ύπαρξης δήθεν "μακεδονικής" μειονότητας στη Βόρεια Ελλάδα και δήθεν "μακεδονικής γλώσσας", και προβάλλουν την αντίληψή τους αυτή στους σπουδαστές, αλλά και στην κοινωνία, με τις σχέσεις τους με το "Ουράνιο Τόξο" και με την αυτοαποκαλούμενη "τουρκική μειονότητα Θράκης".
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει χρέος έναντι του έθνους οι καθηγητές του να είναι συνεπείς προς την προσδιοριζόμενη από το Σύνταγμα αποστολή του και να υπηρετούν αυτήν με υψηλό αίσθημα πατριωτισμού, καθώς δεν είναι μόνο φορείς επιστημονικής γνώσης, αλλά και μέντορες συνειδήσεων και καλλιεργητές ψυχών.
Η ευθύνη λανθασμένων επιλογών δεν πρόκειται να συγχωρηθεί από την κοινωνία και την Ιστορία, έναντι των οποίων είναι υπόλογοι όσοι έχουν την αρμοδιότητα της επιλογής του καθηγητικού προσωπικού».
Μέχρι εδώ, τα πράγματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν σχεδόν φυσιολογικά: σε δημοκρατική χώρα ζούμε κι ο καθένας μπορεί να λέει τη γνώμη του για το καθετί.
Το πρόβλημα αρχίζει με τις αντιδράσεις των επίσημων φορέων, που δείχνουν να στέκονται κλαρίνο στις επιταγές του Βελόπουλου και των συν αυτώ.
Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ όφειλε π.χ. να του θυμίσει το άρθρο 16 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ρητά ότι «η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες». Δεν το έκανε. Στη γραπτή απάντησή του (2.2.09), ο υφυπουργός Σπυρίδων Ταλιαδούρος αποφεύγει αντίθετα να μπει στην ουσία και διαβεβαιώνει καθησυχαστικά το βουλευτή του ΛΑΟΣ: «Διαβιβάσαμε την ερώτησή σας στο εν λόγω Πανεπιστήμιο, προκειμένου να ενημερωθούν για τα καταγελλόμενα από εσάς τα αρμόδια για την εκλογή και τον έλεγχο νομιμότητας όργανα».
Παρά τα ως επί το πλείστον διθυραμβικά σχόλιά της για τη δουλειά της κ. Ιωαννίδου (βιβλία, συνέδρια, δημοσιεύσεις, μεταφράσεις, διδασκαλία) και τη διαπίστωση ότι αυτή «πληροί τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα για να εκλεγεί στο γνωστικό αντικείμενο της υπό πλήρωση θέσης», η εισηγητική έκθεση καταλήγει να... απορρίψει την εκλογή της, με μοναδικό επιχείρημα την υποτιθέμενη «ισχνή παρουσία της στο συγγραφικό τομέα» ενός μέρους του γνωστικού αντικειμένου (παλαιοσλαβικά).
Περίεργο επιχείρημα, αν λάβουμε υπόψη ότι η υποψήφια έχει συντάξει το μοναδικό εγχειρίδιο παλαιοσλαβικής εν Ελλάδι (κάτι που η επιτροπή αναγνωρίζει ρητά, με την απλή παρατήρηση ότι «πρέπει να γίνει καλύτερη και προσεκτικότερη επιμέλεια του κειμένου» και κάποιες καθαρά ιδεολογικές ενστάσεις). Παρόμοια προβλήματα δεν υπήρξαν άλλωστε με την κυρία Μπορίσοβα, η εκλογή της οποίας «προτείνεται ανεπιφύλακτα», παρόλο που το συνολικό έργο της είναι απείρως φτωχότερο καθώς έχει ασχοληθεί σχεδόν αποκλειστικά με τις παλαιοσλαβικές μεταφράσεις του Ακάθιστου Υμνου!
Αν και ουδέποτε πέρασε την πόρτα τους, ο βουλευτής του ΛΑΟΣ είναι απ' ό,τι φαίνεται σε θέση να επιβάλει τα γούστα του στα ελληνικά ΑΕΙ. *
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 20/6/2009 ΙΟΣ
«Ενα αξίωμα της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης είναι ότι το περιεχόμενο πρέπει [sic] να εκφράζει την κυρίαρχη ιδεολογία. Το ερώτημα είναι: αυτό το περιεχόμενο εκφράζει την κυρίαρχη ιδεολογία; Εκφράζει την ιδεολογία μιας ελίτ στα πανεπιστήμια. Λέω, λοιπόν, να ένα πολύ θετικό στοιχείο αυτής της συζήτησης που γίνεται. Γιατί θα βγει στην κοινωνία αυτή η συζήτηση, και θα εκφραστεί η κοινωνία, και θα δούμε τους μέσους όρους που εκφράζει και... Νομίζω ότι θα είναι η αρχή του τέλους της ελίτ των πανεπιστημίων» (ALTER 15.3.2007).
Η τύχη του επίμαχου εγχειριδίου είναι βέβαια γνωστή. Φαίνεται όμως ότι ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να υλοποιηθεί και το δεύτερο σκέλος της προφητείας: η παρέμβαση «της κοινωνίας» για τη δρομολόγηση της «αρχής του τέλους της ελίτ των πανεπιστημίων» (ακριβέστερα: των πανεπιστημιακών εκείνων που δεν φροντίζουν να προσαρμοστούν στις επιταγές της «κυρίαρχης ιδεολογίας»). Με φορέα αυτής της εθνοσωτήριας παρέμβασης έναν τηλεπωλητή βιβλίων και βουλευτή του ΛΑΟΣ, που εκδίδει «πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων» απαραίτητα -καθώς φαίνεται- για την επιστημονική εξέλιξη στα ελληνικά ΑΕΙ.
Η ιστορία μας ξεκινά τον Αύγουστο του 2008, με την προκήρυξη μιας θέσης επίκουρου ή αναπληρωτή καθηγητή στονεοϊδρυθέν Τμήμα Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο γνωστικό αντικείμενο «Σλαβική - Παλαιοσλαβική Γλώσσα και Φιλολογία».
Για τη θέση ενδιαφέρθηκαν τρεις υποψήφιοι: η Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ο Μίρκο Τομάσεβιτς και η Τατιάνα Μπορίσοβα. Υπέβαλαν τα χαρτιά τους και ξεκίνησε η προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία.
Ωσπου, στις 14 Ιανουαρίου, ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Κυριάκος Βελόπουλος αποφάσισε να σώσει για ακόμη μία φορά το έθνος. Μιλώντας στη Βουλή για άσχετο ζήτημα (τη συμφωνία σύνδεσης Ε.Ε.-Αλβανίας), κάλεσε τον υφυπουργό Εξωτερικών να βάλει στη θέση του το... υπουργείο Παιδείας:
«Κύριε Βαληνάκη, δεν θεωρώ ότι υπάρχουν περισσότερο πατριώτες από εσάς εδώ στο Κοινοβούλιο. Θα ήθελα να μου το αποδείξετε αυτό. Και είναι απλή η απόδειξη. Θα σας προκαλέσω. Εχω μπροστά μου, κύριε Βαληνάκη, βιογραφικά δυο καθηγητών που πάτε να τους κάνετε καθηγητές τώρα στο Πανεπιστήμιο: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου και κάποιος κύριος γερμανός, με ένα όνομα λίγο περίεργο, Κρίστιαν Φος.[...] Θέλω αύριο να μου πείτε αν τους κάνετε καθηγητές, αν θα πάτε στο υπουργείο Παιδείας στον υπουργό και θα του πείτε να αποτραπεί αυτή η επιλογή. Και τότε να είστε βέβαιος ότι θα πω ότι όχι απλά είστε πατριώτης, αλλά και περισσότερο πατριώτης απ' όλους εμάς».
Την επομένη, ο Βελόπουλος κατέθεσε και σχετική ερώτηση προς τον υπουργό Παιδείας Αρη Σπηλιωτόπουλο, προειδοποιώντας ότι «αν τυχόν, από άγνοια ή άλλο τι, διορισθούν οι ανωτέρω δύο, θα δημιουργηθεί στο ευαίσθητο αυτό τμήμα ένα σκληρό προγεφύρωμα της σκοπιανής προπαγάνδας στην καρδιά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος» και ζητώντας να πληροφορηθεί «τι μέτρα σκοπεύει να πάρει το υπουργείο» κατά των υπαλλήλων που «δεν πρόσεξαν» τις αιτήσεις τους!
Ποια είναι όμως τα «στοιχεία» που επικαλείται ο βουλευτής του ΛΑΟΣ, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι «συντριπτικώς ξεγυμνώνουν αυτό το επικίνδυνο τουλάχιστον "δίδυμο"»; Για λόγους χώρου, θα σταθούμε μονάχα στην περίπτωση της κ. Ιωαννίδου. Ο Βελόπουλος της καταλογίζει:
**Οτι «έχει ως κύριο επιστημονικό της αντικείμενο τη μελέτη και προβολή της "μακεδονικής γλωσσικής μειονότητος" στη Μακεδονία, και την "εξάλειψη των εθνικισμών από τα σχολικά βιβλία"». Από το βιογραφικό της που επισυνάπτει στην ερώτηση, διαπιστώνουμε ότι ως «πρόβλημα» θεωρεί τη συμμετοχή της ακόμη και σε ημερίδα του ΕΛΙΑΜΕΠ και του ΥΠΕΞ, σε συνέδριο του υπ. Παιδείας, πολύ περισσότερο δε την εκ μέρους της διεύθυνση ερευνητικού προγράμματος (για τις σλαβικές διαλέκτους της Μακεδονίας) του ημιεπίσημου -και άκρως εθνικόφρονος- ΙΜΧΑ!
**Οτι «είναι μέλος του ΚΕΜΟ (Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων) το οποίο οργάνωσε συνέδριο υπέρ των Τσάμηδων (!) στην Πάντειο Σχολή αλλά και συνεδρίων υπέρ μειονοτήτων κάθε είδους». Πρόκειται για τον γνωστό επιστημονικό όμιλο, μέλη του οποίου είναι δεκάδες πανεπιστημιακοί. Η ημερίδα του δε για το ζήτημα των Τσάμηδων, η μόνη του είδους μέχρι σήμερα στη χώρα μας, ήταν μια καθαρά επιστημονική (και κάθε άλλο παρά στρατευμένη υπέρ οποιουδήποτε) εκδήλωση (Βλ. «Ιός» 1.3.08).
**Οτι, τέλος, κατέθεσε ως μάρτυρας υπεράσπισης στη δίκη (2001) του εκπροσώπου του Ευρωπαϊκού Γραφείου για τις Λιγότερο Ομιλούμενες Γλώσσες (EBLUL) στην Ελλάδα, Σωτήρη Μπλέτσα. Αντικείμενο της δίκης -για «διασπορά ψευδών ειδήσεων»- ήταν η απλή αναφορά, σε επίσημο έγγραφο του EBLUL, πέντε γλωσσών που μιλιούνται στην Ελλάδα παράλληλα με τα ελληνικά. Ο Βελόπουλος «ξεχνά», βέβαια, ότι η ελληνική Δικαιοσύνη έχει αθωώσει πανηγυρικά τον κ. Μπλέτσα, με σκεπτικό που συμφωνεί πλήρως με όσα κατέθεσε προς υπεράσπισή του η Αλεξάνδρα Ιωαννίδου. Ο,τι θεωρείται σωστό από τα δικαστήρια, συνιστά για το ΛΑΟΣ λόγο αποκλεισμού από τα ελληνικά ΑΕΙ!
Ομως ο Βελόπουλος δεν ήταν μόνος. Στις 23 Ιανουαρίου, η «Απογευματινή» δημοσίευσε -με την υπογραφή όχι κάποιου συντάκτη αλλά της ίδιας της εφημερίδας- το παρακάτω τελεσίγραφο:
«Εχουμε την πληροφορία ότι δύο υποψήφιοι καθηγητές του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών, των οποίων η αίτηση κρίνεται τις ημέρες αυτές, διακατέχονται από την αντίληψη της ύπαρξης δήθεν "μακεδονικής" μειονότητας στη Βόρεια Ελλάδα και δήθεν "μακεδονικής γλώσσας", και προβάλλουν την αντίληψή τους αυτή στους σπουδαστές, αλλά και στην κοινωνία, με τις σχέσεις τους με το "Ουράνιο Τόξο" και με την αυτοαποκαλούμενη "τουρκική μειονότητα Θράκης".
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει χρέος έναντι του έθνους οι καθηγητές του να είναι συνεπείς προς την προσδιοριζόμενη από το Σύνταγμα αποστολή του και να υπηρετούν αυτήν με υψηλό αίσθημα πατριωτισμού, καθώς δεν είναι μόνο φορείς επιστημονικής γνώσης, αλλά και μέντορες συνειδήσεων και καλλιεργητές ψυχών.
Η ευθύνη λανθασμένων επιλογών δεν πρόκειται να συγχωρηθεί από την κοινωνία και την Ιστορία, έναντι των οποίων είναι υπόλογοι όσοι έχουν την αρμοδιότητα της επιλογής του καθηγητικού προσωπικού».
Μέχρι εδώ, τα πράγματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν σχεδόν φυσιολογικά: σε δημοκρατική χώρα ζούμε κι ο καθένας μπορεί να λέει τη γνώμη του για το καθετί.
Το πρόβλημα αρχίζει με τις αντιδράσεις των επίσημων φορέων, που δείχνουν να στέκονται κλαρίνο στις επιταγές του Βελόπουλου και των συν αυτώ.
Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ όφειλε π.χ. να του θυμίσει το άρθρο 16 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ρητά ότι «η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες». Δεν το έκανε. Στη γραπτή απάντησή του (2.2.09), ο υφυπουργός Σπυρίδων Ταλιαδούρος αποφεύγει αντίθετα να μπει στην ουσία και διαβεβαιώνει καθησυχαστικά το βουλευτή του ΛΑΟΣ: «Διαβιβάσαμε την ερώτησή σας στο εν λόγω Πανεπιστήμιο, προκειμένου να ενημερωθούν για τα καταγελλόμενα από εσάς τα αρμόδια για την εκλογή και τον έλεγχο νομιμότητας όργανα».
Παρά τα ως επί το πλείστον διθυραμβικά σχόλιά της για τη δουλειά της κ. Ιωαννίδου (βιβλία, συνέδρια, δημοσιεύσεις, μεταφράσεις, διδασκαλία) και τη διαπίστωση ότι αυτή «πληροί τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα για να εκλεγεί στο γνωστικό αντικείμενο της υπό πλήρωση θέσης», η εισηγητική έκθεση καταλήγει να... απορρίψει την εκλογή της, με μοναδικό επιχείρημα την υποτιθέμενη «ισχνή παρουσία της στο συγγραφικό τομέα» ενός μέρους του γνωστικού αντικειμένου (παλαιοσλαβικά).
Περίεργο επιχείρημα, αν λάβουμε υπόψη ότι η υποψήφια έχει συντάξει το μοναδικό εγχειρίδιο παλαιοσλαβικής εν Ελλάδι (κάτι που η επιτροπή αναγνωρίζει ρητά, με την απλή παρατήρηση ότι «πρέπει να γίνει καλύτερη και προσεκτικότερη επιμέλεια του κειμένου» και κάποιες καθαρά ιδεολογικές ενστάσεις). Παρόμοια προβλήματα δεν υπήρξαν άλλωστε με την κυρία Μπορίσοβα, η εκλογή της οποίας «προτείνεται ανεπιφύλακτα», παρόλο που το συνολικό έργο της είναι απείρως φτωχότερο καθώς έχει ασχοληθεί σχεδόν αποκλειστικά με τις παλαιοσλαβικές μεταφράσεις του Ακάθιστου Υμνου!
Αν και ουδέποτε πέρασε την πόρτα τους, ο βουλευτής του ΛΑΟΣ είναι απ' ό,τι φαίνεται σε θέση να επιβάλει τα γούστα του στα ελληνικά ΑΕΙ. *
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 20/6/2009 ΙΟΣ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)